راههای وصل اینترنت و تامین امنیت آن، موضوعی است که بعد از قطع چند روزه اینترنت توسط حکومت غاصب ایران مطرح است. این موضوع ، با خانم سیما یزدانی، مدیر ارشد در شرکت سیستم های سیسکو، هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل داده ها…؛ درمیان گذاشته شد و ایشان طی گفتگویی با تلویزیون ایران آزاد به آن پرداخته و پاسخ به سئوالات پاسخ داده است
سیما یزدانی: متاسفانه آن چیزی که ما شاهد بودیم یک چشمه جدیدی بود که دیکتاتورها حتی از تکنولوژی که برای پیشرفت بشریت خلق میشود برای سرکوب و کنترل بیشتر استفاده میکنند، البته کنترل در جهت منفی و نابودی تمدن، این خیلی مشخص شد الان از مقالات و سخنرانی ها که انجام میشود فکر میکنم این که ایران انجام داد طولاتی‌ترین بود. بعضی از کشورها ممکن است مدتی قسمتی از انترنت‌شان قطع باشد و این ممکن است اشکالات تکنیکی و فنی باشد، ولی وقتی عمدا جامعه زنده و پویا را از لحاظ افراد و تاجر در صدر جامعه که در آن اینترنت پیشرفت کرده مثلا در جامعه ۱۰ درصد دسترسی به اینترنت دارند، برای ایران حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد است. یعنی معادل کشورهای پیشرفته از لحاظ دسترسی به اینترنت است، یعنی این میزان مردم به دسترسی به اطلاعات علاقه دارند و شیر کردن اطلاعات با همدیگر و تبادل فکری و دسترسی به جامعه جهانی که ایزوله نباشند، بنابراین پویایی جامعه را نشان میدهد که در حال یادگیری و تولید است،
شرکتهای نوپا و اینترنتی داریم و تجارت را آنلاین معرفی میکنند، این در ایران جا افتاده، قطع کردن اینترنت از قطع کردن برق هم بدتر است، در یکی از جزایر که طوفان آمده بود وقتی برای برقراری امکانات صحبت میکردند از مردم می پرسیدند اگر قرار باشد اولویت بدهیم اول برق را وصل کنیم یا اول اینترنت را وصل کنیم، مردم میگفتند آب، غذا، اینترنت، بعد برق بدهید.یعنی حاضر بودند با باتری زندگی‌شان را بگذرانند و برق نباشد ولی دسترسی به اینترنت داشته باشند. آنجا است که میتوان سرویس های دیگر بلحاظ بهداشت و دسترسی به امکانات پزشکی یا دسترسی به خانواده و این خیلی مهم است. وقتی کشوری و دولتی بطور عمدی اینترنت را می‌بندد، این در حد یک نوع حمله سایبری حساب میشود یعنی به نظر من از لحاظ مقالاتی که من خواندم رژیم ایران برای این ۷۰ و ۸۰ میلیون نفر حمله سایبری بتواند انجام بدهد، این جرم است. عمدی اینکار را کرده و برنامه ریزی کرده و تهدید هم میکند که اینکار را بکند، انگاری مردم ایران را از لحاظ اینترنتی گروگان گرفته و نه تنها شرکتها چه در داخل و خارج از ایران را . به افرادی که صدمه خوردند، بطور واقعی میتوانند شکایت بکنند که چنین ضربه عمدی به افراد وارد شده است. حالا راه کارهایش چه طوری باشد این در میآید تقاطع جوامع و اینترنت و قانون و حقوق بشر، در این رابطه صحبت میکنند. چون اگر قرار باشد دولتهای که به آنها اعتماد میشود و اینترنت جهانی به آنان داده میشود، از اینترنت جهانی استفاده میکنند تا مردم را سرکوب کنند این قوانین به اندازه کافی محکم نیست و باید درست‌تر شود، من فکر میکنم رژیم با اینکار یک تیشه بزرگتر به ریشه خودش زد.
سیما یزدانی: این دو جنبه دارد، یکی مثل ماهواره که شما گیرنده داشته باشید، امواج را میگیرد و وارد بیتا میشود، ریسیور‌تان میشود و تلویزیون با وسیله‌‌تان این را پخش میکند. از این شیوه استفاده کردند و سرویسهای به فارسی توشه و غیر انتفاعی همکاری میکنند که این یک سری اطلاعات آموزشی مثلا مدنی در اختیار مردم بگذارند و از طریق صفحه لایتها بتوانند دانلود کنند در ریسیورهایشان بگیرند، این اما یک طرف است، شما به اخبار و چیزهای آموزشی و یکسری انتخاب که آن فرستنده برای شما تهیه کرده دسترسی پیدا میکنید، یعنی صد روی صد اینترنت نیست بلکه قسمتی است که سازمان برای شما انتخاب کرده و می‌فرستد، چیزی که در رابطه با ایران ما نیاز داریم از خبرهای که در داخل اتفاق میافتد از عکس و ویديو اینها را میخواهیم، که به جامعه برسانیم و یک طرف برای ما کافی نیست.
برای دو طرف الان سیستمهای مخصوصی هست تلفن‌های اینترنتی است که باید بدست افراد برسد. شیوه های دیگری هم هست، که شما بتوانید سیمای آزادی را در اختیار مردم قرار بدهید و بتوانید دسترسی به وای فای امن در داخل ایران داشته باشید، و دسترسی به وی پی ان امن و از طریق آن رمز گذاری امن، وای فای امن و سرورهای که آپلیکشن‌های امن باشد، در اختیار مردم بگذارید تا از طریق آن این سانسور را بتوانند رد بکنند. چون هر وقت اینترنت هست سانسور هم هست، ولی بطور نظری مکانیزمش اینطوری است که وقتی شما از خانه‌تان و یا از تلفن‌تان با اینترنت میخواهید وصل شوید، آن ای پی اینترنتی که میگویند آی پی آدرس مال داخل ایران است، با استفاده از این شیوه‌ها این آی پی آدرس‌تان تبدیل به آی پی آدرسی که مربوط به کشور دیگری است.
بنابراین دسترسی آن آی پی آدرس به شما وصل نمیشود، یعنی نمیتوانند آن فرستنده را پیدا بکنند، این آی پی آدرس میتواند به اینترنت دسترسی پیدا بکند و بتواند سایتها را ببیند و در جمیل برود فایلش را آپلود بکند.
متدی دیگری سرویسهای هست که میتوانند یک ایمیل باز بکنند و فایل را به آن تک بکنند ولی چون اینترنت بسته است نمیتوانند بفرستند، ولی همین که در ایمیل گذاشتند و با افرادی که در تماس هستند میتوانند با آن سرویس لاگین بکنند و آن فایل ها را بردارند. یعنی یک نوعی انتقال را میشود انجام داد و سازمانهایی هایی به نام نت آزاد هستند، و در حال تولید هستند تا در اختیار افراد بگذارند و افراد میتوانند ساک فایت بشوند اطلاعات را بگیرند.
ولی این لازمه کار است که فایلهای که می‌فرستند رمزگذاری باشد و وی پی ان‌ها قابل اعتماد باشد، و وای فای قابل اعتماد باشد و بتوانند آی پی آدرس به خودشان وصل نمیشود استفاده کنند.خوشبختانه کانونهای شورشی ارتباط‌شان با سیما هست که از این طریق اطلاعات به آنان برسد.
سیما یزدانی: بله لیست سازمانها را به شما میدهیم که بتوانند شکایات‌شان را از الان شروع کنند که در این مدتی که اینترنت قطع بوده چه آسیب‌های دیدند، مثل اینکه یک بیمارستانی برق آن را قطع بکنید و بیماران را ردیف میکنند و گزارش میدهند، آن دستگاهها و موبایلها یشان که در داخل ایران هست را میتوانند ببرند، یعنی سترلایت‌های است که وای فای امن تولید میکنند و افراد و آمریکایی‌های که می‌آمدند و وصل به آمریکائیان بودند در سوریه میآورند و در عراق هم بوده و در همان جمعیت یک وای فای امن درست میکنند و افراد میتوانند به آن وصل شوند. باید برای اینها آمادگی پیدا کرد و افراد رزم و ابزار نجات گروگانها است، مردم ایران گروگان هستند و سازمانهای حقوق بشری باید این طور نگاه کنند. افرادی که اینطوری حقوق‌شان پایمال میشود و روز روشن با تانک و دوشکا و مسلسل و تک تیرانداز با افراد غیر مسلح مقابله میکنند و این حملات را میکنند چندین قوانین بین‌المللی را نقض کردند و همه باید سند شود و مستند شود و به ارسازمان‌ها داده شود.
سیما یزدانی: این کار عملی است و خیلی‌ها در کار با آن وارد هستند، منتهی اول باید امنیت برقرار شود، چون رژيم میداند در چنین مواقع افراد تلاش میکنند وی پی ان استفاده کنند خودش هم ممکن است وی پی ان آلوده وارد کند، یا پراکسی های آلوده بگذارد، که مثل تور عمل بکند.
بنابراین مهم است وی پی انی که استفاده میکنیم با مرکزی که میتواند آن را ارائه بدهد، مثل هر سیستم و تنظیم رابطه رعایت قوانین امنیتی است، بله شیوه‌ش همین است.
من در جای خواندم افرادی که دسترسی به دانشگاه داشتند و دانشگاههایشان هنوز سرورهای وصل به اینترنت‌شان قطع نبود، اینها از این طریق می‌توانستند فایلهایشان را بفرستند.
یا سازمانهای که ارتباطات بین‌الملللی دارند، سازمانهای ژورنالیستی و یا سازمانهای پزشکی یا مالی که ارتباطات بین‌المللی داشتند و با بعضی از سازمانهای دولتی هنوز اینترنت‌هایشان وصل بود و می‌توانستند این فایلها را بفرستند، به طریق اینترنت وصل باشد و یا نباشد باید رمزگذاری شود. از پیغامی که در مسج میخواهید بگذارید و ایمیلهای مثل سیگنال باید استفاده بشود، فضای مجازی که حتما آپدیت هستند و مثلا همانطوری باید آپلایت باشد و اگر نه استفاده نکنند، اگر هر فضای مجازی را استفاده میکنند فایلهایشان را ریموو کنند و اینها سرویسهای دارند که بعد از چند دقیقه پاک میشود، و بتوانند پاک کنند و با ارسازمانهای سالم را دانلود کنند. بنابراین پراکسی هست ولی باید رعایت مسائل امنیتی انجام بشود.
سیما یزدانی: پابلیک وای فای بطور عموم امن نیست، حتی برای ماها که در خارج هستیم. مثلا به فرودگاه میرویم و منتظر پرواز هستیم و لپ تاب و کامپیوتر را باز میکنیم می بینیم نوشته ارت پورت وای فای، این لزوما مال ارت پورت نیست، این لزوما امن نیست، باید مطمئن شد آنجا که استفاده میکنیم مال همان سازمان باشد و نه تنها ارت پورت نقض گذاری میکند حتی فایل و مسج و ایمیل را هم ایرپریت کنید، در هر مرحله که بتوانید رمزگذاری بکنید میتوانید امنیت را برقرار کنید. مثلا دوران جنگ است و در دوران جنگ آدم راحتی را انتخاب نمی‌کند. امن را انتخاب میکند و باید آماده شد و به هم آموزش داد و افراد به همدیگر آموزش بدهند که بتوانند مراحل امنیتی را انجام بدهند و بدنبال راحتی قضیه نباشند، چون همانجا است که اشتباه انجام میشود و خطر ایجاد میشود.
سیما یزدانی: به نظر من بخصوص شهرهای مرزی نزدیک تر هستند به حوزه های که وای فای کشورهای همسایه و در مرزهای ایران کشورها میتوانند بگذارند ولی همه شهرهای ایران دسترسی به آن را ندارند، فکر کنم سازمانهای بین‌المللی و دولتهای که میخواهند حتی به شهروندان خودشان و به بیزنس‌های خودشان در این کشورکمک کنند . من شنیدم چندین شرکت هواپیمایی پروازهایشان را قطع کردند و در نظر میگیرند حتی کارتجارتشان را از ایران بیرون بکشند، چون فرض کنید یک پرواز نتواند به اینترنت دسترسی داشته باشد از کارمندانی که باید در پرواز بیایند تا مسافران هم ارتباطاتشان قطع میشود. پس تجارت پرواز نمیتواند انجام شود. این شرکتها برای کارمندان خودشان وای فای میآوردند و باید تماس بگیریم که این سیستم را گسترده‌تر کنند و حداقل به مراکزی که بتوانند در اختیار مردم بگذارند بدهند ولی مکانیزمش باید در بیاید، ولی چرخه این کار شروع شده است.
سیما یزدانی: از لحاظ مالی رٰژیم خیلی ضربه خورده، چون تاجرهایی هستند که فقط بر روی اینترنت هستند و چه از لحاظ سرویسهای که باید بخرند و مالیاتها همه قطع شده است. رژيم نمیتواند افراد را شارژ کند وقتی سیستم تجارت قطع باشند و نمیتوانند فعالیت بکنند. قراردادهای بین شرکتها و دولت وقتی بسته میشود قسمتی در آن هست که اگر اتفاقی بیفتد که در کنترل بشر نیست این قرارداد فسخ میشود و یا سرویس داده نمیشود و گرفته نمیشود،.ما آن طرف معامله را مسئول نمیدانیم، وقتی متوجه شویم عمدی بوده در قراردادها قسمتی است که ضرر و زیان را ریز کردند. مثلا قانون جی پی تی آر، قانونی که اتحادیه اروپا به اجرا گذاشت که هر شهروند اروپایی در هر جای دنیا اطلاعات شخصی او در خط باشد و تاجر و افرادی یا دولتی این اطلاعات شخصی مثل ایمیل آدرس و اسم و تلفن و تاریخ تولد و اطلاعاتی که فرد را بتوان بصورت تکی مشخص کرد این را نتواند خوب از آن حفاظت کند، حتی اگر کسی هم هک نکرده باشد اگر آن فرد خواست حدود یک درصدی از درآمد سالانه و یا مقداری حدود نیم میلیون دلار باید ضرر بدهد یعنی حتی شرکتهای در اینجا هستند که این بیمه ها را انجام میدهند که اگر اتفاقی اشتباهی در سیستم‌هایشان بود بتوانند بیزنس‌شان را پورکت کنند. این قانون از ۲۰۱۸ اجرایی شده و فکرش را بکنید رژيم ایران الان متخلف است و قانون جی پی ای آر برای افراد اتحادیه اروپا و در ایران بیزنس و یا هستند، من فکر میکنم میلیونها دلار ضرر ایجاد میکند، غیر از قراردادهای دیگری که هستند. این از همان تیشه بزرگی بود که به ریشه خودش زد.
سیما یزدانی: من فکر میکنم ریسکش هست و یا باید آهسته‌ش کند تا مردم نتوانند فایلهای بزرگ را آپلود کنند و اینکار را قبلا هم کرده، که با رشد جنبش و انقلاب مقابله کند. باید از این فرصت استفادده کرد و فایلها و سرویس‌ها را آپلود و آپدیت کرد و تلفن و کامپیوتر ها را برای منطقه خودتان و افرادی که با آنان در تماس هستید و در زمانی اینکارها را انجام داد چون احتمالش وجود دارد. در مورد موبایلها که ریزیستر میکنند باید حتما از سیم کارت استفاده کنند که آزاد است و به تلفن کسی وصل نیست، که پیگیری به افراد قطع شود.
بنابراین الان وقتش است اینها را انجام داد، همینطور که قیام اعتلاء و رشد پیدا میکند ما هم تک به تک و تیم به تیم و فرد به فرد و خانواده به خانواده باید اطلاع بدهید و آن پیغام را گرفتم و بسیار هوشمندانه و روی آن هم فکر میکنیم.
