در روزهای اخیر، دو تن از چهره‌های پرنفوذ مذهبی و سیاسی رژیم ایران، احمد علم‌الهدی امام جمعه مشهد و قربانعلی دری نجف‌آبادی امام جمعه اراک، در سخنرانی‌های جداگانه به شکلی آشکار نگرانی و وحشت خود را از تحولات منطقه‌ای و تضعیف نیروهای نیابتی رژیم بیان کردند؛ اظهاراتی که از نگاه ناظران نشانه‌ای روشن از بحران عمیق و انزوای فزاینده رژیم در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای است.
علم‌الهدی در خطبه‌های ۱۷ مردادماه با حمله تند به جریان‌های خواهان مذاکره با غرب، به صراحت اعلام کرد که تجربه‌های اخیر، به‌ویژه در بستر جنگ و درگیری‌های جاری، نشان داده است که گفت‌وگو و توافق با ایالات متحده و متحدانش نه‌تنها بی‌نتیجه است، بلکه زیان‌بار نیز بوده است. او گفت: «یک عده غرب‌گرا می‌گفتند بیایید با آمریکا بسازید؛ مگر ما مذاکره نداشتیم؟ همین‌ها وسط میز مذاکره بمب زدند. پس دست دادن، لبخند زدن و گفت‌وگو فایده ندارد. دشمن جز نابودی ما به کمتر راضی نیست و هدفش تجزیه کشور است». این سخنان، عملاً اعتراف به بن‌بست استراتژی مذاکره و تأکید بر ادامه سیاست تقابل و رویارویی با غرب بود؛ موضعی که در سال‌های اخیر یکی از پایه‌های اصلی سیاست خارجی رژیم ایران بوده است.
در همین زمینه
امام جمعه اراک؛ خلع سلاح حزب‌الله در راه است
در همین روز، دری نجف‌آبادی نیز در خطبه‌های نماز جمعه اراک با لحنی آمیخته به اضطراب و هشدار، تحولات سوریه، لبنان، یمن و عراق را «تهدیدی مستقیم» علیه منافع و عمق استراتژیک رژیم ایران توصیف کرد. او با ابراز تأسف از وضعیت سوریه گفت: «سوریه از دست رفت. ببینید با سوریه چه کردند؛ سوریه پشتیبان ما بود». وی سپس به تصمیم اخیر دولت لبنان برای خلع سلاح حزب‌الله اشاره کرد و آن را «توطئه‌ای خائنانه» دانست که به دستور آمریکا انجام می‌شود. دری نجف‌آبادی هشدار داد که «اگر حزب‌الله سلاح نداشته باشد، چه تضمینی برای امنیت شیعیان لبنان خواهد ماند؟»
او همچنین از فشارهای واشنگتن بر دولت عراق برای خلع سلاح حشدالشعبی سخن گفت و این نیروی شبه‌نظامی را «مایه عزت و شرف عراق» و هم‌سنگ سپاه پاسداران معرفی کرد. به گفته وی، این اقدامات بخشی از یک «نقشه شوم» گسترده است که شامل هماهنگی میان مقامات آذربایجان، ارمنستان و آمریکا نیز می‌شود.
این اظهارات، به گفته تحلیلگران، نه‌تنها بیانگر نگرانی عمیق رهبران مذهبی و سیاسی رژیم ایران از کاهش نفوذ منطقه‌ای و محدود شدن دامنه عملیات نیروهای نیابتی‌اش است، بلکه به نوعی اعتراف غیرمستقیم به شکست پروژه‌های چند دهه‌ای این رژیم در گسترش حوزه نفوذ در خاورمیانه نیز محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر، تغییرات ژئوپلیتیک و فشارهای بین‌المللی، همراه با اعتراضات داخلی و نارضایتی‌های گسترده، رژیم را در تنگنای بی‌سابقه‌ای قرار داده است.
وحشت فراگیر
شایان ذکر است که این نگرانی‌ها تنها به این دو امام جمعه محدود نمی‌شود. پیش‌تر، برخی دیگر از امام جمعه‌های وابسته به رژیم، از جمله سید احمد خاتمی در تهران و محمدعلی موحدی کرمانی، نیز در خطبه‌های نماز جمعه هشدارهایی مشابه داده بودند. خاتمی بارها بر «لزوم حفظ محور مقاومت» تأکید کرده و از «نفوذ دشمن» در کشورهای هم‌پیمان رژیم ایران سخن گفته است. موحدی کرمانی نیز پیش‌تر گفته بود: «اگر امروز محور مقاومت ضربه بخورد، فردا دشمن در مرزهای خودمان خواهد بود». این مجموعه مواضع، تصویری کم‌سابقه از هراس و ناامنی روانی در رأس ساختار سیاسی و مذهبی رژیم ایران ارائه می‌دهد.
در مجموع، خطبه‌های ۱۷ مرداد علم‌الهدی و دری نجف‌آبادی را می‌توان بازتاب آشکار بحرانی دانست که رژیم ایران با آن روبه‌روست: کاهش نفوذ منطقه‌ای، فشارهای فزاینده بین‌المللی، و ترس از فروپاشی شبکه نیروهای نیابتی که دهه‌ها هزینه مالی و نظامی هنگفت برای ایجاد و پشتیبانی از آن صرف شده است. این اعترافات، هرچند در قالب هشدار به مخاطبان داخلی بیان می‌شود، اما برای ناظران بیرونی، نشانه‌ای روشن از افول یک استراتژی و آغاز مرحله‌ای جدید از انزوای رژیم ایران در منطقه است.
