دلایل افزایش ناگهانی قیمت دارو چیست؟
اکنون برای مردم ایران این سوال اساسی وجود دارد که چرا قیمت دارو این قدر بی رویه افزایش یافته است؛داروها بخش اساسی مراقبت های سلامتی انسان هستند و یک بخش دارویی با عملکرد خوب کنترل شده، پیش نیاز پوشش همگانی سلامت در هر کشوری است.
تخمین زده می شود که ۴۰ درصد از بودجه های بهداشتی در کشورهایی با درآمد کم و متوسط صرف دارو می شود که بیشتر آن از جیب بیماران پرداخت می شود. ناکارآمدی گسترده نظام سلامت به این معناست که تا یک چهارم هزینه داروها به دلیل تهیه نامناسب و استفاده غیرمنطقی، داروهای نامرغوب و تاریخ مصرف گذشته تلف می‌شود.
سیستم مراقبت های بهداشتی، بیمه درمانی و در دسترس بودن و مقرون به صرفه بودن داروهای پزشکی اغلب معیارهای مهمی برای هر کشوری هستند. دولت های دموکراتیک بخش بزرگی از بودجه سالانه خود را به سیستم مراقبت های بهداشتی برای شهروندان خود اختصاص می دهند. اما داستان نظام سلامت در ایران داستانی کاملا متفاوت است.
درباره؛ قیمت دارو توسط مافیای دارو بیشتر بخوانید
افزایش قیمت دارو و انکار حکومت
اخبار منتشره در مورد در دسترس بودن و مقرون به صرفه بودن داروهای ضروری در رسانه های اجتماعی، دست‌کم تلخ و آزاردهنده است. بسیاری از صنایع در ایران قربانی فساد دولتی و مدیریت بی صلاحیت، غیرحرفه ای و ناکارآمد شده‌اند. صنعت داروسازی نیز از این قاعده مستثنی نیست.
گرانی روزانه داروها در داروخانه ها و کمبود قابل توجه اقلام دارویی تولید داخل، تقریباً هر روز سوژه رسانه ها، سایت های خبری و خبرگزاری ها بوده است.
سوء مدیریت دولت بر این صنعت باعث شده که این بخش با کمبود شدید نیروی انسانی کارآمد و دلسوز مواجه شود و روزهای سختی را برای تهیه مواد اولیه بگذراند.
کمبودهای مداوم کوتاه مدت، گرانی ها و صف های طولانی مردم در مقابل برخی داروخانه ها از نشانه های بارز وخامت وضعیت دارویی در سال های اخیر بوده است. [افزایش قیمت دارو در ایران بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ درصد!]
در نتیجه، بیماران و خانواده‌های‌شان به امید اینکه بتوانند نیازهای پزشکی خود را به دست آورند مجبور می‌شوند خود را به داروخانه‌های گران‌قیمت در خیابان‌ها و کوچه‌های شهرهای مختلف مراجعه کنند. با این وجود بسیاری از داروهای حیاتی هنوز در بازار داخلی نایاب هستند.
چرا قیمت دارو در ایران افزایش یافت؟
دکترعلیرضا سالم، داروساز و دبیر انجمن صنفی کارفرمایان داروساز، موسس داروخانه های استان تهران، درباره علت گرانی این روزهای داروها می گوید: «چندین داروی وارداتی ارز دولتی دریافت نکرده است. یکی از دلایلی که قیمت تمام شده این داروها چهار برابر شده است همین است.
وی ادامه داد: علاوه بر این شاهد افزایش ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصدی قیمت داروهای تولید داخل هستیم. به نظر می رسد افزایش قیمت مواد اولیه که قبلاً شامل یارانه بودند باعث این افزایش قیمت شده است. این افزایش حتی از داروها فراتر رفته و به کرم های پوستی نیز رسیده است. در حال حاضر هر دو هفته یک بار شاهد افزایش قیمت این محصولات هستیم».
اگر برخی از داروهای تولید داخل افزایش قیمت نداشته اند به این دلیل است که تولیدکننده از قبل مواد اولیه را در اختیار دارد و بنابریان افزایش قیمت اعمال نکرده است. اما زمانی که این مواد اولیه تمام شود و تولیدکننده مواد اولیه جدید را بدون ارز دولتی تامین کند، بدون شک باقی اقلام تولید داخل نیز مشمول افزایش قیمت خواهند شد.
وی می افزاید: این موضوع باعث سواستفاده شرکت های عرضه کننده نیز شده است، چون قیمت دارو در حال افزایش است، سودجویان شروع احتکار کرده و منتظر می مانند تا قیمت ها بالاتر بروند که این امر هم منجر به کمبود دارو در سراسر کشور می شود.
حذف ارز ترجیهی و تاثیر آن روی قیمت دارو
وضعیت به قدری بد است که صدیف بدری، یکی از نماینده گان مجلس رژیم هشدار داد: تغییر سیاست‌های ارزی (حذف یارانه‌های دولتی) در حوزه دارو مردم را نگران کرده است، کاهش ۲ میلیارد دلاری بودجه دارو و تغییر نرخ ارز برخی از داروها از ترجیحی به نصف در سال گذشته باعث شده تا داروهای خارجی تا ۶ برابر و داروهای داخلی نیز ۳۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش قیمت داشته باشند.
با توجه به افزایش قیمت داروها در ایران و همچنین احتمال افزایش تعرفه های پزشکی و افزایش هزینه های بیمه، مردم عادی قادر به خرید داروهای ضروری و حیاتی خود نخواهند بود.
دکتر علیرضا سالم، داروساز و دبیر انجمن صنفی کارفرمایان داروساز استان تهران به عواقب کلی این حذف ناگهانی اشاره می کند و می گوید: در طول روز با بیمارانی مواجه هستیم که توانایی پرداخت چهار برابری قیمت داروها را ندارند.” برخی از این بیماران ساعت ها در داروخانه منتظر می مانند تا بالاخره کسی به آنها کمک کند تا دارو بخرند یا دست خالی برگردند. بنابراین با این حذف ناگهانی یارانه دولت، نظام سلامت آسیب جدی دیده و این آسیب همچنان خود را نشان خواهد داد.»
همچنین افزایش ۴ تا ۵ برابری دارو، تحولات بزرگتری در حوزه درمان ایجاد خواهد کرد و حتی منجر به ورشکستگی داروخانه ها می شود زیرا بسیاری از داروسازان توان مالی خرید این حجم از دارو را ندارند و نگهداری آنها در قفسه های خود را ندارند. این امر منجر به ورشکستگی داروخانه های کوچک خواهد شد. [حذف رز ۴۲۰۰ تومانی از دارو و تأثیرات آن بر جامعه شهروندی]
جهش بی‌سابقه و ناگهانی هزینه‌های دارویی در حالی رخ می‌دهد که رئیسی، در دیدار با فعالان حوزه سلامت بر کاهش هزینه‌های دارو و درمان از جیب مردم تاکید کرد. اما از زمان دیدار وی، قیمت تمامی اقلام دارویی بین ۱۵ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.
آشفتگی و عدم شفافیت دولت درباره قیمت دارو
به نظر می رسد که دولت در مورد دارو وافزایش قیمت دارو، در آشفتگی آشکاری به سر می برد و بیانیه های صادر شده از سوی مقامات مختلف باعث سردرگمی بیشتری شده است.
وزیر بهداشت دو روز پیش از تخصیص سه میلیارد دلار ارز برای دارو در سال جاری توسط مجلس خبر داد و دیروز نیز بانک مرکزی ارز در نظر گرفته شده برای واردات دارو در سال ۱۴۰۱ را یک میلیارد دلار اعلام کرد.
مقام‌های وزارت بهداشت می‌گویند که کمبود دارو بسیار کم است و سیاست‌هایی برای جلوگیری از کمبودهای گسترده وجود دارد، در حالی که صاحبان داروخانه‌ها با این گفته مسئولان مخالفند.
به طور خلاصه
از بین رفتن سرمایه اجتماعی ناشی از سخنان متناقض دست اندرکاران در دولت رئیسی امروز به بلای انکارناپذیر کشور تبدیل شده است. مدیرکل بهداشت به جای اینکه بخواهد سیاست ها و اقدامات خود و قوه مجریه را توجیه کند، باید به خود زحمت دهد و به داستان واقعی وضعیت عجیب و غریب دارویی نگاه کند.
رفتن به چند داروخانه و گپ زدن و گفتگو با تعدادی از افرادی که ساعت ها در صف جلوی داروخانه ها ایستاده اند، می تواند کمی از گفتن این مزخرفات جلوگیری کند.
باور مردم عادی این واقعیت است که دولت و وابستگان آنها پشت مافیای دارو هستند. در ایدئولوژی آخوندها، پول حرف آخر را می‌زند و سیاست‌ها را دیکته می‌کند، حتی اگر به دلیل کمبود یا گرانی دارو جان بسیاری از دست برود. این ماهیت واقعی رژیم ولایت فقیه است. وحشی، بی رحم، غیرانسانی و قاتل . به همین دلیل و دلایل بسیار دیگر، ضروری است که این رژیم سرنگون شود و این کاری است که بزودی توسط مردم و مقاومت آنها انجام خواهد شد.
ح. بیضایی
