این روزها در سالگرد قیام ۱۴۰۱ فضای حقیقی و مجازی ایران آکنده از این شعار است که ما دوباره به خیابان باز می گردیم؟
راستی خیابان چه ویژگی دارد که قرار است مردم دوباره به آن بازگردند؟
واقعیت این است که در یک جامعه دمکراتیک عرصه تعامل و گفتگوی بین حکومت و مردم پارلمان و مطبوعات و صندوق آراست و نظر سنجیهاست . در چنین جامعه ای به دلیل پیوندی که بین مردم و حاکمیت وجود دارد گسست شکل نمی گیرد و مردم برغم همه سانسورهای عوامل قدرت می دانندکه می توانند در یک روش مسالمت آمیز مطالبات و خواستههای خود را پیش ببرند و به نتیجه برسند.
البته در همین جوامع دمکراتیک نیز گاهی همه مولفهها و عناصر ارتباطی فوق بین صاحبان قدرت و تودههای مردم پاسخگو نیست و کار به خیابان می کشد. نظیر تظاهرات مستمری که در جریان استقلال خواهی مردم ایالت بارسلون در اسپانیا رخ داد یا تظاهرات گسترده جلیقهزردها در پاریس و دیگر شهرهای فرانسه.
بیشتر بخوانید
اعتراضات؛ فصل مشترک خیابان های ایران
خیابان تنها عرصه قدرت ندارها!
اما در یک جامعه غیر دمکراتیک و استبدادی مثل استبداد دینی حاکم بر ایران، دریچه گفتگویی بین مردم و حکومت وجود ندارد. این رابطه یک رابطه یک طرفه همراه با اعمال قدرت و زور از طرف حکومت است. خیابان تنها عرصه قدرت مردم است. یعنی تنها تریبونی که مردم می توانند در آن خواسته ها و مطالبات خود را پی بگیرند خیابان است. البته وقتی این رابطه از حالت گسست به سمت رابطه آنتاگونیستی میل کند که معمولا دیکتاتوریها چنین می کنند، دیگر حتی خیابان نیز پاسخگوی مردم نیست و اینجاست که سلاح و اعمال قهر به امری ضروری تبدیل می شود.
قیام سراسری مردم ایران درسال ۱۴۰۱ به اهداف و آرمانهایش نرسید. اصلی ترین دلایل این ناکامی در رسیدن به هدف طبق نظر کارشناسان بیطرف دو چیز بوده است:
ورود کردن عامل سلطنت به عنوان انتخاب نهایی بورژوازی و استعمار و البته آلت دست آخوندها با هدف به انحراف کشاندن خواسته های و مطالبات قیام مردم.
دوم: عامل سرکوب و قهر از طرف نیروهای حکومتی .
اکنون یک سال بعد از قیام ۱۴۰۱ می بینیم که عوامل و مولفههایی که به قیام ۱۴۰۱ منجر شده هنوز باقی است و به شدت برخی از این عوامل تشدید شده است. مثل افزایش فقر و بیکاری و بی پولی مردم.
بنابر این از نظر علمی و قانون تکامل بازگشت دوباره مردم به خیابان امری اجتناب ناپذیر است. البته نباید تردید کرد که این بار مردم نیز در مقابل قهر مفرط حکومت دست خالی باقی نخواهند ماند.
مردم بنا دارند یک بار دیگر مثل ۱۴۰۱ خیابان را که عرصه قدرت و مانور آنهاست بازپس بگیرند و چنین خواهد شد.







