باران در لرستان؛ ۹۰ روستا بی‌برق، ۱۷۰ روستا گرفتار ضعف زیرساخت‌ها
بارش شدید باران و وزش باد در لرستان، بخش‌های وسیعی از استان را دچار اختلال کرد. به گفته مسئولان استانداری، برق ۹۰ روستا قطع و راه ارتباطی ۱۷۰ روستا مسدود شده است. پرسش اصلی این است که هشدارهای پیشین، پیش از بارش، چه اثری بر آمادگی زیرساخت‌ها داشت.
ابعاد خسارت در پاپی و زز و ماهرو
مسئولان اعلام کرده‌اند راه ۱۷۰ روستای لرستان بسته شده است. از این تعداد، ۱۲۰ روستا در بخش پاپی خرم‌آباد و ۵۰ روستا در زز و ماهرو الیگودرز قرار دارند. رانش زمین و جاری شدن روان‌آب‌ها علت اصلی بوده و محورهای اصلی باز است.
خاموشی برق ۹۰ روستا را هم دربر گرفته است؛ ۵۰ روستا در پاپی و ۴۰ روستا در زز و ماهرو. گاز ۷ روستای پاپی با حدود ۳۰۰ مشترک نیز قطع شد. بحران بنابراین چند زیرساخت را هم‌زمان درگیر کرده است.
ارقام الیگودرز در گزارش‌ها یکسان نیست. فرماندار از بسته شدن راه ۱۹ روستا و قطع برق ۷ تا ۸ روستا خبر داده است. پست فوق‌توزیع شماره ۱ این شهرستان هم در ۱۶ آبان بر اثر رعدوبرق آسیب دید. این اختلاف نشان می‌دهد آمار نهایی هنوز در حال تغییر است.
شدت بارش و فشار بر راهداری
در ۴۲ ساعت، بارش در سپیددشت به ۱۸۱ و در شول‌آباد به ۱۸۰ میلی‌متر رسید. بارندگی در برخی مناطق از میانگین استان فراتر رفت. رواناب‌ها نیز گل‌ولای را به جاده‌ها کشاندند. این حجم بارش در مدتی کوتاه، آبراهه‌ها و جاده‌های روستایی لرستان را زیر فشار گذاشت.
از بیش از ۹ هزار کیلومتر راه استان، حدود ۶ هزار کیلومتر برف‌گیر است. نخستین برف پاییزی هم در گردنه گله‌بادوش الیگودرز بارید. راهداری باید هم‌زمان با رانش و برف مقابله کند.
تا زمان گزارش، ۱۵ مسیر روستایی در زز و ماهرو باز شده بود. پیش‌بینی می‌شد تا ساعت ۱ بامداد ۲۵ مسیر دیگر نیز بازگشایی شود. بر پایه همین ارقام، حدود ۱۳۰ مسیر همچنان بسته می‌ماند. تا تکمیل این عملیات، ساکنان بسیاری از روستاها در انتظار می‌مانند.
افزایش آمار در ساعت‌های نخست
آمار انسداد در گزارش‌های نخست کمتر بود. در الیگودرز ابتدا راه ۵۰ روستا بسته اعلام شد. پس از بازگشایی راه ۱۵ روستا، فرماندار از بسته ماندن راه ۳۴ تا ۳۵ روستا خبر داد.
در گزارشی دیگر، راه حدود ۱۵۰ روستای استان مسدود اعلام شد و ۵۲۰ نیروی راهداری آماده‌باش بودند. رقم نهایی استانداری به ۱۷۰ روستا رسید. این روند نشان می‌دهد برآورد اولیه از دامنه‌ی خسارت دقیق نبوده است.
بیشتر بخوانید
دقیق نبودن برآورد نخست، برنامه‌ریزی امدادی را دشوار می‌کند. هر روستای تازه‌مسدودشده نیازمند ماشین‌آلات و نیروی بیشتر است. ماشین‌آلات سنگین در مناطق آسیب‌دیده مستقر شده‌اند، اما شمار آن‌ها اعلام نشده است.
زندگی روستاییان لرستان در انزوا
برای روستایی که راهش بسته و برقش قطع است، ماجرا فقط یک خبر نیست. آب، غذا، دارو و ارتباطات مستقیماً در خطر قرار می‌گیرد. بدون برق، شارژ تلفن و دریافت اطلاعات هم دشوار می‌شود. خانوارهای دورافتاده بیش از دیگران آسیب‌پذیرند.
قطع گاز ۷ روستا با حدود ۳۰۰ مشترک، گرمایش خانوارها را تهدید می‌کند. در مناطق کوهستانی لرستان، بسته شدن یک محور اغلب دسترسی را کاملاً قطع می‌کند. رسیدن امدادگر نیز به بازگشایی همان مسیر وابسته است.
ریزش کوه و توقف قطارهای مسافری هم گزارش شده است. در بروجرد، روستاهای اسلام‌آباد، قلعه‌نو حکیمی، ورکوه، کناروند، تنگه محمد حاجی و کپر جودکی در معرض آب‌گرفتگی‌اند. این روستاها در جنوب شهرستان قرار دارند. دامنه‌ی تهدید بنابراین از دو بخش فراتر رفته و به مناطق دیگری از لرستان گسترش یافته است.
پرسش‌هایی درباره آمادگی و پاسخگویی
اگر هشدارها از قبل وجود داشت، چه اقدامی برای حفظ شبکه برق و راه‌های روستایی لرستان انجام شد؟ داده‌های منتشرشده پاسخ روشنی درباره اقدامات پیش‌گیرانه ارائه نمی‌کنند. گزارش مشخصی از مقاوم‌سازی شبکه یا تأمین مسیر جایگزین منتشر نشده است. شکاف میان آمادگی اعلامی و نتیجه میدانی پرسش‌برانگیز است. پرسش این است که مقاومت زیرساخت‌ها پیش از بارش چگونه سنجیده شده بود؟
تفاوت ارقام میان گزارش‌ها نیز شفافیت داده‌ها را به پرسش می‌کشد. آیا تکرار فهرست روستاهای بی‌برق و بی‌راه با نخستین بارش‌های سنگین، الگویی ساختاری است؟ چرا روستاهای لرستان همچنان نخستین قربانی بحران‌های جوی‌اند؟ و چرا مردم همچنان باید قربانی بی‌کفایتی حکومتی شوند که در برابر چنین بحران‌هایی آمادگی و پاسخگویی لازم را ندارد؟
منابع
- ۱. ۹۰ روستای لرستان درگیر قطعی برق شدند؛ انسداد راه دسترسی ۱۷۰ روستا، خبرگزاری مهر ۱۷ آبان ۱۴۰۵
- ۲. از ریزش کوه تا انسداد راه ۱۲۹ روستا؛ امروز در لرستان چه گذشت؟، ایمنا ۱۶ آبان ۱۴۰۵
- ۳. سیلاب لرستان؛ انسداد جاده ۱۷۰ روستا/ قطع برق ۹۰ روستا، پایگاه خبری آفتاب، ۱۷ آبان ۱۴۰۵
- ۴. سیلاب در لرستان؛ راه ارتباطی ۱۷۰ روستا مسدود و برق ۹۰ روستا قطع شد، خبرگزاری صدا و سیما ۱۷ آبان ۱۴۰۵
