روز چهارشنبه نرخ دلار آمریکا در بازار آزاد ایران از مرز ۱۰۱ هزار تومان عبور کرد؛ رکوردی بی‌سابقه که به‌عنوان یکی از شدیدترین سقوط‌های ارزش پول ملی در سال‌های اخیر ثبت شد. بر اساس داده‌های سایت‌های ارزی، دلار ظرف تنها یک روز بیش از سه هزار تومان افزایش یافت؛ جهشی که در پنج ماه گذشته بی‌سابقه بوده است.
به دنبال این افزایش، قیمت سکه و طلا نیز روند صعودی شدیدی به خود گرفت. هر سکه طرح جدید موسوم به «امامی» در بازار تهران بیش از ۹۲ میلیون تومان معامله شد. کارشناسان بازار معتقدند ریشه این جهش ارزی نه صرفاً در تحولات اقتصادی داخلی، بلکه در شکست مذاکرات اخیر ایران با سه کشور اروپایی عضو برجام و نگرانی از فعال شدن «مکانیسم ماشه» نهفته است.
در همین زمینه
دلار از مرز ۱۰۰هزار فراتر رفت
طبق گزارش‌های منتشرشده، دیپلمات‌های غربی از احتمال آغاز روند اجرای مکانیسم ماشه از روز پنجشنبه ششم شهریورماه خبر داده‌اند. این سازوکار، به معنی بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران است که در سال ۱۳۹۴ با توافق برجام لغو شده بود. سه کشور اروپایی بارها هشدار داده‌اند در صورت ادامه بن‌بست در مذاکرات هسته‌ای، این ابزار را فعال خواهند کرد.
عبور نرخ دلار از مرز ۱۰۰ هزار تومان تنها یک نوسان عادی بازار ارز نیست، بلکه نشانه‌ای از بحران فراگیر اقتصادی و شکاف عمیق در مدیریت کشور است. شکست مذاکرات و احتمال بازگشت تحریم‌های بین‌المللی، چشم‌انداز اقتصاد ایران را تیره‌تر از همیشه کرده است. در چنین شرایطی، دولت نه توان مهار تورم و فروپاشی پول ملی را دارد و نه قادر است اعتماد عمومی را بازگرداند.
ناتوانی حاکمیت در اداره کشور، همزمان با فشارهای خارجی، موجب شده اقتصاد ایران وارد مرحله‌ای از بی‌ثباتی ساختاری شود؛ مرحله‌ای که در آن حتی خبر احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه می‌تواند بازار ارز و طلا را در عرض چند ساعت ملتهب کند. ادامه این روند نه‌تنها معیشت مردم را به‌شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد، بلکه به افزایش اعتراضات اجتماعی و سیاسی نیز دامن خواهد زد.
