ثروت ملی مفهومی است که در حاکمیت ولایت فقیه محلی از اعراب ندارد. مدیر حوزه‌های علمیه قم در بخشی از گفتگوی خود با یک وبسایت حکومتی اظهار داشت «بنده در جامعه المصطفی می‌گفتم اگر پولی را می‌خواهید به طلبه قرض بدهید، مبلغی را در جایی قرار بدهید که حرز نداشته باشد و طلاب هم آزاد هستند هر چه که می‌خواهند بردارند و بعد برگردانند».
علیرضا اعرافی افزود «حتی اگر مقداری گم شود، اشکالی ندارد ولی می‌ارزد به این که آن حس آزادی، انتخاب و بازگرداندن امانت بدون هیچ عامل بیرونی در طلبه تقویت بشود. این کار یک شخصیتی به او می‌دهد که فوق همه این حرف‌ها است و فضا را معنوی و اخلاقی می‌کند».
این اظهارات اعرافی واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی را برانگیخته و برخی این پرسش را مطرح کرده‌اند که مگر پس از ۴۳ سال «دزدی» و «هدر دادن ثروت ملی» هنوز هم پولی باقی مانده که طلاب و آخوندها دسترسی آزادانه‌ای به آن داشته باشند؟ در این گزارش به برخی ابعاد اتلاف منابع و آثار آن در اقتصاد ایران پرداخته شده است.
اتلاف ثروت ملی، ایرانی‌ها را فقیر کرد
نگاهی بی‌طرفانه به ۴۳ سال گذشته که جمهوری اسلامی حاکم بوده، اثبات می‌کند که نام این حکومت با «اتلاف منابع» گره محکمی خورده است. خامنه ای بر سرزمینی حکومت می‌کند که بنابه گزارش‌های معتبر، ۷ درصد منابع طبیعی جهان را در اختیار دارد و تقریباً همه عناصر جدول مندلیف را می‌توان در آن سرزمین به وفور پیدا کرد.
با این حال، پایگاه «اطلاعات رفاهی ایرانیان» وابسته به وزارت کار و رفاه اجتماعی روز دوشنبه ۱۵ فروردین ۱۴۰۱ گزارش داده است که ۹۳ درصد خانوارهای ایرانی یارانه‌بگیر هستند که از این میزان، ۳۵ درصد فقیر، ۵۷ درصد جزء طبقه متوسط و فقط ۸ درصد از طبقه برخوردار و ثروتمند محسوب می‌شوند.
بر اساس این گزارش، بررسی آماری معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نشان می‌دهد جمعیت کل خانوارهای یارانه‌بگیر ۷۷٫۴ میلیون نفر است که از این میزان ۲۷ میلیون و ۱۰۳ هزار نفر در «فقر» به سر می‌برند.
کارشناسان اقتصادی و اقتصاددانان می‌گویند فقر و تنگدستی مردم ناشی از مدیریت ضعیف دولتی و اتلاف میلیاردها دلار ثروت ملی است. کارشناسان برای ناتوانی حکومت در مدیریت اموری که به آن مربوط نیست، به این سخن میلتون فریدمن، اقتصاددان شهیر آمریکایی استناد می‌کنند: «اگر مسئولیت بیابان را به بخش دولتی واگذار کنید بعد از گذشت پنج سال با کمبود شن مواجه می‌شوید». حال اگر این دولت فاسد هم باشد، اوضاع مردم آن کشور چگونه خواهد بود!
اتلاف ۱۳۰۰ میلیارد دلار از ثروت نفتی
وجود دستگاه عریض و طویل بوروکراتیک و نهادهای متعدد مذهبی که هیچ‌گونه خدمات عمومی ارائه نمی‌دهند، از جمله دلایل اتلاف و هدر رفت منابع مالی ایران هستند.
فساد اقتصادی از دیگر علت‌های نابودی ثروت ملی است؛ چنانکه سازمان شفافیت بین‌الملل چندی پیش اعلام کرد که ایران در میان ۱۸۰ کشور جهان از نظر شاخص ادراک فساد، در جایگاه ۱۵۰ قرار گرفته است.
آمارهایی را که وزارت امور اقتصاد و دارایی حکومت منتشر کرده، نشان می‌دهد این حکومت تا پایان سال ۱۳۹۶ خورشیدی بالغ بر۱۳۷۰ میلیارد دلار نفت فروخته است؛ مبلغی کلان که هر کشوری با آن می‌تواند از خاک سیاه برخیزد و برای همیشه در زمره کشورهای توسعه یافته قرار گیرد؛ اما جمهوری اسلامی با اتلاف این سرمایه عظیم نه فقط به چیزی تحت عنوان توسعه نرسیده، بلکه با تصمیم‌های غلط خود تورم فزاینده، بیکاری بالا و رشد پایین اقتصادی را برای مردم رقم زده است. [ مریم رجوی؛ تشریح وضعیت وخیم جامعه ایران در آغاز قرن ۱۵خورشیدی]
نفت ۱۴۰ دلاری و دلارهای برجامی
پس از روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد به عنوان رئیس‌جمهور، قیمت هر بشکه نفت تا ۱۴۰ دلار نیز افزایش یافت. گفته می‌شود در دوره هشت‌ساله او، ایران بیش از ۷۰۰ میلیارد دلار درآمد نفتی کسب کرد؛ اما برخلاف ادعای احمدی‌نژاد، یک دلار از این درآمد کلان سر سفره‌های مردم دیده نشد.
پس از دوره محمود احمدی‌نژاد، حسن روحانی برجام یا توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ را برای جمهوری اسلامی امضا کرد و در پی آن حدود ۱۵۰میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران در کشورهای مختلف آزاد شد؛ اما باز هم چیزی از این ثروت عظیم به مردمی که از امضای توافق خوشحال بودند، نرسید.
حتی کار به جایی رسیده که حکومت ولایت فقیه برای جبران بی‌پولی و ورشکستگی خود از طریق نقشه‌هایی شوم، جیب‌های مردم را خالی می‌کند. مصداق این ادعا را می‌توان در بورس مشاهده کرد؛ جایی که به گفته بسیاری از مقام‌های حکومتی و کارشناسان، دولت روحانی ۳۰۰ هزار میلیارد تومان از آن کسب درآمد کرد.
طی ۴۳ سال گذشته از همه ثروت‌هایی که برای ایران حاصل شده، صرفاً عوارض آن به شهروندان تحمیل شده است؛ شهروندانی که هرسال با وعده‌های مقام‌های حکومتی منتظر بهبود اوضاع اقتصادی خود هستند اما در آخر چیزی جز گرانی، فشار مالی و محدودیت‌های زندگی نصیب آن‌ها نمی‌شود.
مجتبی احمدی | تحلیلگر مسائل ایران
