اعدام دانشجو برای ایجاد ترس و وحشت
مرکز رسانه قوه قضاییه اعلام کرد که در سحرگاه روز شنبه ۲۹ آذرماه دانشجوی زندانی عقبل کشاورز در زندان ارومیه اعدام شد.
بامداد شنبه ۲۹ آذرماه ۱۴۰۴، خبرگزاری میزان از اجرای حکم اعدام عقیل کشاورز در زندان مرکزی ارومیه خبر داد. عقیل کشاورز، ۲۷ ساله، دانشجوی رشته معماری دانشگاه شاهرود و اهل اصفهان، پس از طی روندی پرابهام از بازداشت تا محاکمه، اعدام شد؛ پروندهای که از ابتدا با نگرانیهای جدی حقوق بشری همراه بود.
بازداشت در فضای امنیتی
عقیل کشاورز، فرزند جواد، در خردادماه ۱۴۰۴ و همزمان با تشدید فضای امنیتی کشور، هنگام سفر به ارومیه توسط نیروهای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شد. این بازداشت در شرایطی صورت گرفت که همزمان با تنشهای منطقهای، دامنه دستگیریها بهویژه در مناطق مرزی بهطور چشمگیری افزایش یافته بود. به گفته منابع مطلع، وی بدون ارائه توضیح روشن درباره دلایل بازداشت، به بازداشتگاه اطلاعات سپاه در ارومیه منتقل شد.
بازجویی و اخذ اعتراف اجباری
بر اساس اطلاعات دریافتی، عقیل کشاورز حدود یک هفته در بازداشتگاه اطلاعات سپاه تحت بازجوییهای فشرده قرار داشت. منابع نزدیک به پرونده اعلام کردهاند که محور اصلی بازجوییها، واداشتن او به اعتراف درباره اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» بوده است. گزارشها حاکی از اعمال فشارهای شدید روانی و جسمی برای اخذ اعترافات اجباری است.
انتقالهای مکرر و صدور حکم اعدام
پس از پایان مرحله اولیه بازجویی، عقیل کشاورز به زندان اوین منتقل شد. او در زمان بمباران زندان اوین توسط اسرائیل در این زندان حضور داشت و پس از آن به بازداشتگاهی دیگر انتقال یافت. در نهایت، پس از تکمیل بازجوییها، به زندان مرکزی ارومیه منتقل شد.
تصویب هفتاد و دومین قطعنامه، تصویر تیرهای از کارنامه حقوق بشر حکومت ایران
در اواخر تابستان ۱۴۰۴، شعبه اول دادگاه انقلاب ی ارومیه به ریاست قاضی سجاد دوستی، وی را به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به اعدام محکوم کرد. بنا بر گزارشها، روند رسیدگی قضایی با محرومیت جدی از دسترسی مؤثر به وکیل و نقض اصول دادرسی عادلانه همراه بوده است.
تأیید حکم و آخرین دیدار
در روزهای پایانی پیش از اجرای حکم، به عقیل کشاورز اعلام شد که حکم اعدام او از سوی دادگاه ویژه جرائم موسوم به جاسوسی تأیید شده است. روز چهارشنبه ۲۶ آذرماه ۱۴۰۴، وی به سلول انفرادی زندان مرکزی ارومیه منتقل و خانوادهاش برای آخرین ملاقات به زندان فراخوانده شدند؛ دیداری که به گفته نزدیکان، در فضایی آکنده از اضطراب و فشار روحی انجام شد.
نمونهای دیگر از نقض فاحش حقوق بشر
اعدام عقیل کشاورز بار دیگر نگرانیها درباره استفاده گسترده از مجازات اعدام، بهویژه در پروندههای امنیتی، را برجسته کرده است. نهادها و فعالان حقوق بشر همواره هشدار دادهاند که اتکا به اعترافات اجباری، محرومیت متهمان از دادرسی عادلانه و صدور احکام مرگ در فضایی غیرشفاف، نقض آشکار حقوق بنیادین انسانی است.
پرونده این دانشجوی جوان، نمونهای تکاندهنده از روندی است که در آن جان شهروندان بدون تضمین ابتداییترین حقوق انسانی، در معرض خطر قرار میگیرد و مصداقی روشن از نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران بهشمار میآید.