ایران با بحران فزاینده‌ای بنام گسترش مواد مخدر مواجه است، زیرا اعتیاد به مواد مخدر جامعه را آزار می‌دهد. گزارش‌ها حاکی از افزایش اعدام‌ها است و حداقل ۱۹ نفر با اتهامات مربوط به مواد مخدر در عرض یک هفته اعدام شده‌اند. این آمارها شدت مشکل مواد مخدر در ایران را نشان می‌دهد.
در شهرهای مختلف، از ارومیه تا مشهد، اعدام برای محکومان جرایم مواد مخدر به واقعیتی تلخ تبدیل شده است. با این حال، این اعدام‌های گزارش‌شده احتمالا تنها کسری از کل اعدام‌ها را نشان می‌دهد و نگرانی‌هایی در مورد شفافیت و پاسخگویی در سیستم قضایی ایران ایجاد می‌کند. سازمان‌های حقوق بشری گمان می‌کنند که بسیاری از اعدام‌های دیگر بدون سند باقی می‌مانند و بر گستره واقعی این موضوع سایه افکنده است.
بی‌توجهی حکومت به ریشه اعتیاد
در مواجهه با انتقادات بین‌المللی، رژیم ایران رویکرد تلافی‌جویانه دارد و افرادی را که در قاچاق و توزیع مواد دست دارند، اعدام کرده است. با این حال، این رویکرد نمی‌تواند به علل ریشه‌ای اعتیاد که عمیقاً با عوامل اجتماعی-اقتصادی مانند فقر و بی‌ثباتی سیاسی در هم تنیده است، بپردازد. در حالی که سرکوب جنایات مرتبط با مواد مخدر توسط دولت ممکن است راه حلی کوتاه مدت ارائه دهد، اما برای رسیدگی به مسائل اساسی اجتماعی که منجر به سوء مصرف مواد می شود کمک چندانی نمی‌کند.
گزارش اخیر عفو بین‌الملل افزایش نگران‌کننده اعدام‌های مرتبط با مواد مخدر تصویری تلخ از وضعیت ترسیم می‌کند. تعداد نامتناسب اعدام‌ها برای جرایم مواد مخدر بر شدت این بحران تأکید می‌کند و هر ساله صدها نفر به نام «اجرای عدالت» جان خود را از دست می‌دهند. با این حال، منتقدان استدلال می‌کنند که این رویکرد تنها چرخه خشونت را تداوم می‌بخشد و نمی‌تواند راه حل‌های معناداری برای توانبخشی و پیشگیری ارائه دهد.
علی‌رغم گسترش فزاینده اعتیاد به مواد مخدر، مقامات ایرانی در مورد ابعاد واقعی این مشکل صحبت می کنند. مددکاران اجتماعی و روزنامه نگاران مصرف گسترده مواد مخدر را حتی در میان کودکان مدرسه‌ای گزارش می‌کنند که نیاز فوری به اقدام را برجسته می‌کند. با این حال، مقامات دولتی از افشای آمار دقیق خودداری می‌کنند و تلاش‌ها برای مقابله موثر با این بحران را پیچیده‌تر می‌کنند.
رژیم عامل گسترش اعتیاد جوانان
افشاگری‌های اخیر در مورد ارتباط بین زندان‌ها و قاچاق مواد مخدر پرسش‌های نگران کننده‌ای را در مورد همدستی مقامات در تداوم این مشکل ایجاد می‌کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که اقتصاد زندان‌ها به شدت به تجارت مواد مخدر متکی است و این موضوع را به‌جای کاهش آن تشدید می‌کند. این پیوند نگران‌کننده بین مجریان قانون و کارتل‌های مواد مخدر بر پیچیدگی بحران مواد مخدر ایران و چالش‌هایی که برای مداخله مؤثر ایجاد می‌کند، تأکید دارند.
از آن‌جایی که ایران با پیامدهای مخرب اعتیاد به‌مواد مخدر دست‌وپنجه نرم می‌کند، نیاز مبرمی به رویکردی جامع وجود دارد که بین عدالت و بازپروری تعادل برقرار کند. تنها توسل به اعدام و اقدامات تنبیهی برای مهار موج اعتیادی که ملت را تهدید می‌کند کافی نیست. متقابلا، تلاش هماهنگ برای پرداختن به‌عوامل اجتماعی و اقتصادی زمینه‌ای که باعث مصرف موادمخدر می‌شود و از طرفی حمایت و درمان برای افراد آسیب‌دیده، مورد نیاز است.
در مواجهه با این اپیدمی دایما فزاینده، ایران باید با اراده‌ای مصمم با مشکل مواد مخدر خود مقابله کند و به نیازمندان امید ببخشد و از آن‌ها حمایت کند. تنها از طریق یک رویکرد جامع که اجرای قانون را با پیشگیری و درمان ترکیب می‌کند، ایران می‌تواند امیدوار باشد که بر معضل اعتیاد به مواد مخدر غلبه کند و جامعه‌ای سالم‌تر و انعطاف پذیرتر بسازد.
نقش سپاه پاسداران در تجارت و گسترش مواد مخدر
پیشینه فعالیت سپاه پاسداران در تجارت و قاچاق مواد مخدر به‌زمان جنگ ایران و عراق بر می‌گردد. رژیم ایران در دوران هشت ساله جنگ با توجه به نیاز شدید به تامین منابع مالی جهت خرید اسلحه و مهمات و گرم نگه‌داشتن تنور جنگ، با استفاده از مصونیت‌های دیپلماتیک و امکانات وسیع لجستیکی زمینی، دریایی و هوایی که در اختیار داشت، اقدام به تجارت مواد مخدر به‌سراسر جهان نمود. هم‌چنین پس از جنگ هشت ساله با عراق و اتخاذ سیاست پرهزینه تسلیحات هسته‌ای نیاز به خرید‌وفروش این مواد ضد انسانی بیشتر احساس شد.
ایران یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های قاچاق مواد مخدر در جهان است و بیشتر مواد مخدر تولیدی در افغانستان از طریق ایران و توسط سپاه پاسداران به کشورهای اروپایی قاچاق می‌شود.
ترانزیت مواد مخدر توسط دو شرکت هوایی با نام‌های آسمان و ماهان در داخل و خارج از ایران انجام می شود. این خطوط هوایی توسط اطلاعات سپاه پاسداران کنترل ونوع فعالیت ونحوه جابجایی مواد مخدر توسط این نیرو به آن‌ها دیکته می‌شود.
روزنامه تایمز در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۱ در مطلبی، نقش کلیدی سپاه پاسداران در قاچاق مواد مخدر در ایران و خارج از ایران را افشا کرد و نوشت: «قاچاق مواد مخدر سالانه میلیاردها دلار نصیب پاسداران ایران می‌کند که هم اکنون هم انحصار قاچاق مواد مخدر در ایران را در دست گرفته و هم با شبکه‌های تبهکار در جهان ارتباط دارد.»
بر اساس ارزیابی سازمان ملل بطور متوسط روزانه ۱۰تن مواد مخدر به ایران وارد می‌شود که بخش عمده‌ای از آن توسط سپاه پاسداران در داخل کشور توزیع می‌شود، گسترش اعتیاد یکی از سیاست‌های رژیم برای نابودی جوانان ایرانی است.
در همین زمینه
خامنه‌ای و قاچاق مواد مخدر در غوغای جنگ!؟
گزارش سازمان ملل در رابطه با قاچاق موادمخدر در ایران
یک گزارش دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در امور مبارزه با مواد مخدر، نشان می‌دهد که «حدود ۴۰درصد از مواد مخدر وارد شده به ایران در همین کشور می‌ماند و ۶۰ درصد بقیه آن به کشورهای عراق، ترکیه، آذربایجان و سرانجام به اروپا می‌رسد».
در یک نمونه از قاچاق بین‌المللی مواد مخدر توسط سپاه پاسداران، گارد ساحلی دولت هندوستان ۲۸ مارس ۲۰۱۹ تعدادی از عوامل سپاه پاسداران را در آب‌های سواحل گجرات با ۱۰۰کیلو گرم هروئین بازداشت کردند. این قایق بعد از نزدیک شدن نیروهای گارد ساحلی تلاش کرد فرار کند اما موفق نشدند و نیروهای ساحلی کشور هند توانستند خود را به قایق حامل مواد مخدر برسانند و علاوه بر بازداشت ۹سرنشین ایرانی آن حدود ۱۰۰کیلو گرم هروئین داخل قایق را ضبط کنند. سرنشینان قایق با نزدیک شدن مأموران قایق را آتش زده بودند تا مدرک اثباتی جرم را از بین ببرند.
در یک نمونه دیگر بر اساس گزارش خبرگزاری رویتر بتاریخ ۸ نوامبر ۲۰۱۸
«پلیس ایتالیا روز سه‌شنبه [۶ نوامبر] در کانتینری از یک کشتی که مبدأء حرکتش ایران بود، ۲۷۰ کیلو گرم هروئین کشف کرد، کشفی که پلیس ایتالیا آن را در ۲۰سال اخیر این کشور بی‌سابقه توصیف می‌کند. پلیس این هروئین را که در محموله‌های گل رز انبار شده بود، کشف کرده است.
این کشتی که حرکتش را از بندرعباس در ایران آغاز کرده و در هامبورگ آلمان و سپس والنسیای اسپانیا توقف کرده بود سرانجام در ۱۷اکتبر در بندر جنوا در ایتالیا پهلو گرفت».
سخن پایانی
دیگر بر کسی پوشیده نیست که در همه فجایع و شرارتها «سر مار در تهران است».
شايان ذکر است که به موجب قطعنامه مصوب ۲۵ آوریل اكثريت نمایندگان پارلمان اروپا آن‌ها خواستار لیست گذاری تروریستی سپاه پاسداران گردیدند. از جمله در آخرین اجلاس این دور از پارلمان اروپا که قطعنامه مورد بحث به تصویب رسید آقای گی فرهوفشتاد نخست وزیر سابق بلژیک و پارلمانتر پارلمان اروپا در سخنانی خطاب به رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، جوزف بورل، گفت: «… اقدام به لیست گذاری تروریستی سپاه پاسداران کنید، زمان اعتراف به شناسایی مقاومت ایران فرا رسیده است، مقاومت ایران است که مردم ایران را نمایندگی می‌کند. به دیپلماسی [مماشات] با رژیم ایران خاتمه بدهید.
❊ مسئولیت محتوای مطالب وارده برعهده نویسنده است.
