کمیتهای به نام عدالت انتقالی!
ظاهراً ما وارد مرحله تازهای از پیشرفت سیاسی شدهایم؛ مرحلهای که در آن اول «کمیته عدالت انتقالی» تشکیل میشود و بعد، اگر فرصتی باقی ماند، شاید خودِ «انتقال» هم اتفاق بیفتد. این همان مدل جدید مدیریت است که بچه شاه و همکاران لابد در دانشگاه یاد گرفتند!
ماجرا از آن جا آغاز شد که در ادامه تدوین دفترچه اضطرار، حضرتشان متوجه شد که یک دادگاه ویژه کم دارند؛
البته خیلیهامون ، دادگاههای نمایشی دهه ۶۰ رو به یاد داریم: متهم رو میبردن دادگاه، حکم رو از قبل نوشته بودن، اعتراف اجباری میگرفتن، بعد میگفتن «عدالت اجرا شد».
حالا هم حضرت بچه شاه حکم تشکیل «کمیته تدوین مقررات عدالت انتقالی» رو صادر کرد. مأموریت؟ تدوین مقررات یک دادگاه ویژه و کمیسیون حقیقتیاب!
ریاست؟ شیرین عبادی، نوبلیست که سالها سنگ خاتمی را به سینه می زد وبرای اصلاحات چه جانفشانیها که نکرد!
اعضای کمیته؟ ایرج مصداقی؛ همکار نزدیک لاجوردی جلاد اوین برای شکار و شکنجه مبارزان و مجاهدان دردهه ۶۰
لیلا بهمنی نویسنده پروژههای پیشفرض سقوط مثل دفترچه اضطرار! که ایشان هم از سراتفاق زمانی در قالب وکالت با رژیم همکاری داشته.
و افشین الیان به عنوان نسل چهارم برای خالی نماندن عریضه!
در توضیح این ابتکار نوآورانه گفته شده که هدف؛ رسیدگی به عدالت در دوران گذار است. فقط یک نکته کوچک وجود دارد که هنوز معلوم نیست این «گذار» دقیقاً کِی و چگونه قرار است رخ بدهد؟ کی قرار است دوران گذار را محقق کند؟ و بازهم معلوم نشد که کی این مسئولیت دوران گذار را به حضراتشان واگذار کرده؟
با این حال چرا باید منتظر چنین جزئیات کماهمیتی ماند؟ مهم این است که ما کمیتهاش را داریم. خودِ گذار هم اگر خواست، بعداً خودش را به کمیته معرفی میکند!
ترکیب این کمیته هم از آن شاهکارهای کمنظیر حضرت بچه شاه است. چنان تنوعی در سوابق و دیدگاهها دیده میشود که اگر کسی نداند موضوع «عدالت» است، ممکن است تصور کند جلسه مرور خاطرات متناقض برگزار شده است. در واقع، به نظر میرسد معیار انتخاب اعضا این بوده که هرکس از یک جهت با مفهوم عدالت زاویه داشته باشد تا توازن برقرار شود.
فقط کسی از فرمان دهنده این کمیته نپرسیده که این دادگاه ویژه دستکم به انداز دادگاه ویژه روحانیت بیطرف نباید باشد؟ مثلا شیرین عبادی و مصداقی که هردو به دلیل سوابق مشعشعشان بیشتر از خیلیها در فضای مجاز و حقیقت مورد تنفر هستند، لابد باعلم قاضی! در این دادگاه ویژه جا گرفتند؟
البته به نظر نگارنده این دادگاه ویژه هم یک تجربه گرانسنگ درمسیر همزیستی با توهم است. پیش از این، «دفترچه اضطرار» معرفی شد؛ سندی که به ما یاد داد حتی در نبود اضطرار هم میتوان کاملاً مضطر بود. حالا هم «عدالت انتقالی» آمده تا نشان دهد حتی در نبود انتقال هم میتوان بهطور جدی درباره عدالت صحبت کرد. اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً بهزودی شاهد تشکیل «ستاد بازسازی کشور» هم خواهیم بود.
فقط یک پیشنهاد سازنده داشتم که پیش از تشکیل نخستین جلسه این عدالت انتقالی به«دادگاه ویژه عقلانیت» بر وزن روحانیت تغییر کند که همه تکلیف خودشان رو بدونند.







