هیچ بمبی دموکراسی نمیسازد، هیچ موشکی قادر نیست جایگزین اراده یک ملت شود
روز سه شنبه ۱۹ خردادماه ۱۴۰۵ حکومت آخوندی با شلیک ۳۰ موشک شعله جنگ خارجی را برافروخت. متقابلا کشورهای درگیر جنگ، ۲۱ مرکز نظامی حکومت ایران را ویران کردند. دود این جنگ افروزی النهایه به چشم مردم ایران می رود. مردم برای نجات از این وضعیت دردناک چه اقدامی باید بکنند؟ آیا راه نجاتی از این مهلکه وجود دارد؟
آزادی یک ملت در گرو جنگ خارجی نیست بلکه این مردم هستند که می توانند با نبرد آزادیبخش دیکتاتور را سرنگون کنند. در روزهایی که بار دیگر سایه تنشهای نظامی بر منطقه سنگینی میکند و احتمال گسترش درگیریها به یکی از موضوعات اصلی افکار عمومی تبدیل شده است، واکنش بخشی از جامعه قابل تأمل است. برخی از شهروندان، خسته از سالها سرکوب، فقر، تبعیض و بنبست سیاسی، از احتمال وقوع جنگ خارجی با نوعی امید پنهان سخن میگویند. اما این واکنش را نباید به معنای حمایت از جنگ یا استقبال از ویرانی تعبیر کرد. آنچه در پس این نگاه دیده میشود، بیش از هر چیز نشانه عمق ناامیدی و فرسایش اجتماعی در جامعهای است که سالها با بحرانهای متعدد دستوپنجه نرم کرده است.
جنگ خارجی ؛ هزینهای که مردم میپردازند
تجربه تاریخی نشان داده است که جنگ خارجی هرگز راهحلی برای مشکلات بنیادین جوامع نبوده است. ممکن است در یک درگیری نظامی برخی فرماندهان نظامی یا چهرههای مسئول در سرکوب از صحنه حذف شوند، اما ساختارهای سیاسی و امنیتی تنها با حذف چند فرد فرو نمیپاشند. در مقابل، این مردم عادی هستند که بیشترین هزینه را میپردازند.
بیشتر بخوانید
ویرانی زیرساختها، گسترش فقر، آوارگی، نابودی فرصتهای اقتصادی و آسیبهای روانی و اجتماعی، تنها بخشی از پیامدهای جنگ است. زخمهای ناشی از جنگ گاه برای چند نسل باقی میماند و بازسازی آن سالها زمان و هزینه میطلبد.
جنگ و واقعیت منافع قدرتها
تاریخ معاصر جهان بارها نشان داده است که قدرتهای بینالمللی در سیاست خارجی خود بر اساس منافع راهبردی و ژئوپلیتیک عمل میکنند، نه بر پایه آرمانهای انسانی یا دموکراتیک. کشورهایی که از جنگ سخن میگویند یا در آن مشارکت میکنند، اهداف و منافع خاص خود را دنبال میکنند.
به همین دلیل، تصور اینکه یک نیروی خارجی بتواند آزادی، عدالت یا دموکراسی را برای یک ملت به ارمغان بیاورد، با واقعیتهای تاریخی سازگار نیست. تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که جنگ خارجی و مداخله نظامی نهتنها تضمینی برای تحقق آزادی نیست، بلکه در بسیاری موارد به بیثباتی، بحرانهای عمیقتر و تداوم خشونت منجر شده است.
چرا برخی به جنگ امیدوار میشوند؟
با این حال، نمیتوان واقعیت تلخ دیگری را نادیده گرفت. بخشی از جامعه، بهویژه در مناطقی که سالها با بیکاری، فقر، تبعیض و محرومیت مواجه بودهاند، از سر استیصال به جنگ خارجی به چشم یک فرصت در ضدیت با حکومت دیکتاتوری نگاه میکنند. این احساس، محصول شرایط دشوار زندگی و انسداد راههای تغییر است.
درحالی که در ماههای اخیر دهها شهروند در ایران اعدام شدهاند و زندانیان سیاسی با اتهامات بی پایه به دار آویخته شدند و بسیاری از موارد دیگر نقض حقوق بشر با واکنش جدی جامعه جهانی روبهرو نشده است. همین واقعیت نشان میدهد که جنگ نه درخدمت منافع مردم ایران بلکه در چارچوب منافع تعریف شده قدرتهاست.
آینده را مردم میسازند، نه موشکها
جنگ خارجی ممکن است به عنوان یک واقعیت تحمیلشده رخ دهد، اما هرگز نمیتواند یک برنامه برای ساختن آینده باشد. تجربه ملتهای مختلف نشان داده است که تغییرات پایدار سیاسی و اجتماعی از دل آگاهی عمومی، سازمانیافتگی اجتماعی برای نبرد با حکومت دیکتاتور، مشارکت شهروندان و اراده مردم در برپایی قیام شکل میگیرد. صلح، آزادی، عدالت و توسعه محصول تلاش مستمر جوانان دلیر و آزادیخواه برای تغییر سرنوشت خود است. در جنگ خارجی هیچ بمبی نمیتواند دموکراسی بسازد و هیچ موشکی قادر نیست جایگزین اراده یک ملت شود.
در شرایط کنونی، آنچه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، حفظ نگاه واقعبینانه به تحولات منطقه و پرهیز از سادهسازی مفهوم جنگ است. جنگ خارجی میتواند یک فاجعه تحمیلشده باشد، اما نمیتواند راه نجات یک جامعه باشد. آیندهای بهتر زمانی شکل خواهد گرفت که مردم خود بازیگران اصلی تعیین سرنوشت خویش باشند،به سازمان رهبری کننده جنبش و قیام پیوند بخورند، سازماندهی شوند و در صورت نیاز در مواجهه با سلاح نیروهای سرکوبگر، به قهر انقلابی متوسل شوند.







