تحلیلی از سایت هیل در مورد چگونگی زمینگیر کردن خطوط هوایی تهران
نویسنده در مقدمه مقاله در مورد زمینگیر کردن خطوط هوایی تهران می‌نویسد «دولت بایدن فرصت بی‌نظیری برای تشدید مبارزات خود علیه رژیم‌های ضد آمریکایی در ونزوئلا، ایران و نیکاراگوئه دارد. اقدامات اخیر نشان می‌دهد که اعمال جدی تحریم‌های سخت می‌تواند کارساز باشد. بایدن باید توجه داشته باشد و بر اساس آن عمل کند».
ماجرای توقیف یک هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ـ ۳۰۰ مربوط به حکومت ایران
در اوایل این هفته، مقامات ایالات متحده یک هواپیمای باری توقیف شده بوئینگ 747ـ300را از بوئنوس آیرس، آرژانتین، به یک فرودگاه نظامی در فلوریدا جنوبی منتقل کردند. این هواپیما زمانی متعلق به شرکت هواپیمایی ماهان، یک شرکت هواپیمایی ایرانی بود که توسط سپاه پاسداران ایران کنترل می‌شد. از این هواپیما بارها برای حمایت از فعالیت‌های تروریستی سپاه مورد استفاده قرار گرفته بود. اقداماتی که ایالات متحده قبلا ماهان ایر را برای آن تحریم کرده بود.
شرکت هواپیمایی ماهان ایر این هواپیما را در سال 2021به عنوان بخشی از یک معامله گسترده‌تر بین ایران و ونزوئلا به شرکت امتراسور (Emtrasur)، یکی از شرکت‌های تابعه کونویسا (Conviasa) ، شرکت هواپیمایی دولتی ونزوئلا تحت تحریم ایالات متحده منتقل کرده بود. این دو رژیم متعاقباً از امتراسور برای فرار از تحریم‌های ایالات متحده و تحویل محموله‌های غیرقانونی در سراسر جهان استفاده کردند.
اما، در ژوئن ۲۰۲۲زمانی که هواپیما در بوئنوس آیرس فرود آمد، تامین‌کنندگان محلی سوخت جت که نسبت به تحریم‌های ایالات متحده محتاط بودند، از دادن سوخت به آن خودداری کردند. این هواپیما در نهایت به دلیل مشکوک بودن به مأموریت و خدمه مختلط آن از افسران سپاه و اطلاعات نظامی ونزوئلا در آنجا زمینگیر شد. این هواپیما پس از 18ماه درگیری حقوقی، به ایالات متحده منتقل شد.
در همین زمینه
تحریم قاآنی و نیروی تروریستی قدس توسط آمریکا و انگلستان
یک موفقیت برای سیاست تحریمی ایالات متحده
سایت هیل در ادامه گزارش خود می‌نویسد «این یک موفقیت برای سیاست تحریمی ایالات متحده است و مسیر روشنی را نشان می‌دهد. دولت بایدن اکنون باید به دنبال تکرار این موفقیت در برابر بقیه ناوگان ایران و ونزوئلا باشد که علیرغم فاصله یک هواپیما هنوز در هوا هستند».
نقش شرکت هواپیمایی کانویاسای ونزوئلایی
بدون انتقال هواپیمای ماهان ایر، شرکت هواپیمایی کانویاسا قادر به انجام پروازهای مسافت طولانی نخواهد بود. پروازهایی که کانویاسا انجام می‌دهد، عملیات تجاری معمولی نیستند. اعتقاد بر این است که آنها اغلب تقریبا خالی از مسافر پرواز می‌کنند، اما محموله حمل می‌کنند. از جمله حمل هواپیماهای بدون سرنشین ساخت ایران که به روسیه کمک کرده است تا حملات تروریستی خودش را علیه اهداف و زیرساخت‌های غیرنظامی اوکراینی حفظ کند. آنها همچنین در حال انتقال طلا از ونزوئلا به ایران برای پوشش معاملات تحریم شده هستند.
چرا شرکت ماهان ایر حکومت ایران چهار فروند هواپیما را به کونویاسا فروخت؟
بنا به تحلیل سایت هیل «در تابستان ۲۰۲۱این دو شرکت هوایی قراردادی را امضا کردند که به موجب آن ماهان ایر چهار فروند هواپیما را به کونویاسا فروخت. این اقدام به شرکت هوایی ونزوئلایی اجازه داد تا با هواپیماهای جدید دوربرد ایران، پروازهای تجاری خودش را به تهران آغاز کند. این چهار هواپیما شامل هواپیمای بوئینگ باربری ۷۴۷بود که اکنون توسط مقامات آمریکایی توقیف شده است. سه فروند هواپیمای مسافربری ایرباس ای ۳۴۰ (A340) کانویاسا از طریق یک واسطه مستقر در دبی از ماهان خریداری کرد. در سال ۲۰۲۳ماهان دو ایرباس ۳۴۰دیگر را به کانویاسا اجاره داد، از جمله یکی که از طریق واسطه‌های مشکوک و غیر شفاف مستقر در آفریقا خریداری کرده بود.
کانویاسا اکنون هر پنج هواپیمای ایرباس ۳۴۰را که ماهان در اصل برخلاف تحریم‌های ایالات متحده خریداری کرده بود، اداره می‌کند. کانویاسا فقط به خاطر ماهان می‌تواند فعالیت‌های غیرقانونی خود را انجام دهد. بدون هواپیماهای ماهان، ناوگان کانویاسا هواپیمای دوربرد نخواهد داشت.
به لطف عرضه مداوم هواپیماهای ایرباس ای ۳۴۰ماهان ایر، ده‌ها پرواز به تهران انجام داده است و یک مسیر کاراکاس ـ مسکو و یک مسیر کاراکاس ـ دمشق را به این روند اضافه کرده است. کانویاسا همچنین تقریباً هر روز بین هاوانا، کوبا، و ماناگوئه، نیکاراگوئه پرواز می‌کند.
آیا آمریکا می‌تواند کارهای بیشتری انجام دهد؟
دولت بایدن برای مهار بیشتر استفاده غیرقانونی کانویاسا از هواپیماهای تحریم شده چه کاری می‌تواند انجام دهد؟ خوشبختانه، توقیف هواپیمای باربری امتراسور توسط ایالات متحده قبلاً تأثیرات سرد کننده‌ای بر عملیات کانویاسا داشته است.
اول، واشنگتن می‌تواند فشار وارد شده به آرژانتین در سال ۲۰۲۲را تکرار کند. فشار بی سر و صدا بر تامین کنندگان سوخت جت، ارائه دهندگان خدمات فرودگاهی، و یک حکم احتمالی برای توقیف به وزارت دادگستری کشورهایی ارائه شده است که این هواپیماها ممکن است آنها را در یک کشور ثالث فرود آورند. بدین ترتیب ایران و ونزوئلا را از ابزاری حیاتی برای دور زدن تحریم‌ها و ایجاد شرارت محروم می‌کند.
اقدامات آمریکا در برابر پرواز هوایی حکومت ایران
این کاری است که ایالات متحده قبلا انجام داده است. حداقل در دو نوبت، یک هواپیمای ایرانی از حق فرود محروم شد یا حریم هوایی بسته شد و مجبور شد مسیر خودش را تغییر دهد یا زمین گیر شود. در اکتبر ۲۰۲۰کیپ ورد حق فرود هواپیمای باری ایرانی را که توسط شرکت هواپیمایی قشم فارس ایر تحت تحریم ایالات متحده اداره می‌شد، لغو کرد. زیرا این هواپیما در حال نزدیک‌شدن نهایی خودش به فرودگاه اصلی این کشور جزیره‌ای آفریقایی بود.
در ژوئن ۲۰۲۲اروگوئه حریم هوایی خود را به روی هواپیمای باری امتراسور در حالی که سعی داشت بوئنوس آیرس را ترک کند، بست. نتیجه هر دو اقدام عواقب قابل توجهی داشت. قشم فارس ایر دیگر به آمریکای لاتین پرواز نمی‌کند و هواپیمای امتراسور زمینگیر شد و اکنون توقیف شده است.
هواپیماهای دوربرد باقیمانده کانویاسا که همگی از ماهان ایر خریداری شده اند، همچنان مسیرهای خود را فقط به مسکو و تهران ادامه می‌دهند.
اراده سیاسی باعث جواب دادن تحریم‌ها علیه حکومت ایران می‌شود
تحلیل‌گران سایت هیل معتقد هستند که «دولت بایدن می‌تواند از دیپلماسی آرام و اقدامات قانونی در کشورهای دوست برای توقیف هواپیماهایی که ونزوئلا برای تسهیل فعالیت‌های فرار از تحریم‌ها در خدمت تهران و کاراکاس استفاده می‌کند، استفاده کند.
ماجرای جت توقیف شده امتراسور نشان می دهد که در جایی که اراده سیاسی وجود دارد، با زمین گیر کردن هواپیماهای بیشتر، تحریم ها جواب می‌دهد. واشنگتن می‌تواند صدمات جدی بیشتری به رژیم ونزوئلا و متحدانش در نیکاراگوئه و ایران وارد کند. دولت بایدن منتظر چه چیزی است؟
