چرا اعتراضات در ایران خاموشی ناپذیر است؟
ماه اوت ۲۰۲۶ در شرایطی سپری شد که اعتراضات معیشتی و صنفی در نقاط مختلف ایران ادامه یافت و اقشار گوناگون، از کارگران و بازنشستگان گرفته تا پرستاران، پزشکان، بازاریان، مرغداران و شهروندان معترض، در برابر مشکلات اقتصادی، تبعیض، بیکاری، عدم پرداخت مطالبات و سیاستهای سرکوبگرانه رژیم ایران دست به تجمع، اعتصاب و راهپیمایی زدند. بر اساس اطلاعات گردآوریشده، در این ماه دستکم ۲۲۷ حرکت اعتراضی ثبت شده است.
کارگران؛ ۱۰۲ حرکت اعتراضی
بیشترین سهم اعتراضات اوت مربوط به کارگران بود. ۱۰۲ مورد اعتراض کارگری در این ماه ثبت شد. مهمترین مطالبات کارگران شامل اعتراض به اخراج، نبود امنیت شغلی، پایین بودن و کاهش دستمزدها، عدم پرداخت حقوق، مزایا و بیمه، ادغام صندوق بازنشستگی نفت با سایر صندوقهای بازنشستگی، عدم همسانسازی حقوق نیروهای شرکتی قدیم و جدید، بیکاری ناشی از قطعی برق طی پنج ماه گذشته و حذف کامل سقف بازنشستگی بود.
در بخش پتروشیمی، پالایشگاه، پایانهها و سکوهای نفتی، کارگران اخراجی پالایشگاه گاز ایلام، کارگران اخراجشده واحد تعمیر و نگهداری پتروشیمی سلمان فارسی ماهشهر، کارگران اخراجی پتروشیمی جم در عسلویه، کارکنان پتروشیمی کارون ماهشهر، کارکنان شرکت نفت و گاز پارس در عسلویه و کنگان، کارگران روزمزد اخراجی پتروشیمی امیرکبیر در منطقه ویژه اقتصادی و پتروشیمی سربندر در ماهشهر و همچنین کارکنان شرکت نفت و گاز پارس در دستکم ۱۲ سکو دست به اعتراض زدند.
در صنعت فولاد نیز کارگران گروه ملی صنعتی فولاد اهواز، کارکنان مجتمع آریان فولاد قزوین و کارگران اخراجشده صنعت فولاد شادگان اعتراض کردند.
در سایر بخشها، کارگران روزمزد پیمانکاری مجدمی شاغل در واحد بهرهبرداری و نمکزدایی شماره ۶ نفت مارون در غیزانیه اهواز، رانندگان ماشینهای سنگین باربری شرکت سیمان خوزستان در هفتکل، کارگران شرکت لولهسازی اهواز، کارکنان رسمی راهآهن و تراورس، کارگران شرکت ارگ و پی چابهار و کارگران شهرداری ماهشهر نیز تجمع، اعتصاب یا اعتراض کردند.
بازنشستگان؛ ۸۳ حرکت اعتراضی
پس از کارگران، بازنشستگان با ۸۳ مورد اعتراض دومین گروه بزرگ معترض در اوت بودند. بازنشستگان تأمین اجتماعی، مخابرات و فولاد در اعتراض به عدم اجرای مرحله سوم متناسبسازی حقوق، اجرای آییننامه استخدامی، بهروزرسانی مبلغ خواروبار و پرداخت مبالغ کسرشده بابت بیمه تکمیلی، دست به تجمع و راهپیمایی زدند.
پرستاران و کادر درمان؛ ۶ اعتراض
پرستاران و کادر درمانی ۶ حرکت اعتراضی را در این ماه رقم زدند. این اعتراضها در ایلام، کنارک و نیشابور در واکنش به عدم دریافت مطالبات معوقه، مشکلات معیشتی، نحوه محاسبه حقوق و پرداخت تعرفه، کارانه و اضافهکار برگزار شد.
پزشکان؛ یک اعتراض
داروسازان در تبریز در اعتراض به تأخیر چندماهه در پرداخت مطالبات داروخانهها تجمع کردند.
بازاریان و مرغداران
در بخش اصناف نیز کسبه و بازاریان اهواز در اعتراض به عدم دریافت مطالبات خود تجمع کردند.
همچنین مرغداران در شیراز در اعتراض به عدم رسیدگی به مطالباتشان دست به تجمع زدند.
اعتراضهای شهروندی و اجتماعی
در میان سایر اقشار، شهروندان سنندج در مقابل زندان مرکزی این شهر تجمع کردند و خواستار توقف حکم اعدام کاوه رفوشه شدند.
بستگان یک زندانی محکوم به اعدام نیز در مقابل زندان مرکزی خرمآباد تجمع کرده و خواهان توقف اجرای حکم وی شدند.
بیشتر بخوانید
خانواده بیماران سیاف در تهران در اعتراض به گرانی و کمبود دارو، در مقابل وزارت بهداشت تجمع کردند.
حوالهداران مجموعه آنلاین افاندیکی در تالش نیز در اعتراض به عدم دریافت رمزارزهایی که یک سال پیش از این شرکت خریداری کرده بودند، تجمع کردند.
در گچساران، شهروندان جویای کار در اعتراض به بیکاری و عدم جذب در پتروپالایشگاه لیشتر تجمع کردند. این تجمع با تیراندازی مأموران انتظامی به خشونت کشیده شد.
در اهواز نیز جوانان جویای کار در اعتراض به سیاستهای استخدامی شرکت کشت و صنعت دعبل خزایی در جذب ساکنان بومی، در مقابل این شرکت تجمع کردند و نیروی انتظامی برای متفرق کردن آنان وارد شد.
رانندگان استیجاری که مجروحین جنگ ۸ ساله هستند، به همراه خانوادههای خود در تهران در اعتراض به ادامه بلاتکلیفی استخدامیشان در مقابل نهاد ریاست جمهوری تجمع کردند.
همچنین رانندگان ماشینهای سنگین باربری شرکت سیمان خوزستان در هفتکل در اعتراض به نحوه توزیع بار و شرایط کاری اعتصاب کردند و روند بارگیری و حمل محصولات این کارخانه را با اختلال گسترده روبهرو کردند.
اعتراض حوالهداران، متقاضیان مسکن و خودرو
اعتراضات مرتبط با پروندههای شرکتها، مسکن و خودرو نیز ادامه داشت.
حوالهداران پرونده شرکتهای واردکننده کامیون در تهران شامل اعیان تجارت ارس، ممتاز ایرانیان، مارات تجارت آراز و اعیان تجارت گلوبال تبریز، در اعتراض به عدم رسیدگی به پرونده خودروهایشان اعتراض کردند.
حوالهداران شرکت سایپا در تهران نیز در اعتراض به تغییر قرارداد، درخواست مبالغ اضافی از سوی شرکت سایپا و عدم تحویلگیری خودروهایشان تجمع کردند.
متقاضیان زمینهای مارال پیشرو سیرجان در شهرک صدف در اعتراض به عدم دریافت زمینهایشان پس از ۱۱ سال، با وجود پرداخت ۷۵ میلیون تومان بابت زمین، اعتراض کردند.
متقاضیان زمینهای تعاونی مدنی در تبریز نیز در اعتراض به بلاتکلیفی پرونده خود دست به اعتراض زدند.
همچنین ساکنان روستاهای سول و باغان از توابع جاسک در اعتراض به انتخاب زمینهایشان برای مزارع پرورش میگو تجمع کردند.
دیگر اعتراضات ثبتشده
در پایانه مرزی مسافربری مهران، رانندگان در اعتراض به کمبود و اختلال در تأمین سوخت اعتراض کردند.
کارکنان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نیز دست به اعتراض زدند.
پرسنل بهداشت در تهران، همدان و اصفهان از دیگر گروههای معترض بودند.
اساتید دانشگاه فرهنگیان در تهران نیز اعتراض کردند.
در حوزه مشکلات زیرساختی و زیستمحیطی، ساکنان روستای کمره علیا از توابع شهرستان اسلامآباد غرب در اعتراض به عدم دسترسی به آب دست به اعتراض زدند.
ساکنان روستای جبدرق در شهرستان مشگینشهر در اعتراض به خسارتهای زیستمحیطی ناشی از فعالیت معدن مس و طلا در منطقه و همچنین تبعیض در بهکارگیری نیروهای بومی اعتراض کردند.
همچنین ساکنان کهورستان بندرخمیر در اعتراض به واگذاری مراتع منطقه به یک پروژه صنعتی استخراج و دانهبندی شن و ماسه رودخانه تجمع کردند.
جمعبندی و تحلیل
مجموع این دادهها نشان میدهد که در اوت ۲۰۲۶ اعتراضات اجتماعی در ایران نه به یک صنف یا یک مطالبه مشخص، بلکه به طیف گستردهای از مسائل اقتصادی، معیشتی، شغلی، درمانی، زیستمحیطی و حتی احکام اعدام گسترش یافته است.
از مجموع ۲۲۷ حرکت اعتراضی، ۱۰۲ مورد مربوط به کارگران و ۸۳ مورد مربوط به بازنشستگان بوده است؛ یعنی بخش بزرگی از اعتراضات مستقیماً با بحران معیشت و وضعیت اقتصادی مردم پیوند داشته است. در کنار آن، اعتراض پرستاران، کادر درمان، پزشکان، بازاریان، مرغداران، بیکاران، رانندگان، متقاضیان مسکن و خودرو و ساکنان مناطق مختلف نشان میدهد که دامنه نارضایتی محدود به محیطهای کارگری نیست.
از سوی دیگر، ورود مسائلی مانند اعدام، کمبود دارو، بیکاری، بیآبی، تبعیض در استخدام، خسارتهای زیستمحیطی و سوخت به مجموعه اعتراضات، بیانگر انباشته شدن مطالبات حلنشده در جامعه است.
در مجموع، تصویر اوت ۲۰۲۶، تصویر جامعهای است که در حوزههای مختلف با مشکلات انباشته روبهروست و اعتراض به سیاستها و عملکرد رژیم ایران در قالبهای متعدد و از سوی اقشار گوناگون ادامه دارد؛ اعتراضاتی که از محیطهای صنعتی و اداری تا خیابان، زندان، روستا و بازار را دربر گرفته است.
