ما که شاهد نبودیم، اما وارث‌ایم!
به قلم:پیچا
ما از نسلی هستیم که شاهد کشتار ۶۷ نبود، ما آن روزها را ندیدیم. صدای ضجه‌ی مادران را نشنیدیم، طناب را بر گلوی فرزندان ندیدیم، و خیلی هایمان گل‌کاری‌های دسته جمعیِ خاوران را با چشم ندیده‌ایم… اما بار آن را بر دوش می‌کشیم.
ما فرزندان همان خاکیم؛ خاکی که خون عزیزترین فرزندانش را نوشید، بی آن‌که فرصتی برای وداع داده باشد.
ما از نسلی هستیم که در کلاس‌های درس، در کتاب‌های رسمی، و در اخبارِ سانسورشده، نامی از آن کشتار نشنیده، اما ردش را در اضطراب مادرها، در سکوت پدرها، و در زمینی که خاوران شد، حس کرده است.
ما وارث یک سکوت تحمیل‌شده‌ایم. اما این سکوت، سنگین‌تر از هر فریادی‌ست. سنگین‌تر، چون پر از سؤال است: چرا؟ به چه حقی؟ و چطور هنوز، هیچ‌کس پاسخی نداده؟
تیرماه ۱۳۶۷، هم‌زمان با امضای قطعنامه‌ی ۵۹۸ توسط روح‌الله خمینی، پرده‌ای از جنایتی خون‌بار در پشت دیوارهای زندان‌های ایران فروریخت: قتل‌عام زندانیان سیاسی.
بدون محاکمه‌ی دوباره، بدون وکیل، بدون امکان دفاع، و تنها با چند سؤال از سوی هیئتی موسوم به «هیأت مرگ». اگر پاسخ‌ها به مذاقشان خوش نمی‌آمد، طناب دار بلافاصله آماده بود.
طبق گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری، هزاران زندانی سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ اعدام شدند. بیشتر آن‌ها از اعضا و هواداران سازمان مجاهدین خلق بودند، اما بسیاری از زندانیان کمونیست، چپ‌گرا، و حتی کسانی که دوران محکومیت‌شان تمام شده بود، نیز کشته شدند.
این قتل‌عام در خفا رخ داد، اجساد تحویل داده نشد، و خانواده‌ها به جای مزار، با خاک‌های بی‌نام مواجه شدند.
کشتار ۶۷ فقط یک جنایت تاریخی نیست!
زخمی‌ست که در حافظه‌ی جمعی یک ملت حک شده، و در نسل‌های بعد، به شکل‌های مختلف خودش را نشان می‌دهد-در بی‌اعتمادی، در خشمِ بی‌نام، در بغض‌هایی که مجازات آن کسانی را که این بغض را ساختند و در گلو ماندگار کردند, هنوز ندیده‌اند….
ما نیاز داریم درباره‌ی این فاجعه بنویسیم، بخوانیم، بپرسیم؛ نه از سر کنجکاوی، بلکه از سر مسئولیت.
چون تنها در مواجهه با حقیقت، می‌توان آینده‌ای ساخت که در آن، آدم‌ها فقط به جرم اندیشه، «حذف» نمی‌شوند.
پس آری، موضوعیت دارد. شاید امروز بیش از همیشه.
وطن، ساعتی‌ست بی‌عدد
من، تمامِ من…
قسم به وطن، قسم به این زندان ابد…
تا قتل عام خاوران، برمی‌گردیم عقب.
وطن، جایی‌ست که باید پناه باشد، تکیه‌گاه باشد. جایی که بشود به آن افتخار کرد و از مرور تاریخش شرمنده نشد.
اما کدام وطن؟ وطنی که خاوران دارد؟ وطنی که شبانه جنازه‌های هزاران جوان را، بی‌نام و بی‌نشان، زیر خاک پنهان کرده؟
وطن ما، لکنت دارد. از گفتن، بازمانده. انگار زبانش را بریده‌اند تا چیزی نگوید از آنچه بر پسران و دخترانش رفت.
مادرانی دارد با قلب‌هایی مثله‌شده. مادرانی که میخواستند مجبورشان کنند نام فرزندان‌شان را فراموش کنند، و آنان سرودند: نه‌می بخشیم و نه فراموش می‌کنیم!
آری، وطن ما، ساعت رومیزی‌ای‌ست بی‌عدد. ساعتی که قرار بود وقتی آزادی آمد، برایش عدد بکشیم. اما هنوز نیامده.
هنوز روی همان میز، در همان اتاق، منتظر مانده‌ایم که شاید زمان، بالاخره دوباره معنا پیدا کند.
و ما هنوز ایستاده‌ایم!
می‌خواهند که فراموش کنیم. که نگوییم، که ننویسیم، که فکر نکنیم. اما نمی‌شود.
ما نسل روایت‌های خفه‌شده‌ایم. اما حالا صدایمان را پیدا کرده‌ایم.
برای یادآوری.
برای هشدار.
برای این‌که نسل بعد از ما، از ما نپرسد:
«شما که می‌دانستید، چرا نگفتید؟»
به فریاد پاشیده بر آسمان،
به خشمِ خروشیده از خاوران،
به عصیان بِشکفته نسل جوان
ما، وارثان حقیقت‌ایم و دیگر نه به عقب برمی‌گردیم، نه می‌گذاریم زمان ما را، بی‌عدد رها کنند.
درهمین زمینه
روز جهانی حق آگاهی از واقعیت نقض فاحش حقوق بشر و قتل‌عام ۶۷
از نگاه ما، نسل پس از آن جنایت، سوالی اساسی مطرح است
آیا مرور این تاریخ، هنوز موضوعیت دارد؟
پاسخ، برای ما نه فقط روشن، که حیاتی است:
بله. چون آنچه در سال ۶۷ رخ داد، فقط یک فاجعه‌ی انسانی نبود؛ بلکه سندی‌ست از پیوند خون‌بار بین «مذهب به گروگان گرفته شده و سیاست»؛ سندی از سرکوبِ سیستماتیک آزادی‌خواهی، عدالت‌طلبی، و اندیشه‌ی مستقل.
اگر این تاریخ فراموش شود، راه برای تکرار دوباره‌اش باز می‌ماند.
اگر کشتار ۶۷ تنها به «گذشته» محدود شود، آینده را هم خواهد بلعید.
ما این قتل‌عام را دیده‌ایم، نه با چشم، که با واژه‌ها، با اشک مادران خاوران، با خشم نسل‌هایی که هنوز عدالت را نیافته‌اند.
ما آن را با ساعت‌هایی بدون عدد زندگی کرده‌ایم، با روزهایی که آزادی نداشت، و شب‌هایی که دهانِ تاریخ بسته بود.
آنچه ما نسل امروز از این فاجعه می‌فهمیم، تنها یک «دادخواهی حقوقی» نیست.
ما آن را به شکل یک «نیاز مبرم وجودی» حس می‌کنیم: برای این‌که آینده‌ای آزاد، امن و انسانی داشته باشیم، باید آن گذشته‌ی خونین روشن و شفاف گفته شود.
و درست در زمانی که حاکمان به‌جای پاسخ‌گویی، از «فرهنگ ایرانی» سخن می‌گویند، باید از آن‌ها پرسید:
ای مدعی فرهنگ ایرانی، از خاوران چه خبر؟
از گل‌های بی‌نامِ آن گورهای دسته‌جمعی چه می‌دانی؟
از مادرانی که مجبورشان کردید نام فرزندان شان را هم نبرند؟
ما از آینده می‌آییم، اما برای گذشته می‌نویسیم.
تا آنچه دفن شده، دوباره زنده شود: نه با طناب، که با کلمه؛ نه برای مرگ، که برای زندگی…
