یادآوری قربانیان اعدام و سربداران دهه ۶۰
در روز جمعه، ۱۸ مهرماه ۱۴۰۴، همزمان با روز جهانی علیه مجازات اعدام، گروهی از زندانیان سیاسی در زندان قزلحصار کرج با سر دادن شعارهایی، به موج گسترده اعدامها در ایران اعتراض کردند. این حرکت اعتراضی که در بند زندانیان سیاسی این زندان شکل گرفت، با واکنش سریع نیروهای امنیتی و مسئولان زندان روبهرو شد.
به گفته منابع مطلع از داخل زندان، زندانیان با شعارهایی چون:
«هر سه ساعت یه اعدام، یادآور قتلعام»،
«حکومت اعدامی، سرنگون سرنگون»،
«مرگ بر دیکتاتور»
«برپا خیز، از جا کن، بنای کاخ دشمن»
«نه به اعدام، نه به اعدام»
و «مرگ ظالمان سخت و بیامان»،
اعتراض خود را به تداوم و گسترش سیاست اعدام در زندانهای ایران اعلام کردند.
بر اساس گزارشهای دریافتی، این تجمع اعتراضی بهصورت جمعی و هماهنگ برگزار شد و اگرچه درگیری فیزیکی رخ نداد، اما دقایقی بعد نیروهای گارد ویژه زندان وارد بند سیاسی شده و با تفتیش گسترده اتاقها و تهدید زندانیان، تلاش کردند این اقدام را سرکوب کنند. هنوز مشخص نیست که آیا برای شرکتکنندگان پرونده انضباطی تشکیل شده است یا خیر.
یاد سربداران و قربانیان دهه ۶۰
زندانیان سیاسی در این مراسم نمادین، یاد سربداران دهه ۶۰ و تمامی زندانیان اعدامشده در چهار دهه گذشته را گرامی داشتند. آنان با تکرار شعارهایی مانند «برپا خیز از جا کن بنای کاخ دشمن» و «مرگ ظالمان سخت و بیامان»، بر تداوم مبارزه علیه اعدام و سرکوب سیاسی تأکید کردند.
این اقدام نمادین، در شرایطی صورت گرفت که گزارشهای متعددی از افزایش اعدامها در زندان قزلحصار منتشر شده است. به گفته منابع حقوق بشری، تنها در نیمه نخست سال جاری صدها نفر در زندانهای مختلف کشور از جمله قزلحصار، رجاییشهر و زاهدان اعدام شدهاند.
قزلحصار؛ یکی از مراکز اصلی اجرای اعدام در ایران
زندان قزلحصار که در جنوب کرج قرار دارد، یکی از بزرگترین مراکز اجرای احکام اعدام در ایران است. در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از اعدامهای دستهجمعی و شبانه در این زندان منتشر شده است. بیشتر اعدامها مربوط به محکومان جرایم مواد مخدر و قصاص است، اما به گفته منابع حقوق بشری، روند اجرای حکم در بسیاری از موارد بدون رعایت اصول دادرسی عادلانه صورت میگیرد.
سازمانهای بینالمللی از جمله عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر بارها از دولت ایران خواستهاند اجرای مجازات اعدام را متوقف کند. عفو بینالملل در بیانیهای تازه اعلام کرده است:
«زندان قزلحصار به نمادی از سیاست مرگ در دیکتاتوری حاکم بدل شده است. افزایش اعدامها نشانگر بحران عمیق حقوق بشر در ایران است که نیازمند واکنش فوری جامعه جهانی است.»
در همین زمینه
ده اکتبر؛ افزایش اعدامها در ایران بازتاب خشم عمومی جامعه ایران
اعدام؛ ابزار مقابله با بحران در حکومت ایران
تحلیلگران سیاسی و نهادهای حقوق بشری بر این باورند که اعدام در جمهوری اسلامی، ابزاری برای مقابله با بحران و ایجاد رعب سیاسی است. حکومت در برابر گسترش اعتراضات مردمی، بحران اقتصادی و فروپاشی اعتماد عمومی، با تشدید سرکوب و استفاده از مجازات مرگ، میکوشد اقتدار خود را بازتولید کند.
با وجود فشارهای بینالمللی، روند اعدامها در ایران نهتنها کاهش نیافته، بلکه در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ به رکوردهای بیسابقهای رسیده است. گزارشها حاکی از آن است که هر سه ساعت یک نفر در ایران اعدام میشود؛ آماری که خود زندانیان قزلحصار نیز با شعارهایشان به آن اشاره کردهاند.
صدای اعتراض از پشت دیوارهای زندان
اعتراض زندانیان سیاسی قزلحصار در روز جهانی لغو مجازات اعدام، بار دیگر نگاهها را متوجه وضعیت بحرانی حقوق بشر در ایران کرد. با وجود خطر بازداشت، شکنجه یا مجازات انضباطی، زندانیان با سر دادن شعارهایی علیه اعدام، یاد قربانیان دهههای گذشته را زنده نگاه داشتند.
تا لحظه انتشار این گزارش، مقامات قضایی و سازمان زندانها هیچ واکنش رسمی به این اعتراض نشان ندادهاند. اما این حرکت اعتراضی، نشان داد که حتی در شرایط سرکوب شدید، صدای مخالفت با اعدام و نقض حقوق بشر در ایران خاموش نشده است.






