در روزگاری که هنوز برق اختراع نشده بود و چرخ دندهها فقط در ذهن نبوغانگیزان میچرخیدند، مردی در اسکندریه نام خود را جاودانه کرد؛ هیرو اسکندرانی، مهندس، مخترع و نابغهای که گویی از آینده آمده بود.
او همان «تونی استارکِ» امپراتوری روم بود؛ مردی که جهانش را با علم و خیال به حرکت درمیآورد.
روزی در معبدی بزرگ در کنار دریای مدیترانه، مردم با حیرت تماشا میکردند. با روشن شدن آتش در آتشدانهای جلوی معبد، ناگهان درهای عظیم و سنگین آن بهطور خودکار باز شد!
هیچ بردهای آن را نکشید، هیچ طنابی در باد نلرزید، اما مکانیزمی پنهان در زیر محراب بیدار شد.
هوای گرم شده در ظرفی مهر و مومشده منبسط شد، فشار ایجاد کرد و آبی را از میان لولهها به ظرفی دیگر راند. وزن ظرف بالا رفت، طنابها چرخیدند، و درهای معبد، با صدایی خفه و باشکوه، گشوده شدند.
وقتی آتش خاموش میشد، هوا سرد و سبک میگردید، آب بازمیگشت و درها به آرامی بسته میشدند.
اما شگفتی واقعی هنوز در راه بود…
اسکندریه و کوزه سفالی
در گوشهای از کارگاه سنگیاش، هیرو به کوزهای سفالی خیره شده بود.
او میخواست ماشینی بسازد که بدون دخالت انسان، در ازای انداختن سکهای، مایعی مقدس برای مردم بریزد.
نتیجهی تلاش او نخستین دستگاه فروش خودکار جهان بود- اما نه برای قهوه یا نوشابه، بلکه برای آب مقدس.
وقتی سکهای درون شکاف بالای کوزه میافتاد، درون تشت کوچکی فرود میآمد که با یک اهرم و وزنهی تعادل در ارتباط بود. وزن سکه، اهرم را پایین میکشید و شیر کوچکی را باز میکرد.
مایع درون کوزه – آب یا شراب مقدس – به آرامی جاری میشد و ظرف را پر میکرد.
سپس وقتی سکه به ته کوزه میافتاد، اهرم رها میشد و شیر دوباره بسته میشد.
مردم حیرتزده نگاه میکردند؛ کوزهای که میدانست کی باید بدهد و کی باید بایستد.
برای قرنها، این اختراع در میان افسانهها گم شد تا اینکه ۱۸۰۰ سال بعد، در سدهی نوزدهم میلادی، بشر دوباره به یاد آن افتاد.
از توزیعکنندهی روزنامه تا ماشینهای فروش آدامس، اندیشهی هیرو بار دیگر جان گرفت.
و امروز، هر بار که در برابر دستگاه فروش خودکاری میایستیم و سکهای درون آن میاندازیم، در واقع با دستان خود، میراث مردی از دو هزار سال پیش را لمس میکنیم – مردی که جهان را پیش از زمانش فهمیده بود.







