زنده: برجسته‌ترین تحولات سیاسی روز جمعه۱۲تیر

 تشدید جنگ باندهای حکومتی بر سر مذاکرات و ساختار قدرت

کامران غضنفری، نماینده تهران در مجلس حکومتی، در اظهاراتی کم‌سابقه و جنجالی مدعی شد که «یک شبه‌کودتای سیاسی علیه رهبری نظام در جریان است» و برخی جریان‌ها در داخل حکومت در تلاش هستند با تضعیف نهادهای تحت نظر رهبر، ساختار قدرت در جمهوری اسلامی را دگرگون کنند.

غضنفری که از چهره‌های نزدیک به جریان موسوم به «انقلابی» به شمار می‌رود، در واکنش به حواشی اخیر پیرامون افشاگری‌های سیدمحمود نبویان درباره مذاکرات رژیم ایران  و آمریکا، مدعی شد که نبویان «پشت پرده یک شبه‌کودتای سیاسی علیه رهبری نظام را برملا کرده» و به همین دلیل هدف حملات رسانه‌ای قرار گرفته است. او در پیامی که در شبکه اجتماعی «ویراستی» منتشر کرد، نوشت: «نمایندگان انقلابی، کمر کودتاگران را خواهند شکست.»

این نماینده مجلس همچنین ادعا کرد که برخی افراد و جریان‌ها با صرف «هزاران میلیارد تومان» در تلاش هستند مراسم و تجمعات حکومتی در خیابان‌ها و میدان‌ها را تعطیل کرده و حامیان حکومت را به خانه‌ها بازگردانند. به گفته او، حتی به نیروهای بسیج نیز دستور داده شده است که از این تجمعات حمایت نکنند.

غضنفری در ادامه، بدون نام بردن مستقیم از همه افراد مورد نظر خود، مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف و اطرافیان آنها را متهم کرد که در پی تقویت نقش شورای عالی امنیت ملی و کاهش اختیارات نهاد رهبری، مجلس و سایر نهادهای حکومتی هستند. وی مدعی شد که هدف نهایی این روند، تبدیل شورای عالی امنیت ملی به مرکز اصلی تصمیم‌گیری در کشور است؛ اقدامی که او آن را «نوعی کودتای سیاسی خزنده» توصیف کرد.

اظهارات غضنفری در شرایطی مطرح می‌شود که او پیش‌تر نیز با انتقاد از پذیرش آتش‌بس و روند مذاکرات، مدعی شده بود که تصمیمات کلان بدون موافقت رهبر جمهوری اسلامی اتخاذ شده و برخی مقام‌ها «آمریکا و اسرائیل را از زیر ضربات جمهوری اسلامی نجات داده‌اند».

طرح علنی ادعای «کودتا علیه رهبری» از سوی یک نماینده مجلس، آن هم در بحبوحه اختلافات بر سر مذاکرات با آمریکا و بازآرایی ساختار قدرت پس از مرگ علی خامنه‌ای، نشانه‌ای از تشدید بی‌سابقه شکاف‌ها و جنگ قدرت در درون حاکمیت ارزیابی می‌شود؛ شکاف‌هایی که به نظر می‌رسد از مرحله رقابت‌های پنهان فراتر رفته و به عرصه عمومی و رسانه‌ای کشیده شده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگویی با شبکه سی‌ان‌بی‌سی مدعی شد که رژیم ایران «تقریباً با تمام خواسته‌های ایالات متحده» موافقت کرده است. او این اظهارات را در پاسخ به پرسشی درباره ماهیت جنگ اخیر با ایران و اینکه آیا این درگیری به یک «جنگ ابدی» تبدیل خواهد شد، مطرح کرد.

ترامپ با دفاع از سیاست‌های خود در قبال ایران، تأکید کرد که هدف آمریکا از این درگیری‌ها، «خلع سلاح هسته‌ای ایران» بوده و نه ورود به یک جنگ طولانی‌مدت. وی همچنین مدعی شد که رژیم ایران با عدم تولید سلاح هسته‌ای موافقت کرده است؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ (برجام) گنجانده شده بود، هرچند ترامپ در دوران نخست ریاست‌جمهوری خود، برجام را «بدترین توافق تاریخ» خواند و آمریکا را به‌طور یکجانبه از آن خارج کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر ادعای پیشین خود مبنی بر موافقت تهران با انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده به آمریکا را تکرار کرد؛ ادعایی که مقام‌های جمهوری اسلامی آن را رد کرده‌اند و همچنان یکی از محورهای اختلاف در مذاکرات جاری به شمار می‌رود.

به گفته ترامپ، مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن با میانجی‌گری قطر و پاکستان ادامه دارد، هرچند دستیابی به توافقی نهایی درباره برنامه هسته‌ای ایران همچنان با چالش‌های جدی روبه‌رو است. وی همچنین اظهار داشت که این مذاکرات پس از برگزاری مراسم تشییع علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، از سر گرفته خواهد شد.

ترامپ در بخش دیگری از این مصاحبه بار دیگر مدعی شد که آمریکا «از نظر نظامی بر ایران پیروز شده است»، هرچند به گفته او، ایران همچنان بخشی از توان موشکی خود را حفظ کرده است. وی افزود که ایالات متحده در صورت لزوم قادر به نابودی این توانایی‌ها نیز خواهد بود. او همچنین به اقدامات تلافی‌جویانه آمریکا در واکنش به حملات منتسب به ایران علیه کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز اشاره کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا با دفاع از تصمیم خود برای ورود به جنگ با ایران گفت: «این در واقع جنگ نبود، بلکه تلاشی برای خلع سلاح هسته‌ای ایران بود.» او چهار ماه درگیری را «دوره‌ای نسبتاً کوتاه» توصیف کرد و بار دیگر تأکید کرد که نباید به جمهوری اسلامی اجازه دستیابی به سلاح هسته‌ای داده شود.

ترامپ همچنین خود را «بهترین رئیس‌جمهوری که اسرائیل تاکنون داشته است» توصیف کرد. این در حالی است که امضای تفاهم‌نامه اخیر میان تهران و واشنگتن با انتقادهایی در اسرائیل مواجه شده و گزارش‌هایی از افزایش اختلاف‌نظرها میان دولت ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، منتشر شده است.

وی در ادامه، محاصره دریایی علیه ایران را «دیواری فولادین» خواند و مدعی شد که این محاصره در طول جنگ کاملاً مؤثر بوده و «حتی یک کشتی نیز نتوانسته وارد ایران شود». این ادعا در حالی مطرح می‌شود که برخی گزارش‌های نهادهای اطلاعاتی و کشتیرانی از ادامه فعالیت «ناوگان سایه» ایران و نقض مواردی از این محاصره حکایت دارند.

ترامپ همچنین بار دیگر ادعا کرد که بر اساس توافق پایان جنگ، ایران متعهد شده است محصولات کشاورزی مورد نیاز خود، از جمله گندم، ذرت و سویا، را از آمریکا خریداری کند. او با اشاره به وضعیت اقتصادی جمهوری اسلامی گفت: «آن‌ها به غذا نیاز دارند و کشاورزان آمریکایی این نیاز را تأمین خواهند کرد.»

به گفته ترامپ، آمریکا در چارچوب تفاهم‌نامه امضاشده با تهران، بخشی از محدودیت‌های اعمال‌شده بر بنادر و صادرات نفت ایران را کاهش داده است، اما درآمد حاصل از این اقدام باید صرف تأمین مواد غذایی شود و نه بازسازی توان نظامی ایران.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، پیش‌تر تأکید کرده‌اند که هیچ تعهد یا الزامی برای خرید محصولات کشاورزی از آمریکا وجود ندارد.