در روزهایی که از مذاکرات غیرعلنی میان آمریکا و رژیم ایران در عمان سخن به میان می‌آید، موضع‌گیری‌های آشکار دو طرف شکاف عمیقی را به نمایش می‌گذارد. در حالی که دونالد ترامپ ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌صراحت از «نزدیکی به توافق» و امکان «بازرسی و حتی نابودی تأسیسات مشکوک» سخن می‌گوید، مقامات رژیم ایران با تأکید بر «عدم عقب‌نشینی از غنی‌سازی» هر گونه عقب‌نشینی را انکار می‌کنند.
ترامپ: توافق نزدیک است؛ سندی می‌خواهیم که اجازه نابودی تأسیسات را بدهد
ترامپ روز چهارشنبه ۷ خرداد، در کنفرانس خبری خود در کاخ سفید، ضمن اعلام پیشرفت در مذاکرات هسته‌ای، گفت: «ما در حال انجام گفت‌وگوهای بسیار خوبی با رژیم ایران هستیم… اگر توافقی حاصل شود، جان‌های زیادی نجات پیدا می‌کند.» او تأکید کرد که خواهان یک توافق «بسیار قوی» با امکان بازرسی در هر زمان و مکان است.
رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «من می‌خواهم سندی قوی داشته باشیم که بتوانیم بازرسان را بفرستیم، هر چه می‌خواهیم برداریم و هر جا را لازم است نابود کنیم—بدون اینکه کسی کشته شود.»
ترامپ هم‌چنین اشاره کرد که به نخست‌وزیر اسرائیل هشدار داده از هرگونه اقدام برای برهم زدن مذاکرات خودداری کند. او وضعیت مذاکرات را «بسیار سیال» توصیف کرد و احتمال داد که توافق نهایی «در عرض چند هفته» نهایی شود..
برخی منابع دیپلماتیک نیز از میانجی‌گری عمان و نقش مستقیم استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، در پیشبرد مذاکرات خبر داده‌اند. به‌نظر می‌رسد توافق پیشنهادی شامل تعلیق محدود غنی‌سازی، نظارت‌های شدیدتر، و همکاری هسته‌ای در قالب کنسرسیوم باشد.
رژیم ایران: غنی‌سازی خط قرمز است؛ عقب‌نشینی در کار نیست
در طرف مقابل، مقامات رژیم ایران نه‌تنها از «نزدیکی به توافق» سخن نمی‌گویند، بلکه هرگونه عقب‌نشینی از مواضع قبلی خود، به‌ویژه در موضوع غنی‌سازی اورانیوم را قویاً رد می‌کنند.
سخنگوی وزارت خارجه رژیم در پاسخ به گزارش رویترز درباره احتمال تعلیق غنی‌سازی گفت: «ادامه غنی‌سازی در خاک ایران یک اصل غیرقابل مصالحه است.» محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی رژیم نیز پیش‌تر تأکید کرده بود: «غنی‌سازی، اساس و بنیه صنعت هسته‌ای کشور و خط قرمز نظام است.»
رسانه‌های حکومتی و برخی از مقامات نیز اظهارات ترامپ را «بازی روانی» توصیف کرده و آن را تلاشی برای کشاندن رژیم به یک عقب‌نشینی «تحمیلی» ارزیابی کرده‌اند. به گفته آنان، آمریکا با «شبیه‌سازی توافق نزدیک»، قصد دارد فشار افکار عمومی داخلی و بین‌المللی را بر تهران افزایش دهد.
در همین زمینه
مایک پمپئو: ما نیازی به یک توافق جعلی با حکومت ایران نداریم
اختلاف موضع یا دو استراتژی؟
تناقض در موضع‌گیری‌های ترامپ و رژیم ایران، می‌تواند بازتاب دو رویکرد متضاد باشد: واشنگتن می‌خواهد از فضای رسانه‌ای برای اعمال فشار استفاده کند، در حالی که رژیم ایران به‌دلیل وضعیت شکننده داخلی و ترس از واکنش اجتماعی، ترجیح می‌دهد فضای «عقب‌نشینی» را منکر شود.
از طرف دیگر، در درون ساختار قدرت رژیم، شکاف‌هایی نیز دیده می‌شود. بخشی از بدنه امنیتی و سپاه، به‌شدت مخالف هرگونه عقب‌نشینی از برنامه غنی‌سازی است، در حالی که بخش‌های اقتصادی و اجرایی به‌شدت تحت فشار تحریم‌ها هستند و خواهان «توافق برای بقا» به هر شکل ممکن‌اند.
آسوشیتدپرس نیز در گزارشی از اظهارات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، نوشت: «سطح گفت‌وگوها مثبت است، اما هنوز نتیجه‌گیری قطعی ممکن نیست.» گروسی تأکید کرد که غنی‌سازی ۶۰ درصدی فعلی رژیم، فاصله فنی اندکی تا سطح تسلیحاتی ۹۰ درصد دارد، و همین موضوع نیازمند راستی‌آزمایی فوری و قاطع است.
او گفت: «مقامات ایرانی می‌گویند سلاح هسته‌ای اسلامی نیست، اما باید به شکلی قابل راستی‌آزمایی نشان دهند که واقعاً چنین قصدی ندارند.»
نتیجه‌گیری: دو روایت، یک واقعیت
با وجود آنکه ترامپ از «توافق در چند هفته آینده» و «امکان راستی‌آزمایی بی‌قید و شرط» سخن می‌گوید، رژیم ایران همچنان بر «ثبات غنی‌سازی» و «خط قرمز بودن آن» پافشاری می‌کند. تناقض این دو موضع، یا نشانه شکاف درونی قدرت در تهران است یا تاکتیکی هماهنگ برای مدیریت افکار عمومی.
در هر حال، آنچه روشن است، اینکه مردم ایران، گرفتار بحران اقتصادی، تحریم، و بی‌ثباتی مزمن، تاوان هر دو موضع را با سفره‌های خالی خود می‌پردازند—خواه با توافقی ناپایدار، خواه با درگیری و تحریم بیشتر.
