نقش رستم بزرگ‌ترین و معروف‌ترین دیوار نگاره ایران است و بخش عظیمی از تاریخ ایران روی آن مستند شده است. اما در نزدیکی و روبروی نقش رستم، یک ساختمان مکعبی عجیب وجود دارد. مردم تا سال‌ها نمی‌دانستند که این ساختمان مکعبی چیست و چه استفاده‌ای داشته است.
جالب است که بدانید این ساختمان مکعبی شکل انبوهی سنگ نوشته در خود جای داده است. این بنا مربوط به زرتشتیان است که در دوره هخامنشی ساخته شده است. اما هر سلسله‌ای که روی کار آمده بود یک کتیبه از تاریخ خود را روی آن نوشته است. از سلسله سلوکیان گرفته تا اشکانیان و ساسانیان، همه یک سنگ نوشته روی این بنای تاریخی زرتشتی دارند. تا قرنها هم نصف این بنا زیر زمین بوده و همین چند دهه گذشته از زیر خاک بیرون آمده است.
در همین زمینه
اختراعات ایرانیان باستان که باعث شوکه شدن محققان شد
نام‌گذاری این بنای تاریخی
البته اسم «کعبه زرتشت» را محققان خارجی روی این بنا نهاده‌اند. مردم محلی به آن کرنای خانه یا نقاره خانه می‌گفتند. خارجی‌ها فکر می‌کردندکه هر دینی برای خودش یک کعبه دارد و بر همین اساس این نام را نهادند. اما یکسری دیگر از محققان آمدند و گفتند که نه، اینجا آرامگاه موقت بوده است. بعضاً گفته‌اند که اینجا آتشگاه یا یک کتیبه مقدس بوده است. بهرحال هر کس که برای تحقیق آمد برای خودش بادی به غبغب انداخت و یک نظریه‌ای داد.
در این میان اما محققان ایرانی بودند که دریافتند، این یک تقویم تمام سنگی ثابت است. سازنده‌های آن نیز به دانش علمی روزگار خویش مسلط بوده‌اند مثل جغرافیای نجوم، سال کبیسه، انحراف زمین نسبت به مدار خورشید، تفاوت قطب مغناطیسی با قطب جغرافیایی و مسیر گردش زمین به دور خورشید و خیلی چیزهای دیگر . یعنی در روزگاری که درخیلی نقاط جهان هنوز خواندن و نوشتن بلد نبودند ایرانیان به علوم مختلف معماری تا نجوم آگاهی داشتند.
گاهواره تمدن
در واقع در سده‌های قبل از میلاد سرزمین پهناور ایران مهد تمدن بوده است. بسیاری از اخترشناسان و اطباء در آن زمان، علم زمان خود را تکمیل کرده و به تسلط رسیده بودند. این بنا نیز یادگاری از گذشته این سرزمین پهناور و سلسله‌هایی بوده که بر آن حکم می‌راندند. همچنین باید خاطرنشان کرد ایرانیان باستان، نخستین ملتی بودند که توانستند فرهنگ رایج دوران یعنی نقش نگاری را به نوشتاری تغییر دهند.
محققان توانسته‌اند سنگ نوشته‌هایی در مصر باستان مانند سنگ نوشته یک طلاق و سنگ نوشته یک اجاره خانه را کشف کنند که متعلق به دوران هخامنشیان بوده است. ایرانیان باستان همچنین نخستین پایه‌گذاران قانون بودند و واژه قانون را بکار برده‌اند. افلاطون که خود فیلسوف بزرگ روزگار خویش بود، در رساله هفتم خود از سلسله هخامنشی بعنوان قانونگذاران یاد کرده است.
کتیبه زرتشت که به کعبه زرتشت نیز معروف است، یکی از آثار باستانی مهم ایران و از مشهورترین بناهای دوره ساسانی به شمار می‌رود. این بنا در شهر استخر فارس، در نزدیکی تخت جمشید واقع شده است.
کتیبه زرتشت یک بنای مکعبی شکل از جنس سنگ آهک است که بر روی آن نقش‌ها و کتیبه‌هایی به خطوط پهلوی و یونانی حک شده است. مهم‌ترین کتیبه این بنا، کتیبه شاپور اول ساسانی است که بلندترین کتیبه به خط پهلوی در جهان به شمار می‌رود.
محتوای کتیبه‌ها به شرح وقایع تاریخی، معرفی شاهان ساسانی و آئین زرتشت می‌پردازد. این بنا در دوران ساسانیان به عنوان آتشکده و مرکز مذهبی مهمی استفاده می‌شده است.
کتیبه زرتشت به دلیل ارزش تاریخی و فرهنگی بالا، در سال ۱۳۵۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم استان فارس و از نمونه‌های برجسته معماری و هنر دوره ساسانی به شمار می‌رود.
مشخصات کعبه زرتشت
- تاریخ ساخت: دوره ساسانی (قرن سوم میلادی)
- مکان: شهر استخر، فارس، ایران
- نوع بنا: مکعب شکل
- مصالح: سنگ آهک
- نقوش: نقش‌ها و کتیبه‌هایی به خطوط پهلوی و یونانی
- مهم‌ترین کتیبه: کتیبه شاپور اول ساسانی
- کاربری: آتشکده و مرکز مذهبی
- وضعیت فعلی: در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و یکی از جاذبه‌های گردشگری مهم استان فارس است.
- ما را در ایکس ایران آزادی دنبال کنید
- ما را در تلگرام ایران آزادی دنبال کنید
