خبرهایی از مخفی شدن قاضی ایمان افشاری منتشر شده است
اعدام ۶ زندانی سیاسی عضو مجاهدین خلق بار در فروردین ۱۴۰۵ دیگر اسم قاضی جنایتکار ایمان افشاری را بر سر زبان‌ها انداخت. نام ایمان افشاری در سال‌های اخیر به‌طور گسترده با صدور احکام اعدام، حبس‌های طولانی‌مدت و برخوردهای قضایی سخت‌گیرانه علیه زندانیان سیاسی، معترضان، فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران و اقلیت‌های مذهبی در ایران گره خورده است. او که ریاست شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران را از سال ۱۳۹۷ بر عهده دارد، به یکی از چهره‌های کلیدی در روند سرکوب قضایی در دستگاه جنایت ولایت فقیه تبدیل شده است.
نقش کلیدی در اعدام زندانیان سیاسی
تازه‌ترین مورد از عملکرد او، صدور حکم اعدام برای شش زندانی سیاسی مجاهد خلق شامل محمد تقوی، وحید بنی‌عامریان، بابک علیپور، پویا قبادی، ابوالحسن منتظر و اکبر دانشورکار است که در روزهای ۱۱، ۱۲ و ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ اعدام شدند. این احکام در چارچوب اتهاماتی مانند «محاربه»، «بغی» و «افساد فی‌الارض»و عضویت در سازمان مجاهدین خلق صادر شده‌اند؛ اتهاماتی که به‌طور گسترده در پرونده‌های سیاسی برای صدور مجازات‌های سنگین استفاده می‌شوند.
افزون بر این، گزارش‌ها نشان می‌دهد که افشاری در پرونده‌های دیگری نیز احکام اعدام صادر کرده است؛ از جمله برای محسن مظلوم، پژمان فاتحی، محمد فرامرزی، وفا آذربار، بهروز احسانی، مهدی حسنی، حبیب اسیود، ماهان صدرات مدنی و حسین خیری. این فهرست تنها بخشی از پرونده‌هایی است که نام او در آن‌ها مطرح شده است.
در همین زمینه
شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب؛ مرکز صدور احکام سنگین
شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران که تحت ریاست افشاری اداره می‌شود، یکی از مهم‌ترین مراکز رسیدگی به پرونده‌های سیاسی و امنیتی در ایران است. در این شعبه، طیف گسترده‌ای از متهمان از جمله بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری، فعالان سیاسی، دانشجویان، روزنامه‌نگاران، فعالان حقوق زنان، فعالان صنفی و اعضای اقلیت‌های مذهبی محاکمه شده‌اند.
اتهام‌های رایج در این پرونده‌ها شامل «اقدام علیه امنیت کشور»، «تبلیغ علیه نظام»، «بغی» و «محاربه» است؛ عناوینی که به گفته منتقدان، به‌طور گسترده برای صدور احکام سنگین به کار گرفته می‌شود. احکام صادره نیز شامل زندان‌های طولانی، تبعید، محرومیت‌های اجتماعی و در موارد متعدد، اعدام بوده است.
صدور احکام سنگین برای فعالان مدنی و صنفی
افشاری تنها به صدور احکام اعدام محدود نبوده، بلکه در پرونده‌های متعدد احکام سنگین زندان نیز صادر کرده است. از جمله:
محکومیت فروغ تقی‌پور و مرضیه فارسی هر یک به ۱۵ سال حبس
صدور حکم برای فعالان صنفی مانند رسول بداقی و جعفر ابراهیمی
محکومیت کمال عبدالله‌زاده به بیش از پنج سال زندان
صدور حکم برای افرادی چون سیامک ابراهیمی و شاهرخ احمدی
در بسیاری از این پرونده‌ها گزارش شده که جلسات دادگاه در زمانی کوتاه برگزار شده و احکام سنگین بدون بررسی کامل صادر شده‌اند.
برخورد با روزنامه‌نگاران و اقلیت‌های مذهبی
در حوزه سرکوب رسانه‌ای، نازیلا معروفیان به‌دلیل انجام یک مصاحبه با احکام قضایی مواجه شد. همچنین در پرونده‌های مربوط به اقلیت‌های مذهبی، احکام سنگینی برای شهروندان بهایی و مسیحی صادر شده است؛ از جمله محکومیت مهوش ثابت و فریبا کمال‌آبادی هر یک به ۱۰ سال زندان.
انتقادها به روند دادرسی
گزارش‌های متعدد از سوی وکلا، زندانیان سیاسی و نهادهای حقوق بشری نشان می‌دهد که در بسیاری از پرونده‌های تحت نظر افشاری، اصول دادرسی عادلانه رعایت نشده است. از جمله این انتقادها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
عدم دسترسی متهمان به وکیل منتخب
برگزاری جلسات کوتاه و غیرعلنی
اتکا به گزارش‌های نهادهای امنیتی به‌عنوان مبنای اصلی صدور حکم
محدودیت در ارائه دفاعیات و مستندات
منتقدان معتقدند در پرونده‌هایی که مجازات‌هایی چون اعدام مطرح است، این روندها می‌تواند نقض جدی حقوق متهمان تلقی شود.
نقش در ساختار سرکوب قضایی
دادگاه‌های انقلاب، به‌ویژه پس از انقلاب ۱۳۵۷، به‌عنوان نهادهایی برای رسیدگی به پرونده‌های امنیتی و سیاسی شکل گرفتند. در این میان، قضاتی مانند ایمان افشاری نقش مهمی در اجرای سیاست‌های امنیتی ایفا می‌کنند. بررسی عملکرد او نشان می‌دهد که نامش در بسیاری از پرونده‌های مهم سیاسی سال‌های اخیر تکرار شده و احکام صادره از سوی او بارها با واکنش نهادهای حقوق بشری مواجه شده است.
در مجموع، کارنامه قضایی ایمان افشاری تصویری از یک قاضی ارائه می‌دهد که در صدور احکام سنگین، به‌ویژه اعدام، نقش پررنگی داشته و در بسیاری از پرونده‌ها، روند رسیدگی با انتقادهای جدی درباره رعایت استانداردهای دادرسی عادلانه همراه بوده است. در حقیقت باید قاضی افشاری را نه به عنوان یک قاضی بلکه به عنوان یک قاتل که در طراحی، زمینه سازی، پرونده سازی و صدور احکام قتل حکومتی دست داشته است متهم کرد. اکنون گفته می‌شود قاضی افشاری پنهان شده است اما تردیدی نیست که او در دراز مدت نمی‌تواند از چنگ عدالتی که در انتظار او بقیه قاتلان حکومتی است بگذرد.
منابع:
- کانون حقوق بشر ایران – گزارش ویژه درباره ایمان افشاری
- سایت دادبان – پرونده‌ها و تحلیل‌های حقوقی مربوط به قضات دادگاه انقلاب
- سایت صدای بازداشت‌شدگان و سرکوبگران – فهرست افراد دخیل در سرکوب و احکام قضایی
- گزارش‌های نهادهای حقوق بشری بین‌المللی از جمله عفو بین‌الملل و دیدبان حقوق بشر درباره روند دادرسی در ایران
