افزایش هزینه برق مرغداران؛ چرا قبض برق برخی واحدها چند ۱۰ برابر شد؟
هزینه برق واحدهای مرغداری در ماههای اخیر افزایش شدیدی یافته است. مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران کشور از رشد چندینبرابری قبض برق این واحدها خبر داده است. پیش از این نیز او از افزایش قبض برق یک مرغدار از حدود ۲ میلیون تومان به ۱۸۶ میلیون تومان انتقاد کرده بود. این روند، در کنار گرانی نهادهها، میتواند قیمت تمامشده مرغ را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
هشدار مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران درباره افزایش قبض برق
حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور، بار دیگر نسبت به افزایش هزینه برق هشدار داده است. به گفته او، هزینه برق برخی واحدهای مرغداری حدود ششهزار درصد افزایش یافته و بیش از ۶۰ برابر شده است. این رقم، به گفته وی، با هیچ معیاری قابل توجیه نیست. او تأکید کرده نمیتوان با سیاستها و تصمیمهای دولتی، هزینه تولید را چند برابر کرد.
افزایش هزینه محدود به قبض برق شبکه سراسری نیست. مرغداران برای جبران قطعی یا محدودیت برق، ناچار به استفاده از مولدهای دیزلی هستند. به گفته اسداللهنژاد، قیمت نفتگاز مصرفی این مولدها از حدود ۳۰۰ تومان در هر لیتر به نزدیک ۴۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش، هزینه تأمین انرژی اضطراری واحدهای مرغداری را نیز چند ۱۰ برابر کرده است.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گفته است بخش قابلتوجهی از این افزایش هزینهها، خارج از اختیار تولیدکننده است. او این افزایش را ناشی از سیاستهای حوزه ارز، نهاده و انرژی دانسته است. به گفته او، حمایت از مصرفکننده نباید با تحمیل هزینه به تولیدکننده انجام شود. ادامه این روند، به گفته وی، میتواند تولید مرغ را زیانده کند.
در این باره باید گفت:
چنین سیاستی رنگوبوی یک رویکرد غارتگرانه اقتصادی پیدا میکند: دولت هزینه را نمیپردازد، اما هزینهاش را از جیب تولیدکننده بیرون میکشد؛ تولیدکننده نیز ناچار میشود این فشار را از طریق کاهش دستمزد، کاهش تولید، تعدیل نیرو یا افزایش قیمت به حلقه بعدی منتقل کند.
به این ترتیب، مسئله حل نمیشود؛ فقط قربانی هزینه تغییر میکند. یک روز مرغدار، روز دیگر کشاورز، کارگر یا مصرفکننده باید بهای سیاستهایی را بپردازد که دولت حاضر نیست هزینه واقعی آنها را مستقیماً بر عهده بگیرد.
این تبدیل کردن تولیدکننده و مصرفکننده به منبع تأمین هزینههای سیاستگذاری است؛ الگویی که فشار را در جامعه میچرخاند، اما بار مالی آن را از دوش دولت برنمیدارد—بلکه از جیب مردم و تولیدکنندگان تأمین میکند.
از ۲ میلیون به ۱۸۶ میلیون تومان؛ رشد بیسابقه قبض برق یک واحد مرغداری
پیش از این، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران به نمونهای مشخص از افزایش قبض برق اشاره کرده بود. به گفته او، قبض برق یک واحد مرغداری از حدود ۲ میلیون تومان به ۱۸۶ میلیون تومان رسیده است. این رقم، رشدی نزدیک به ۹۳ برابر را نشان میدهد. چنین جهشی، حتی در مقایسه با استانداردهای اخیر افزایش تعرفه برق نیز غیرمعمول است.
بیشتر بخوانید
جادههای ناایمن، خودروهای فرسوده، روزی ۵۰ جنازه؛ مسئول این فاجعه کیست؟
این نمونه، اگرچه ممکن است بیانگر وضعیت همه واحدهای مرغداری نباشد، اما نشاندهنده الگویی نگرانکننده است. افزایش پلکانی تعرفه برق برای مصرف بالاتر از الگو، در واحدهای تولیدی با مقیاس بزرگ، اثری تشدیدشونده دارد. همین موضوع باعث میشود قبض برق برخی واحدها به شکل غیرخطی افزایش یابد.
فعالان صنعت طیور معتقدند نظام تعرفهگذاری فعلی، تفاوت میان مصرف خانگی و مصرف تولیدی را بهدرستی لحاظ نمیکند. یک واحد مرغداری، برخلاف یک منزل مسکونی، به برق پیوسته برای تهویه و روشنایی نیاز دارد. نادیده گرفتن این تفاوت، به گفته آنان، بار مالی نامتناسبی بر دوش تولیدکنندگان میگذارد.
هزینههای نهاده و انرژی؛ فشار مضاعف بر تولیدکنندگان مرغ
افزایش هزینه برق، بهتنهایی چالش مرغداران نیست. قیمت نهادههای دامی مانند ذرت و کنجاله سویا نیز در دورههای اخیر نوسان زیادی داشته است. به گفته فعالان این صنعت، تغییر روزانه قیمت نهادهها، امکان برنامهریزی دقیق تولید را از مرغداران سلب کرده است. نتیجه چنین شرایطی، افزایش ریسک تولید است.
ترکیب افزایش هزینه انرژی و نهاده، فشار مضاعفی بر واحدهای تولیدی وارد کرده است. تولیدکنندهای که همزمان با گرانی خوراک دام و جهش قبض برق روبهروست، امکان کنترل قیمت تمامشده را ندارد. بسیاری از واحدهای کوچکتر مرغداری، توان تحمل چنین فشاری را ندارند. برخی از آنها به گفته فعالان صنفی، تولید را کاهش داده یا متوقف کردهاند.
کارشناسان معتقدند بدون تفکیک هزینههای ناشی از تصمیمهای دولتی از سایر هزینههای تولید، ارزیابی دقیق وضعیت مرغداران دشوار خواهد بود. تعیین تکلیف قیمت خوراک، ارز و انرژی، مستقیماً بر توان مالی این واحدها اثر میگذارد.
تاثیر بر قیمت تمامشده مرغ و سفره مردم
افزایش چند ۱۰ برابری هزینه برق، در نهایت بر قیمت تمامشده مرغ اثر میگذارد. وقتی هزینه انرژی و نهاده همزمان افزایش مییابد، تولیدکننده گزینه محدودی برای جذب این فشار دارد. بخشی از این هزینهها، دیر یا زود به قیمت مصرفکننده منتقل میشود.
مرغ یکی از اصلیترین منابع پروتئین در سبد غذایی خانوارهاست. افزایش قیمت تمامشده آن، میتواند مستقیماً بر سفره مردم اثر بگذارد. این موضوع، تعادل میان حمایت از مصرفکننده و حفظ توان تولید مرغداران را به چالشی جدی تبدیل کرده است.
منابع
- ۱. «افزایش ۶۰۰۰ درصدی هزینه برق مرغداریها/ حمایت از مصرفکننده نباید از جیب تولیدکننده باشد» ایسکانیوز ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
- ۲. «افزایش ۶۰۰۰ درصدی هزینه برق مرغداریها» تجارتنیوز ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
- ۳. «وزیر جهاد کشاورزی: مرغداران برای تأمین سوخت نگرانی نداشته باشند» نگار مگ ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
