اعدام قریب‌الوقوع: مای ساتو گزارشگر ویژه سازمان ملل، حکم شش زندانی سیاسی را غیرقانونی دانست
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد برای ایران، با ابراز نگرانی عمیق، اجرای احکام اعدام شش زندانی سیاسی را نقض آشکار قوانین بین‌المللی اعلام کرده است. این شش نفر به اتهام «بغی» و با استناد به اعترافات اجباری تحت شکنجه، در معرض اعدام قریب‌الوقوع قرار دارند.
تخلف از میثاق بین‌المللی: غیرقانونی بودن اعدام برای اتهام «بغی»
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای ایران، نگرانی عمیق خود را رسماً به ایران ابراز کرده است. این نگرانی درباره وضعیت شش محکوم به اعدام به اتهام «بغی» (قیام مسلحانه علیه اساس نظام) می‌باشد. مای ساتو تأکید کرده که مجازات اعدام برای اتهام «بغی»، طبق میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، غیرقانونی است. ایران نیز عضو این میثاق بین‌المللی محسوب می‌شود.
به گفته مای ساتو، این میثاق مجازات اعدام را فقط به «جدی‌ترین جنایات» محدود می‌کند. «جدی‌ترین جنایات» تنها شامل قتل عمدی است و اتهام «بغی» را دربر نمی‌گیرد.
مای ساتو در روز چهارشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۴، متن نامه خود و پاسخ تهران به آن را منتشر نمود. بابک علی‌پور، وحید بنی‌عامریان، اکبر (شاهرخ) دانشورکار، پویا قبادی، ابوالحسن منتظر و سید محمد تقوی سنگدهی، در آستانه اعدام قرار دارند. این افراد پس از روندی قضایی با ادعاهای شکنجه و محرومیت از حقوق دادرسی عادلانه محکوم شدند. همچنین، این شش نفر حبس طولانی‌مدت در انفرادی را تجربه کرده‌اند.
در همین زمینه بخوانید
شکنجه، اعتراف اجباری و نقض حقوق دادرسی عادلانه
نامه ارسالی مای ساتو و سایر کارشناسان سازمان ملل به گزارش‌هایی از بدرفتاری با این شش نفر اشاره دارد. این گزارش‌ها شامل ضرب و شتم، اعترافات اجباری و سهل‌انگاری پزشکی در بازداشت است. نامه مای ساتو توسط کارشناسان سازمان ملل در امور ناپدید شدن‌های قهری، اعدام‌های فراقضایی و شکنجه نیز امضا شده است. آنان همچنین از کارشناسان آزادی مذهب یا عقیده بودند.
براساس اطلاعات دریافتی مای ساتو، این شش نفر به اتهام «بغی» و به‌دلیل ارتباط ادعایی با «سازمان مجاهدین خلق ایران» به اعدام محکوم شده‌اند. گزارش‌ها حاکی است که آنان بین ۱ دی ۱۴۰۲ تا ۴ اسفند ۱۴۰۲ در مکان‌های مختلف بازداشت شدند. این مکان‌ها شامل تهران و مرز چالدران است. گفته می‌شود که هنگام بازداشت هیچ حکم بازداشتی ارائه نشده و از خشونت بیش از حد و تهدید استفاده شده است.
مای ساتو در نامه خود آورده که هر شش نفر در دوران بازداشت، در معرض اشکال گوناگون شکنجه قرار گرفتند. آنان تحت شکنجه‌های جسمی و روانی، بدرفتاری و تهدید قرار گرفتند. ضرب‌وشتم شدید آقای منتظر ظاهراً باعث پارگی بخیه‌های جراحی قلب باز پیشین او شد. این شش زندانی سیاسی از زمان انتقال به قزل‌حصار، پس از حمله اسرائیل به اوین، خبرساز شده بودند.
روند غیرعادلانه محاکمه و پاسخ قوه قضائیه ملایان
براساس گزارش مای ساتو، محاکمه هر شش نفر به‌صورت مشترک در تاریخ ۱۵ مهر ۱۴۰۳ برگزار شد. شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران اتهام «بغی» و اتهامات امنیتی متنوع دیگری را رسیدگی کرد. روند دادرسی، براساس گزارش‌ها، با اصول دادرسی عادلانه سازگار نبوده است. عدم دسترسی به‌موقع به وکیل انتخابی و اتکای دادگاه به اعترافات تحت شکنجه از جمله مشکلات بود. همچنین دادگاه به شکایات مربوط به شکنجه بی‌توجهی کرده است. گزارش‌ها حاکی است که جلسات دادگاه بسیار کوتاه بوده و به متهمان فقط چند دقیقه برای دفاع فرصت داده شد. دست‌کم سه نفر از آنان برای اولین بار در روز محاکمه وکیل خود را ملاقات کردند.
قوه قضائیه ملایان در دهم آذرماه ۱۴۰۳ حکم اعدام هر شش نفر را صادر کرد. علاوه بر حکم اعدام، برخی از آنان احکام حبس طولانی نیز دریافت کردند.
دستگاه قضایی در پاسخ به نامه مای ساتو، این شش نفر را متهم به «مباشرت در انجام اقدامات تروریستی با هدایت» مجاهدین خلق کرده است. همچنین ادعا کرده است که این شش نفر حمله‌هایی را در «در مناطق نظامی، انتظامی و مقر حوزه‌های قضایی» ترتیب داده‌اند. دستگاه قضایی نوشته است که حکم اعدام این شش نفر پس از «تشریفات قانونی و استماع دفاعیات نامبردگان و وکلای مدافع صادر شده است.» آنها مدعی شده‌اند که «فرصت کافی برای دفاع داده است»، اما تاکنون هیچ مدرک و سندی در این باره منتشر نشده است.
تناقض در موضع قوه قضائیه ملایان و هشدار مای ساتو
دستگاه قضایی رژیم ایران در پاسخ مکتوب خود به مای ساتو، گزارشگر ویژه، همچنین نوشته است: «اصل منع شکنجه و آزار و اذیت افراد در قانون ایران و سایر قوانین کشور ممنوع اعلام گردیده است.»
این جمله صراحتاً بدان معناست که «اصل منع شکنجه و…» در قوانین ایران ممنوع شده است یعنی اصل شکنجه وجود دارد!!! افزون بر این، دستگاه قضایی ملایان هیچ توضیحی در مورد شکنجه‌ها علیه این شش نفر که در گزارش مای ساتو به آنها اشاره شده، ارائه نداده است. در سال‌های اخیر، شماری از زندانیانی که از حکم اعدام جسته یا موفق به خروج از ایران شده‌اند، گزارش‌های متعددی از انواع شکنجه منتشر کرده‌اند. این شکنجه‌ها برای گرفتن اقرار و اعتراف صورت گرفته است.
احکام اعدام این شش نفر هم‌اکنون به دیوان عالی کشور ارسال شده است. مای ساتو هشدار داد که «در پرونده‌های مشابه، دیوان کشور احکام اعدام را به‌سرعت تأیید کرده است.» وی افزود که «اعدام‌ها ظرف چند روز انجام شده است.» این امر «نگرانی‌های جدی درباره احتمال قریب‌الوقوع بودن اعدام‌ها در این موارد ایجاد کرده است.» مای ساتو از مقامات ایران خواسته است تا علاوه بر توقف اجرای احکام اعدام این شش زندانی سیاسی، اجرای اعدام را به‌طور کلی تعلیق کند. سپس باید در جهت لغو کامل آن، در قانون و عمل، گام برداشته شود.
[گزارش مای ساتو به سازمان ملل:اعدام در ایران ابزار کنترل و اعمال ترس]
