۳۲ شخصیت بلژیکی خواهان لغو سفر رضا پهلوی شدند
هم‌زمان با بالاگرفتن مخالفت‌ها با برنامه سفر رضا پهلوی به بلژیک، ۳۲ شخصیت سیاسی، دانشگاهی و حقوقی این کشور در نامه‌ای سرگشاده به نخست‌وزیر خواستار لغو سخنرانی او در مدرسه سلطنتی نظامی شدند. هم‌زمان، دو چهره برجسته حزب جنبش اصلاحات، از جمله لویی میشل، معاون پیشین نخست‌وزیر، و ژرار دوپره، وزیر دولت و نایب‌رئیس پیشین این حزب، این دعوت را به‌شدت مورد انتقاد قرار داده و درباره پیامدهای سیاسی آن هشدار داده‌اند.
نامه اعتراضی به نخست‌وزیر بلژیک
بر اساس گزارش منتشرشده در وب‌سایت استاندارد بلژیک در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، مخالفت‌ها با دعوت رضا پهلوی برای حضور در بلژیک، به‌ویژه برنامه سخنرانی او در مدرسه سلطنتی نظامی، به سطحی از اعتراض سیاسی رسیده است که شماری از شخصیت‌های برجسته این کشور خواستار مداخله مستقیم نخست‌وزیر برای لغو این برنامه شده‌اند.
در نامه سرگشاده ۳۲ شخصیت بلژیکی، تصمیم تئو فرانکن، وزیر دفاع، برای میزبانی از رضا پهلوی و فراهم‌کردن امکان سخنرانی او در مدرسه نظامی در روز ۶ نوامبر، مغایر با رویکرد محتاطانه و متوازن دولت بلژیک توصیف شده است.
بیشتر بخوانید
چگونه میلیاردها دلار پول نفت مردم ایران در جنجال‌های رسانه‌ای گم می‌شود؟
امضاکنندگان یادآوری کرده‌اند که ماکسیم پروو، وزیر امور خارجه بلژیک، پیش‌تر درباره ضرورت پرهیز از حمایت نمادین از یک فرد یا جریان سیاسی خاص در میان مخالفان رژیم ایران تأکید کرده بود. پس از این موضع‌گیری نیز پیشنهاد برگزاری یک برنامه رسمی برای رضا پهلوی در پارلمان فدرال مورد موافقت قرار نگرفت.
در این نامه آمده است که پذیرش رسمی رضا پهلوی در یک نهاد نظامی دولتی، حتی اگر با عنوان یک دیدار یا برنامه سخنرانی انجام شود، نمی‌تواند اقدامی کاملاً بی‌طرفانه تلقی شود؛ زیرا ممکن است این تصور را ایجاد کند که دولت بلژیک برای یک جریان سیاسی مشخص در تعیین آینده ایران امتیاز ویژه‌ای قائل است.
انتقاد صریح چهره‌های برجسته حزب جنبش اصلاحات
لویی میشل، معاون پیشین نخست‌وزیر بلژیک و از چهره‌های برجسته حزب جنبش اصلاحات، در گفت‌وگو با استاندارد، حکومت محمدرضا شاه پهلوی را یک نظام دیکتاتوری توصیف کرده و پرسیده است که دعوت از رضا پهلوی بر چه مبنای دموکراتیکی صورت گرفته است.
او با ابراز نگرانی از احتمال ایجاد شکاف در میان نیروهای مخالف رژیم ایران، تأکید کرده است که مخالفت با حکومت کنونی ایران لزوماً به معنای حمایت از بازگشت نظام سلطنتی نیست. به گفته میشل، جانشینی سیاسی بر مبنای میراث خانوادگی با اصول یک نظام دموکراتیک سازگار نیست.
ژرار دوپره نیز این سفر را «ابتکاری احمقانه» خوانده و گفته است که دلیلی برای حمایت از آن نمی‌بیند. او حمایت از فرزند یک دیکتاتور سابق را اقدامی خردمندانه ندانسته و درباره نبود نتیجه مثبت برای این ابتکار ابراز تردید کرده است.
جدال بر سر میراث سلطنت و آینده سیاسی ایران
یکی از محورهای اصلی اعتراض‌ها، مواضع رضا پهلوی درباره حکومت پدرش است. آنان به سابقه سرکوب مخالفان سیاسی در دوران محمدرضا شاه، نظام تک‌حزبی و عملکرد ساواک اشاره کرده و از آنچه خودداری رضا پهلوی از فاصله‌گیری روشن از این میراث می‌دانند، ابراز نگرانی کرده‌اند.
در نامه همچنین به ستایش ساواک از سوی برخی هواداران سلطنت‌طلب اشاره شده است؛ موضوعی حساسیت دعوت رسمی از رضا پهلوی را دوچندان می‌کند.
میشل نیز تأکید کرده است که آینده دموکراتیک ایران باید بر پایه انتخاب سیاسی مردم و فعالیت یک اپوزیسیون دموکراتیک شکل بگیرد، نه بر مبنای انتساب خانوادگی و ادعای وراثت سیاسی.
تأکید بر بی‌طرفی بلژیک
اعتراض‌های اخیر در بلژیک، بار دیگر بحث درباره نحوه برخورد دولت‌های اروپایی با جریان‌های مختلف مخالف رژیم ایران را مطرح کرده است. منتقدان دعوت رضا پهلوی هشدار می‌دهند که میزبانی رسمی از یک چهره سیاسی، به‌ویژه در یک نهاد نظامی دولتی، ممکن است به‌عنوان حمایت سیاسی از او تعبیر شود.
امضاکنندگان نامه از دولت بلژیک خواسته‌اند ضمن حفظ موضعی بی‌طرفانه، از مردم ایران در مبارزه برای آزادی، دموکراسی و حقوق بشر حمایت کند و از ایجاد این تصور که یک فرد یا جریان مشخص را نماینده آینده ایران می‌داند، بپرهیزد.
در مجموع، مخالفت ۳۲ شخصیت بلژیکی و انتقادهای صریح دو چهره برجسته حزب جنبش اصلاحات نشان می‌دهد که دعوت از رضا پهلوی با اجماع سیاسی در بلژیک روبه‌رو نیست و به موضوعی مناقشه‌برانگیز تبدیل شده است. محور اصلی این اعتراض‌ها، نه صرفاً انجام یک سفر، بلکه پرسش درباره مشروعیت سیاسی این دعوت، پیام آن برای جامعه ایرانیان و نسبت آن با اصول دموکراسی و حق انتخاب آزادانه مردم ایران است.
