کارگزاران حکومتی نان را هم از سفره مردم می ربایند؟
همزمان با تشدید بحران معیشتی در ایران، قیمت نان در تهران و شماری از استان‌های کشور با افزایش چشمگیر روبه‌رو شده است. بر اساس گزارش‌ها، نرخ نان در تهران از روز دوشنبه اول تیرماه در سامانه فروش نانوایی‌ها به‌طور رسمی افزایش یافته و در برخی موارد تا دو برابر قیمت‌های پیشین رسیده است. این روند در حالی ادامه دارد که دولت طی روزهای گذشته هرگونه برنامه برای افزایش قیمت نان را رد کرده بود.
در واکنش به این وضعیت، خانم مریم رجوی اعلام کرد رسانه‌های حکومتی از دو برابر شدن قیمت نان در تهران و بسیاری از استان‌های کشور خبر داده‌اند. وی تأکید کرد که تحت حاکمیت فاشیسم دینی، توده‌های مردم حتی از دسترسی به نان نیز محروم می‌شوند، در حالی که سرمایه‌های کشور صرف سرکوب داخلی، جنگ‌افروزی خارجی و پروژه‌هایی می‌شود که هدف آنها حفظ نظام ولایت فقیه است. وی افزود در شرایطی که مردم ایران با گرسنگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، سردمداران حکومت و وابستگانشان از بهترین امکانات در داخل و خارج کشور برخوردارند و راه برون‌رفت از این وضعیت را شورش و قیام علیه حاکمان دانست.
خبرگزاری کار ایران (ایلنا) گزارش داده است که افزایش قیمت نان از عصر روز دوشنبه در سامانه‌های فروش نانوایی‌ها اعمال شده و شهروندان نان را با نرخ‌های جدید خریداری می‌کنند. محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، نیز این افزایش قیمت را تأیید کرده است.
قیمت‌های سرسام آور نان
بر اساس نرخ‌های تازه، قیمت هر قرص نان لواش به ۲ هزار و ۷۰۰ تومان، بربری به ۱۰ هزار تومان و سنگک به ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
این افزایش در حالی اعمال شده که غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، تنها دو روز پیش مدعی شده بود افزایش قیمت نان در دستور کار دولت نیست و دولت به جای افزایش قیمت، انتقال یارانه نان از نانوایان به خانوارها و توسعه کالابرگ الکترونیکی را دنبال می‌کند. مهدی دوستی، معاون هماهنگی امور اقتصادی وزارت کشور نیز به‌تازگی هرگونه برنامه برای افزایش قیمت نان را تکذیب کرده و تغییرات سامانه «نانینو» را صرفاً اقدامی برای مقابله با قاچاق آرد و ساماندهی توزیع آن عنوان کرده بود.
بیشتر بخوانید
با وجود این اظهارات، روند گرانی نان تنها به تهران محدود نمانده است. ماه گذشته در آذربایجان غربی قیمت نان بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافت و مسئولان صنفی، رشد هزینه‌های تولید از جمله دستمزد کارگران، اجاره‌بها، خمیرمایه و سایر نهاده‌ها را علت این افزایش اعلام کردند. در مشهد نیز از نیمه خردادماه قیمت انواع نان به‌طور میانگین ۴۹ درصد افزایش یافته و گزارش‌های مشابهی از استان‌های دیگر درباره افزایش نرخ نان یا کاهش وزن چانه‌ها منتشر شده است؛ موضوعی که بسیاری آن را «گرانی پنهان» می‌دانند.
آمارهای رسمی نشان می‌دهد قیمت نان طی یک سال گذشته حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافته است، اما این گرانی نه مشکلات نانوایان را حل کرده و نه وضعیت معیشتی کارگران این صنف را بهبود بخشیده است. نانوایان از پرداخت نشدن به‌موقع یارانه‌های دولتی گلایه دارند و می‌گویند افزایش هزینه‌های بیمه، اجاره، قبوض خدماتی، دستمزد و مواد اولیه ادامه فعالیت را برای آنان دشوار کرده است.
کارگران نانوا نیز تأکید می‌کنند که از افزایش قیمت نان هیچ سهمی نبرده‌اند و دستمزدهای آنان همچنان فاصله زیادی با هزینه‌های واقعی زندگی دارد. به گفته فعالان کارگری، سازوکار تعیین مزد سال‌هاست به زیان کارگران عمل کرده و درآمد آنان با نرخ تورم همخوانی ندارد.
افزایش قیمت نان همزمان با رشد بی‌سابقه تورم رخ داده است. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌کننده در اردیبهشت ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸۳.۹ درصد افزایش یافته و نرخ تورم سالانه نیز به ۵۷.۷ درصد رسیده است. با این حال، شماری از کارشناسان اقتصادی معتقدند تورم واقعی که خانوارها در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنند، به‌مراتب بالاتر از آمارهای رسمی است و از ۱۱۰ درصد نیز فراتر رفته است.
نان که اصلی‌ترین کالای مصرفی خانوارهای کم‌درآمد به شمار می‌رود، سهم مهمی در سبد غذایی مردم دارد. بر اساس آمارهای رسمی، هر خانواده ایرانی به‌طور متوسط سالانه ۳۶۲ کیلوگرم نان مصرف می‌کند؛ از این رو هر افزایش قیمت در این کالای اساسی، فشار بیشتری بر معیشت میلیون‌ها خانواده در سراسر کشور وارد خواهد کرد.
