۱۹ خرداد ۱۳۳۱ مصدق در دادگاه لاهه
پیروزی در دادگاه لاهه تجربه ای که باید از آن درس گرفت. در یکی از روزهای تاریخی صدای دستگاه‌های حفاری چاه نفت با صدایی فوران ماده سیاه رنگی از دل زمین در تمام دشت مسجد سلیمان در استان خوزستان پیچید.
طلای سیاه، نفت در ایران کشف شد. صدایی که اکنون بیش از ۱۰۰ سال است که بر سرنوشت اقتصاد و زندگی تمام مردم ایران طنین انداز است.
در ۱۹ خرداد سال ۱۳۳۱ برابر با ۹ ژوئن ۱۹۵۲، دکتر محمد مصدق برای دفاع از حقوق حقه مردم ایران در دیوان بین‌المللی لاهه در هلند حضور یافته و به دفاع از حقوق مردم ایران پرداخت.
ملی‌شدن صنعت نفت ایران
با ورود دکتر مصدق به مجلس شانزدهم، ملی‌شدن صنعت نفت در دستور کار دکتر مصدق قرار گرفت.
در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۲۹ مجلس شورای ملی با تلاش‌های دکتر مصدق و یارانش از جمله دکتر فاطمی، اصل ملی‌شدن صنعت نفت در سراسر کشور را به تصویب کمیسیون نفت رساند.
در این روز مجلس شورای ملی به اتفاق آراء صنعت نفت ایران را ملی اعلام کرد، اما مخالفت‌‌هایی با آن در مجلس سنا وجود داشت.
در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ صنعت نفت ایران به یمن تلاش‌های بی‌وقفه‌ی دکتر مصدق و به رغم مخالفت‌‌های دولت انگلیس و بسیاری از عواملش در داخل کشور، ملی اعلام شد.
بیشتر بخوانید
مصدق در برابر استعمار
پیروزی بزرگ برای مردم ایران و مخالفت دولت انگلیس
پس از این پیروزی و رسیدن مصدق به نخست وزیری، قانون خلع ید از شرکت نفت ایران و انگلیس را از تصویب مجلس شورای ملی گذراند و کارکنان خارجی این شرکت را از ایران اخراج کرد.
مصدق یک‌تنه تصمیم گرفته بود در برابر استعمار بایستد.
دولت انگلیس تابع این اعمال، فشارهای اقتصادی علیه ایران را افزایش داد. در نهایت آخرین دسته کارکنان و کارشناسان نفتی انگلیس در ایران در ۲ مهر ۱۳۳۰ از ایران اخراج شدند.
شکایت دولت انگلیس
در پی این اقدام دولت انگلیس به شورای امنیت ملل شکایت کرده خواستار توضیحات در این زمینه شد.
دکتر مصدق در ۱۵ مهر ۱۳۳۰ به همراه هیئتی راهی نیویورک شد و به دفاع از حقوق ملت ایران پرداخت.
بیشتر بخوانید
مصدق در دادگاه لاهه
شورای امنیت رسیدگی به این پرونده را تا زمان برگزاری دادگاه لاهه مسکوت گذاشت و در ۱۹ خرداد ۱۳۳۱، مصدق شخصا به منظور اثبات عدم صلاحیت دیوان لاهه در جلسات شرکت کرده، از حقوق مردم ایران و ملی‌شدن نفت دفاع و باعث شد تا شکایت انگلیس بی‌نتیجه بماند.
یک خاطره تاریخی از دادخواهی دکتر مصدق کبیر در دادگاه لاهه
دادگاه لاهه برای رسیدگی به موضوع ملی شدن صنعت نفت ایران تشکیل شد. می‌گویند که دکتر مصدق با هیات همراه زودتر به محل رفته بود.
درحالیکه پیشاپیش جای نشستن برای تمامی هیات‌ها از قبل تعیین شده بود، دکتر مصدق به نمایندگی از سوی دولت ایران روی صندلی نماینده انگلستان نشستند.
قبل از شروع جلسه چندین بار به دکتر مصدق گفتند که این محل و صندلی برای نماینده دولت انگلستان تعیین شده است و جای شما آن طرف است ولی نماینده دولت ایران به این موضوع توجهی نکرد و روی همان صندلی نشستند.
در عین حال نماینده دولت انگلستان روبه‌روی دکتر مصدق ایستاده و منتظر بود که ایشان از روی صندلی بلند شوند. اما دکتر مصدق بی اعتنا به کار خود ادامه می‌داد.
جلسه شروع شد و قاضی رسیدگی به پرونده شکایت رو به مصدق کرد و گفت شما روی صندلی نماینده دولت انگلستان نشستید، جای شما آنجاست…
دکتر مصدق رو به قاضی دادگاه لاهه گفت شما فکر می‌کنید ما نمی‌دانیم صندلی ما کجاست و صندلی نماینده انگلستان کدام است؟
نه جناب رئیس خوب می‌دانیم جایمان کجاست. ولی چند دقیقه روی صندلی دوستان نشستیم تا دوستان بدانند بر جای دیگران نشستن یعنی چه؟
سال های سال است که دولت انگلستان در سرزمین ما خیمه زده و کم کم یادشان رفته که جایشان اینجا نیست و ایران سرزمین آباء و اجدادی ماست نه سرزمین آنها.
دکتر مصدق بعد از پایان نطقش آرام بلند شدند و روی صندلی خودشان نشستند.
می‌گویند که فضای جلسه تحت تاثیر سخنان و ابتکاری که ایشان بکار برد، قرار گرفت و در نهایت دولت انگلستان در دادگاه لاهه محکوم شد.
