برجام در زیر هاله‌ای از ابهام
سه کشور اروپایی روز سه‌شنبه ۱۷ خرداد ۱۴۰۰ ضمن بیانیه‌ای به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کردند با توسعه و پیشرفت برنامه هستهای حکومت ایران، بازگشت به توافق هستهای برجام دشوارتر می‌شود.
کشورهای اروپایی می‌گویند اقدامات ایران در غنی‌سازی اورانیوم ۲۰ و ۶۰ درصدی و همچنین تولید اورانیوم فلزی توجیه معتبر غیرنظامی ندارند.
در بیانیه تروئیکای اروپایی تصریح شده است، ادامه تحقیق و توسعه و استفاده گسترده از سانتریفیوژهای پیشرفته به طور دائمی توان غنی سازی حکومت ایران را بالاتر می‌برد.
غنی سازی با ۲۰۰۰ سانتریفیوژ
حکومت ایران اکنون با بیش از۲۰۰۰ سانتریفیوژ پیشرفته قدرتمند در حال غنی‌سازی است که می‌توانند چندین برابر سریع‌تر از مدل مجاز مشخص شده در توافق برجام غنی‌سازی کنند.
هر چه قدر حکومت ایران بیشتر در حال پیشرفت و انباشت دانش با پیامدهای غیرقابل برگشت باشد، بازگشت به برجام دشوارتر خواهد شد.
سه کشور اروپایی اقدام ایران در انباشت نگران کننده مواد غنی شده، به ویژه اورانیوم با غنای بالای ۶۰ درصد و اورانیوم غنی شده تا ۲۰ درصد را دلیلی برای نگرانی بزرگ دانسته‌اند.
کاهش بیشتر زمان برای دستیابی به سلاح هستهای
این سه کشور اروپایی تصریح کردهاند، این اقدامات حکومت ایران باعث کاهش بیشتر زمان برای دستیابی به سلاح هستهای می‌شود و موجب بی‌اعتمادی نسبت به اهداف این کشور می‌شود.
بیانیه این سه کشور اروپایی تاکید می‌کند، هیچ کدام از این فعالیتهای هستهای ایران توجیه غیرنظامی معتبری ندارند.
تروئیکای اروپایی در ادامه نسبت به اقدامات قابل توجه انجام‌شده روی اورانیوم فلزی که می‌تواند گامی کلیدی در توسعه سلاح هستهای باشد ابراز نگرانی کردهاند.
سه کشور اروپایی اعلام کردهاند، ضروری است که حکومت ایران اقدامات خود درباره اورانیوم فلزی را به ویژه در رابطه با تبدیل یو اف ۶ به یو اف ۴ برای تولید اورانیوم فلزی که توجیه معتبر غیر نظامی ندارد، از سر نگیرد.
اقدامات ایران توازن توافق در وین را بر هم می‌زند
سه کشور اروپایی افزودند پیشرفت‌ها در این زمینه به سرعت توازن توافقی را که در وین نهایی کرده‌ایم برهم خواهد زد.
حکومت ایران پیشتر هرگونه تلاش برای تولید سلاح هستهای را رد کرده و اعلام کرده است برنامه هستهای این کشور صلح آمیز است.
اما تروئیکای اروپایی می‌گویند، از یک سال و نیم پیش که ایران اقدامات نظارتی مرتبط با برجام را متوقف کرد و اجرای پروتکل الحاقی را به حالت تعلیق درآورد، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به داده‌های مربوط به سانتریفیوژ و ساخت قطعات دسترسی نداشته است.
ابهامات در مورد برنامه هستهای حکومت ایران
سه کشور اروپایی افزودند در نتیجه این اقدامات حکومت ایران، اکنون آژانس و جامعه بین‌المللی نمی‌دانند این کشور چه تعداد سانتریفیوژ در فهرست موجودی خود دارد، چه تعداد سانتریفیوژ ساخته شده است و در کجا احتمالا نگهداری می‌شوند، این دقیقاً در برهه زمانی است که حکومت ایران در حال گسترش برنامه و ساخت قطعات و مونتاژ سانتریفیوژ است.
فعالیتهای آژانس تحت تاثیر قرار گرفته است
سه کشور اروپایی عضو برجام ابراز نگرانی کردهاند که فعالیتهای راستی‌آزمایی و نظارتی آژانس بین المللی انرژی اتمی در رابطه با توافق هستهای برجام، در نتیجه تصمیم حکومت ایران برای توقف اجرای تعهداتش به‌طور جدی تحت تأثیر قرار گرفته است.
در همین حال آمریکا به همراه فرانسه، آلمان و بریتانیا قطعنامه پیشنهادی خود برای محکومیت حکومت ایران را به نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه کردند.
در این قطعنامه به صراحت نسبت به پاسخگوی نبودن حکومت ایران به سوالات آژانس در مورد سه مکان اعلام‌نشده ابراز نگرانی شده و علت این نگرانی نیز خودداری حکومت ایران از همکاری کافی با آژانس درباره این سه سایت هستهای عنوان شده است.
