هشدار عفو بین‌الملل در مورد سرکوب در ایران در سایه توافق
سازمان عفو بین‌الملل هشدار داد که توافق میان ایران و آمریکا، موسوم به «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد»، تنها زمانی می‌تواند به صلحی پایدار منجر شود که حفاظت از حقوق‌بشر، پاسخگو کردن عاملان نقض حقوق بین‌الملل، جبران خسارت قربانیان و تضمین جلوگیری از تکرار این نقض‌ها، در مرکز این توافق قرار گیرد.
انیس کالامار، دبیرکل عفو بین‌الملل، در اظهاراتی که روز پنجشنبه ۲۸ خرداد منتشر شد، نسبت به ادامه سرکوب داخلی در ایران ابراز نگرانی کرد و هشدار داد توافقی که صرفاً به توقف موقت جنگ بینجامد اما حقوق‌بشر را نادیده بگیرد، می‌تواند به پوششی برای تداوم مصونیت از مجازات، اشغالگری و سرکوب تبدیل شود.
کالامار حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را «غیرقانونی» و مغایر با منشور سازمان ملل متحد توصیف کرد و گفت این حملات با اقدامات غیرقانونی مقام‌های رژیم ایران همراه شد؛ روندی که به گفته عفو بین‌الملل، ماه‌ها رنج، ویرانی گسترده برای غیرنظامیان و نقض حقوق‌بشر، از جمله ارتکاب جنایات جنگی، را در پی داشته است.
وی با اشاره به گسترش دامنه جنگ به دیگر کشورهای منطقه و کشته شدن بیش از شش هزار نفر در سراسر خاورمیانه، اظهار داشت که توافق ایران و آمریکا می‌تواند برای میلیون‌ها نفری که طی چهار ماه گذشته در شرایط ناامنی و بلاتکلیفی زندگی کرده‌اند، روزنه‌ای از امید باشد.
با این حال، دبیرکل عفو بین‌الملل تأکید کرد هر توافقی که تنها بر منافع راهبردی و نظامی آمریکا و ایران متمرکز باشد و حقوق‌بشر را نادیده بگیرد، خطر تبدیل شدن به پوششی برای تداوم سرکوب و مصونیت از مجازات را به همراه خواهد داشت.
پایان حملات نظامی به معنای پایان تهدید علیه شهروندان ایرانی نیست
او تصریح کرد پایان پایدار درگیری‌ها مستلزم اجرای عدالت، پاسخگو شدن عاملان نقض حقوق بین‌الملل، جبران خسارت قربانیان و ارائه تضمین‌های روشن برای جلوگیری از تکرار این نقض‌هاست.
بیشتر بخوانید
دو شورشگر دلیر جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی به دار آویخته شدند
کالامار همچنین هشدار داد که پایان حملات نظامی به معنای پایان تهدید علیه شهروندان ایرانی نیست و گفت مقام‌های رژیم ایران در طول جنگ، سرکوب داخلی را نیز تشدید کرده‌اند؛ سرکوبی که شامل بازداشت‌های گسترده و غیرقانونی، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و بدرفتاری، محاکمه‌های به‌شدت ناعادلانه و اعدام‌های با انگیزه سیاسی بوده است.
عفو بین‌الملل اعلام کرد از زمان آغاز جنگ در نهم اسفند ۱۴۰۴ تاکنون دست‌کم ۴۴ نفر در ایران اعدام و بیش از شش هزار نفر به‌طور غیرقانونی بازداشت شده‌اند. این سازمان هشدار داد که معترضان، منتقدان و دیگر افرادی که خواهان تغییرات بنیادین سیاسی هستند، همچنان در معرض خطر جدی ارتکاب «جنایت‌های فجیع بیشتر» از سوی مقام‌های رژیم ایران قرار دارند.
دبیرکل عفو بین‌الملل تأکید کرد توافق ایران و آمریکا باید با یک رویکرد دیپلماتیک مردم‌محور همراه باشد و اقدامات مشخصی برای جلوگیری از نقض‌های بیشتر حقوق‌بشر، از جمله جلوگیری از کشتار بیشتر معترضان، در دستور کار قرار گیرد.
عفو بین‌الملل همچنین یادآور شد که پیش از آغاز جنگ، در دی‌ماه ۱۴۰۴، اعتراضات سراسری مردم ایران با سرکوب گسترده و مرگبار روبه‌رو شد و هزاران نفر در نقاط مختلف کشور بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان باختند.
این سازمان در پایان، ضمن حمایت از مطالبات جامعه مدنی ایران برای ایجاد تغییرات بنیادین در حوزه حقوق‌بشر، اعلام کرد که این تغییرات باید اصلاحات ساختاری، از جمله اصلاح قانون اساسی، را نیز در بر گیرد.
