روز یکشنبه ۲۳ دیماه با ادامه جنگ میان آمریکا و اسرائیل با رژیم ایران، گزارشها از داخل کشور از حملات هوایی، انفجار در چند شهر، بازداشتهای گسترده و اختلال شدید در اینترنت حکایت دارد. همزمان تحولات مربوط به بازار نفت و امنیت تنگه هرمز نیز در سطح بینالمللی مورد توجه قرار گرفته است.
روز یکشنبه ۲۴ اسفند تصاویری در شبکههای اجتماعی منتشر شد که آتشسوزی در پژوهشگاه فضایی طرشت در تهران را نشان میدهد. گفته میشود این مرکز پس از یک حمله هوایی دچار حریق شده است. هنوز مقامهای رسمی درباره میزان خسارت یا تلفات احتمالی توضیحی منتشر نکردهاند.
تقریباً همزمان، ارتش اسرائیل اعلام کرد موجی از حملات گسترده علیه اهدافی در غرب ایران آغاز کرده است. در بیانیه این ارتش آمده است که زیرساختهای نظامی رژیم ایران هدف این حملات قرار گرفتهاند. گزارشهایی نیز از داخل کشور حاکی است که صبح یکشنبه صدای چندین انفجار در شهرهای اصفهان، خمین، همدان، دزفول و همچنین بخشهایی از غرب تهران شنیده شده است. درباره اهداف دقیق این حملات و میزان خسارتها هنوز اطلاعات بیشتری منتشر نشده است.
در داخل ایران، دستگاههای امنیتی از بازداشت شمار زیادی از شهروندان خبر دادهاند. احمدرضا رادان، فرمانده کل نیروی انتظامی رژیم ایران، اعلام کرد که ۵۰۰ نفر به اتهام «ارسال اطلاعات به دشمن و رسانههای مخالف» بازداشت شدهاند. او این افراد را متهم کرد که اطلاعاتی درباره اهداف مختلف در اختیار طرفهای خارجی قرار دادهاند. با این حال، جزئیات یا مدارکی درباره این اتهامها ارائه نشده است.
همزمان دادستان استان آذربایجان غربی نیز از بازداشت ۲۰ نفر به اتهام همکاری با اسرائیل خبر داد و اعلام کرد این افراد با «عوامل اسرائیل» در ارتباط بودهاند. سپاه پاسداران در استان لرستان هم اعلام کرد سه نفر را به اتهام «تشویش اذهان عمومی، شایعهپراکنی و ارسال تصاویر به رسانهها» بازداشت کرده است. طی بیش از دو هفته گذشته و همزمان با ادامه جنگ، گزارشهایی تقریبا هر روز از بازداشت افراد به اتهام همکاری با آمریکا و اسرائیل منتشر شده است.
در همین حال گزارشها از اختلال شدید در اینترنت ایران ادامه دارد. گروه ناظر اینترنتی نتبلاکس اعلام کرده است که حتی یک درصد اتصال باقیمانده ایران به اینترنت جهانی نیز دچار مشکل شده است. به گفته این گروه، یکی از شبکههای اصلی ارتباطی کشور که زیر نظر شرکت ارتباطات زیرساخت فعالیت میکند با اختلال جدی مواجه شده است. کاربران نیز از محدود شدن دسترسی به ویپیانها و حتی برخی پیامرسانهای داخلی خبر دادهاند.
در عرصه بینالمللی، آمریکا تلاش میکند امنیت عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را تأمین کند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از چند کشور از جمله بریتانیا، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی و چین خواسته است برای حفاظت از کشتیرانی در این آبراه مشارکت کنند. با این حال برخی از این کشورها واکنش محتاطانهای نشان داده و گفتهاند هنوز در حال بررسی این درخواست هستند. تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند.
در همین حال آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد بخشی از بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه نفتی که قرار است از ذخایر اضطراری کشورهای عضو آزاد شود، بهزودی وارد بازار جهانی خواهد شد. هدف از این اقدام کاهش فشار بر بازار انرژی در شرایط جنگی عنوان شده است.
از سوی دیگر کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفته است انتظار دارد جنگ با رژیم ایران در چند هفته آینده پایان یابد. به گفته او، با پایان درگیریها عرضه نفت افزایش پیدا کرده و قیمت انرژی کاهش خواهد یافت. همزمان گزارشهایی نیز درباره وضعیت رهبری رژیم ایران منتشر شده و برخی منابع آمریکایی از ابهام درباره وضعیت مجتبی خامنهای سخن گفتهاند.
ترامپ: مجتبی خامنهای اگر عاقل باشد تسلیم میشود!
نگاهی به برجسته ترین تحولات شانزدهمین روز جنگ
روز یکشنبه ۲۴اسفندماه در شانزدهمین روز جنگ میان آمریکا، اسرائیل و رژیم ایران، تحولات نظامی و سیاسی با سرعت بیشتری ادامه یافت. حملات تازه در داخل ایران، درگیریهای نیابتی در عراق و حملات موشکی و پهپادی به کشورهای خلیج فارس، نشان میدهد دامنه جنگ همچنان در حال گسترش است و همزمان تلاشهای سیاسی برای پایان آن نیز با ابهام روبهروست.
در مهمترین تحول سیاسی، دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا روز شنبه ۲۳ اسفند اعلام کرد که هنوز حاضر نیست برای پایان جنگ با رژیم ایران توافق کند. او در یک گفتوگوی تلفنی حدود ۳۰ دقیقهای با شبکه انبیسی نیوز گفت رژیم ایران تمایل به توافق دارد، اما شرایطی که ارائه کرده «به اندازه کافی خوب نیست». ترامپ تأکید کرد هر توافقی باید بسیار محکم و قاطع باشد و شامل کنار گذاشتن کامل جاهطلبیهای هستهای ایران شود.
ترامپ همچنین اعلام کرد که با چند کشور برای تدوین طرحی به منظور تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز همکاری میکند. این در حالی است که سپاه پاسداران تهدید کرده این گذرگاه حیاتی انرژی را مسدود خواهد کرد. رئیسجمهور آمریکا گفت در صورت تلاش رژیم ایران برای مختل کردن عبور آزاد کشتیها، واشینگتن در تصمیم خود برای خودداری از هدف قرار دادن تأسیسات انرژی بازنگری خواهد کرد.
در همین زمینه
پانزدهمین روز جنگ؛ حمله گسترده آمریکا به خارک و جایزه ده میلیونی برای مجتبی خامنهای
او همچنین درباره وضعیت مجتبی خامنهای، گفت مشخص نیست که او هنوز زنده است یا نه. ترامپ افزود هیچ تصویر یا مدرک معتبری از حضور او منتشر نشده و گزارشهایی درباره زخمی شدن یا حتی مرگ او شنیده شده است. وزیر دفاع آمریکا نیز پیشتر گفته بود مجتبی خامنهای زخمی شده و احتمالاً آسیب جدی دیده است.
در جبهه نظامی، ارتش اسرائیل اعلام کرد موج تازهای از حملات گسترده را علیه اهدافی در غرب ایران آغاز کرده است. در پی این حملات گزارشهایی از شنیده شدن صدای انفجار در شهرهای اصفهان، خمین، همدان، دزفول و همچنین مناطق غربی تهران منتشر شد. هنوز جزئیات دقیقی از میزان خسارات یا اهداف دقیق این حملات منتشر نشده است.
همزمان ارتش آمریکا اعلام کرد حملهای سنگین به جزیره خارک انجام داده است. به گفته ترامپ، این عملیات تقریباً تمامی اهداف نظامی در این جزیره را نابود کرده، اما تأسیسات نفتی آن عمداً هدف قرار نگرفتهاند. او تأکید کرد واشینگتن برای جلوگیری از تخریب زیرساختهای انرژی و پیامدهای اقتصادی گستردهتر، از حمله به تأسیسات نفتی خودداری کرده است.
در عراق نیز تنشها افزایش یافت. منابع امنیتی این کشور اعلام کردند سفارت آمریکا در بغداد هدف حمله یک پهپاد قرار گرفته است. این حمله چند ساعت پس از حملات جداگانه به مواضع گروه شبهنظامی «کتائب حزبالله» رخ داد که به کشته شدن سه عضو این گروه از جمله یک فرمانده انجامید. همچنین گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد یکی از فرماندهان ارشد این گروه زخمی شده است.
در پی این تحولات، سفارت آمریکا در بغداد از شهروندان آمریکایی خواست فوراً عراق را ترک کنند و از مراجعه به سفارت یا کنسولگری آمریکا در اربیل خودداری کنند.
در جبهه منطقهای نیز چند کشور حوزه خلیج فارس از حملات موشکی و پهپادی خبر دادند. عربستان سعودی اعلام کرد سامانههای پدافندی این کشور شش موشک بالستیک را بر فراز استان الخرج رهگیری کردهاند. این منطقه محل استقرار پایگاه هوایی «پرنس سلطان» است که نیروهای آمریکایی نیز از آن استفاده میکنند.
در کویت نیز چند حمله پهپادی به فرودگاه بینالمللی این کشور گزارش شد که به سامانه راداری آن آسیب رساند و باعث بسته شدن موقت حریم هوایی شد. در امارات متحده عربی نیز یک پهپاد در امیرنشین فجیره رهگیری شد و سقوط بقایای آن موجب آتشسوزی و زخمی شدن یک نفر شد. قطر نیز اعلام کرد چهار موشک بالستیک و چند پهپاد را رهگیری کرده است.
در همین حال، وزیر خارجه رژیم ایران در گفتوگویی با همتای فرانسوی خود مدعی شد آمریکا و اسرائیل عامل ناامنی در منطقه هستند و از کشورهای دیگر خواست از اقداماتی که موجب تشدید درگیری میشود خودداری کنند.
مجموع این تحولات نشان میدهد که در شانزدهمین روز جنگ، در حالی که فشار نظامی بر رژیم ایران افزایش یافته، خطر گسترش درگیری به کل منطقه خاورمیانه همچنان جدی است و چشمانداز پایان سریع جنگ هنوز روشن نیست.
