اعتصاب غذا در اعتراض به آزار سیستماتیک مسعود بیدریغ
روز یکشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۴، دو زندانی سیاسی محبوس در زندان لاکان رشت، منوچهر فلاح و امین فرح‌آور، در اعتراض به آزار و اذیت سیستماتیک علیه هم‌بندی‌شان، مسعود بیدریغ، دست به اعتصاب غذا زدند. پیشتر از آن زندانی سیاسی مسعود بیدرغ در اعتراض به نقض آشکار حقوقش توسط عوامل زندان به اعتصاب غذا دست زده بود. این اقدام، نه صرفاً یک اعتراض فردی، بلکه نمادی از همبستگی و مقاومت در برابر روند ناعادلانه و غیرانسانی حاکم بر زندان‌ها و دستگاه قضایی ایران است.
مسعود بیدریغ؛ قربانی یک روند قضایی معیوب
مسعود بیدریغ، بوکسور سرشناس گیلانی و از چهره‌های ورزشی شناخته‌شده استان گیلان، محرومیت‌های پی‌درپی از حق مرخصی و بی‌پاسخ ماندن درخواست‌های مکررش را دلیل آغاز این اعتصاب اعلام کرده است. وی که مدت‌هاست با شرایط نامناسب روحی و جسمی در بند میثاق زندان لاکان رشت به‌سر می‌برد، تأکید کرده که مسئولان زندان با بی‌اعتنایی کامل به وضعیت او، حتی درخواست‌های ساده‌ای چون مرخصی درمانی را نیز رد کرده‌اند.
مسعود بیدریغ، ۴۵ ساله، قهرمان بوکس و فعال مدنی اهل گیلان، نمونه‌ای آشکار از زندانیانی است که به دلیل فعالیت‌ها و بیان دیدگاه‌های انتقادی، هدف سرکوب قضایی و امنیتی قرار گرفته‌اند. او در شهریور ۱۴۰۳ با اتهاماتی نظیر «تبلیغ علیه نظام»، «توهین به رهبری» و «اخلال در امنیت ملی» بازداشت شد.
دستگیری او با خشونت و همراه با ضرب و شتم صورت گرفت؛ رفتاری که بر اساس استانداردهای بین‌المللی، مصداق شکنجه و رفتار غیرانسانی محسوب می‌شود. پس از یک ماه بازجویی در بازداشتگاه اطلاعات و زندان لاکان، بیدریغ با وثیقه سنگین آزاد شد، اما در ۲۲ آبان همان سال توسط شعبه سوم دادگاه کیفری رشت و به ریاست قاضی مهدی راسخی به یک سال حبس محکوم گردید. روند محاکمه او بدون حضور وکیل مستقل انجام شد که این موضوع به‌وضوح ناقض اصل دادرسی عادلانه مندرج در ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است.
درهمین زمینه
یازدهمین روز اعتصاب غذا زندانیان سیاسی در قزلحصار در اعتراض به جنایت
بیانیه پیش از حبس؛ شهادتی بر سرکوب آزادی بیان
پیش از بازگشت به زندان در اردیبهشت ۱۴۰۴، بیدریغ در ویدئویی خطاب به مردم و مسئولان، تأکید کرد که جرمش نه اقدام مجرمانه، بلکه گفتن حقیقت و دفاع از حقوق مردم است. او در این پیام از اعدام‌های سیاسی، نابودی محیط زیست، فقر گسترده و بی‌توجهی به بحران‌های انسانی انتقاد کرد.
این موضع‌گیری، که مصداق بارز استفاده از حق آزادی بیان طبق ماده ۱۹ همان میثاق بین‌المللی است، در ایران با مجازات زندان پاسخ داده شد؛ رفتاری که از منظر حقوق بشر، نقض آشکار تعهدات بین‌المللی دولت محسوب می‌شود.
زمینه فشارها؛ اعتراض به حکم اعدام منوچهر فلاح
یکی از دلایل اصلی افزایش فشار بر بیدریغ، اعتراض علنی او به حکم اعدام منوچهر فلاح، هم‌بندی سابقش، بود. فلاح در ۱۴ بهمن ۱۴۰۳ از سوی شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت و به ریاست قاضی درویش گفتار (پسر) به اتهام «محاربه از طریق اقدام علیه امنیت ملی» به اعدام محکوم شد. در کیفرخواست، او به تخریب ساختمان‌های دادگستری و اطلاعات سپاه گیلان متهم شده است.
بیدریغ پیشتر در مقابل زندان لاکان، با در دست داشتن عکس فلاح، نسبت به این حکم اعتراض کرده و آن را نمونه‌ای از استفاده ابزاری از مجازات اعدام برای ایجاد رعب و سرکوب سیاسی دانسته بود.
اعتصاب غذا به عنوان ابزار مقاومت مدنی در زندان
اعتصاب غذای منوچهر فلاح و امین فرح‌آور، پاسخی است به این چرخه خشونت قضایی و امنیتی. اعتصاب غذا، گرچه اقدامی خطرناک برای سلامت زندانیان است، اما در شرایطی که دسترسی به رسانه و امکان اعتراض قانونی وجود ندارد، به یکی از معدود ابزارهای مقاومت مسالمت‌آمیز در زندان‌های ایران بدل شده است.
این حرکت، پیام روشنی دارد: زندانیان سیاسی، حتی در شرایط حبس، در برابر بی‌عدالتی سکوت نخواهند کرد.
