حسین ناصحی آهنگساز ایرانی؛ پیشرو و آغازگر
حسین ناصحی آهنگساز ایرانی در روز ششم مهرماه سال ۱۳۵۶ در سن پنجاه و دو سالگی، بر اثر سکته قلبی زندگی را به درود گفت. این هنرمند در سال ۱۳۰۴ در تهران متولد شد.
حسین ناصحی از آهنگسازان ایرانی بود که در زمینه موسیقی سمفونیک استاد چیره دست بود.
حسین ناصحی موسیقی دان و آهنگساز ایرانی که ساز تخصصی‌اش ترومبون بود در ارکستر رادیو به رهبری پرویز محمود نوازندگی می‌کرد. ناصحی با اتمام آهنگسازی به مطالعه در موسیقی ایرانی پرداخت و شخصیت موسیقی شرق در آثارش نمایاند. ملودرام «رستم و سهراب»، «رقص در بارگاه سمنگان» و حرمان برخی از آثار این هنرمند ایرانی هستند.
زندگی حسین ناصحی
این آهنگساز برجسته از سال ۱۳۱۸ در هنرستان عالی موسیقی به آموزش و تحصیل در زمینه موسیقی پرداخت. ساز تخصصی این هنرمند ترومبون بود. وی نزد استاد ژوزف اسلادک اهل چکسلواکی آموزش موسیقی را در تهران فراگرفت. حسین ناصحی در ارکستر رادیو به رهبری پرویز محمود نوازندگی را آموخت و در سال ۱۳۲۲ از جمله دانشجویانی بود که به دعوت دولت ترکیه برای ادامه تحصیل راهی آنکارا شد و در کنسرواتور دولتی آنکارا در رشته آهنگسازی زیر نظر نجیل کاظم آکسس آموزش دید. وی دوره عالی کمپوزیسیون را در سال ۱۳۲۷ تا ۱۳۲۸ به اتمام رساند.
وی سپس در سال ۱۳۲۹ به ایران بازگشت و علاوه بر رهبری ارکستر هنرجویان هنرستان عالی موسیقی، در دوره عالی آهنگسازی هنرستان سالیان به تدریس پرداخت. او در هنرستان و کلاس خصوصی هنرمندانی بزرگ پرورش داد.
از شاگردان این استاد چیره دست می‌توان از حسین دهلوی، احمد پژمان و پرویز منصوری یاد کرد.
آثار حسین ناصحی
از آثار برجسته این هنرمند ایرانی می توان به بوئم شور، کوانت زهی در می مینور، حرمان، آواز بیگفتار، گدا، رقص در بارگاه شاه سمنگان، ملودرام رستم و سهراب و قطعاتی دیگر که متأسفانه، نت بسیاری از آثار این هنرمند مفقود شده است، اشاره کرد.
موسیقی شناسی قومی در ایران
بر اثر تلاش های این هنرمند به جرات می‌توان گفت که موسیقی شناسی قومی در ایران با حسین ناصحی آغاز شده است. حسین ناصحی در سال ۱۳۴۰ به اتفاق ثمین باچه بان و امین شهمیری با سفر به بلوچستان ترانه های بومی را جمع آوری کرد که نمونه های از آن در کتاب موسیقی بلوچستان، نوشته محمد تقی مسعودیه چاپ شده است. او در تنظیم صدای سازهای باستانی ایران با کارگاه ساز وزارت فرهنگ و هنر که در آن زمان سرپرستی آن را ابراهیم قنبری در دست داشت، همکاری موفقی داشت.
عقائد و دیدگاه های حسین ناصحی در باره موسیقی
ناصحی به این عتقاد داشت که؛ «مسلما موسیقی کلاسیک جهانی خود به خود به وجود نیامده و پایه‌اش موسیقی ملی، محلی و یا مذهبی بود که در چارچوب قوانین علمی گنجانده شده است».
وی موسیقی را بر سه قسمت معرفی می‌کرد؛ ابتدا موسیقی فولکوریک (محلی)، دوم موسیقی کلاسیک ایرانی (ردیف) و سپس موسیقی غربی.
وی معتقد بود که این سه را نبایستی با هم مخلوط کرد. وی گفته بود که استفاده از تم‌های بی رویه این روش‌ها اصالت تمامی انواع آن را از بین خواهد برد. ناصحی در قلمرو ترانه های روستایی آثاری ماندگار از خود به جای گذاشته است. [مرتضی حنانه استاد و محقق بزرگ موسیقی ایران]
