تنش در روابط بیروت-تهران: رد درخواست گفتگو و موضع قاطع لبنان در برابر دخالتها
یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان، دعوت رسمی عباس عراقچی، وزیر خارجه حکومت ایران، برای سفر به تهران را نپذیرفت. این رد درخواست نشاندهنده تنشهای موجود در روابط دو کشور است. وزیر خارجه لبنان اعلام کرد گفتگوها باید در کشوری ثالث و بیطرف انجام شود. این مذاکرات باید بر پایه پرهیز کامل از هرگونه دخالت در امور داخلی لبنان استوار باشد.
وزارت خارجه لبنان بیانیهای در این خصوص منتشر کرد. آقای رجی آمادگی کامل خود را برای شروع مرحلهای تازه اعلام کرده است. این مرحله باید روابط سازنده میان لبنان و حکومت ایران را در بر گیرد. روابط مذکور باید «منحصراً بر پایه احترام متقابل و کامل به استقلال و حاکمیت هر کشور» باشد. همچنین «پرهیز از هر گونه مداخله در امور داخلی طرف مقابل، تحت هر بهانهای، استوار باشد». یوسف رجی قاطعانه تأکید کرد که دولت قدرتمند بدون انحصار سلاح ممکن نیست. او معتقد است حق انحصاری حمل سلاح باید صرفاً در اختیار ارتش ملی باشد. تنها دولت، بهعنوان تصمیمگیرنده یگانه، باید اختیار جنگ و صلح را داشته باشد. این موضع در راستای اظهارات نخستوزیر لبنان است.
استراتژی خلع سلاح حزبالله و فشار بینالمللی بر لبنان
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، هفته گذشته بیانیهای مهم صادر کرد. او اعلام کرد ارتش لبنان باید تا پایان سال جاری مأموریت خود را تکمیل کند. این مأموریت شامل برچیدن زیرساختهای نظامی حزبالله است. این زیرساختها در جنوب رود لیتانی، حدود ۳۰ کیلومتری مرز اسرائیل، قرار دارند. هدف اصلی، انحصار سلاح در آن منطقه توسط دولت لبنان است. بر اساس بیانیه وزارت خارجه لبنان در روز چهارشنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۴، آقای رجی دعوت رژیم تهران را نپذیرفته است. او پیشنهاد کرده که مذاکرات باید در کشور ثالثی بیطرف برگزار شود. اساس این مذاکرات باید پرهیز از هرگونه مداخله در امور داخلی لبنان باشد. عباس عراقچی یک هفته پیش با ارسال نامهای رسمی از یوسف رجی دعوت کرده بود. این دعوت برای گفتوگو در مورد روابط دوجانبه و تحولات منطقهای بود. این دعوت رسمی پس از انتقاد شدید رجی از مشاور ارشد خامنهای انجام شد. وزیر خارجه لبنان مجدداً خواستار عدم دخالت حکومت ایران در امور داخلی کشورش شد. عراقچی در دعوت خود ابراز اطمینان کرده بود که دولت لبنان با موفقیت چالشهای موجود را پشت سر میگذارد.
واکنش تند دولت لبنان به اظهارات ولایتی: «حاکمیت ما از آب و نان مهمتر است»
طرح آمریکا برای خلع سلاح و موضعگیری دوگانه حکومت ایران
دعوت از وزیر خارجه لبنان و رد آن در شرایط حساسی رخ میدهد. لبنان تحت فشار نقشه راهی برای خلع سلاح حزبالله است. این طرح از سوی ایالات متحده حمایت میشود. نواف سلام مجدداً تأکید کرد ارتش لبنان باید انحصار سلاح در جنوب رود لیتانی را بهدست آورد. نخستوزیر لبنان این هدف را تا پایان سال جاری میلادی تعیین کرده است. در این راستا، مقامهای غیرنظامی لبنان و اسرائیل برای اولین بار در نشستی شرکت کردند. این نشست شامل سازوکار نظارت بر آتشبس در جنوب لبنان بود. نمایندگان سازمان ملل، آمریکا و فرانسه در این نشست حضور داشتند. حزبالله لبنان در جنگ گذشته با اسرائیل ضربات سختی را تحمل کرد. این جنگ نهایتاً در آبان ۱۴۰۳ به آتشبس منتهی شد. پس از جنگ، ایالات متحده طرحی برای بازسازی لبنان ارائه داد. این طرح شامل خروج اسرائیل از مناطق اشغالی در جنوب کشور نیز بود. دولت لبنان طرح خلع سلاح همه گروههای شبهنظامی، از جمله حزبالله، را تصویب کرد. بااینحال، حزبالله تاکنون زیر بار خلع سلاح کامل نرفته است.
تنش دیپلماتیک بر سر حزبالله و استقلال لبنان
روابط رسمی تهران و بیروت در ماههای اخیر پرتنش بوده است. دلیل این تنش، موقعیت حزبالله و خلع سلاح این گروه شبهنظامی است. جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، از لحن تند خود در ملاقات با دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران خبر داد. این دیدار در سفر علی لاریجانی به بیروت در مرداد امسال انجام شد. یوسف رجی نیز در اوایل آذر خواستار عدم دخالت حکومت حکومت ایران در امور داخلی لبنان شد. این پیام خطاب به عباس عراقچی فرستاده شده بود. در مقابل، مقامات حکومت ایران در مورد لبنان و خلع سلاح حزبالله موضع دوگانه دارند. عباس عراقچی پیشتر در شبکه ایکس نوشته بود «ما در امور داخلی لبنان دخالت نمیکنیم». او افزوده بود که از همتای لبنانی خود برای گفتوگو دعوت میکند. اما چهار روز بعد، در پنجم آذر، علیاکبر ولایتی، مشاور ارشد خامنهای، اظهارنظر متفاوتی کرد. او گفت: «امروز وجود حزبالله از آب و نان برای لبنان ضروریتر است». ولایتی تأکید کرد که «حکومت ایران از حزبالله و جبهه مقاومت حمایت کرده و خواهد کرد». در واکنش به این سخنان، یوسف رجی در شبکه ایکس به عراقچی نوشت: «واقعاً مایل بودم سخنان شما را بپذیرم که حکومت ایران در امور داخلی لبنان دخالت نمیکند». او ادامه داد: «تا اینکه ولایتی، مشاور رهبر شما ظاهر شد و به ما آموخت چه چیزی در لبنان مهم است». وزیر خارجه لبنان در نهایت نوشت: «و ما را از پیامدهای خلعسلاح حزبالله برحذر داشت.» این نشاندهنده عدم پذیرش این مواضع متناقض حکومت ایران توسط دولت لبنان است و نتیجهاش دست رد سنگین بر سینه عراقچی.
[واکنش تند دولت لبنان به اظهارات ولایتی: «حاکمیت ما از آب و نان مهمتر است»]
