آیا آیس کریم ایرانی ریشه در واقعیت دارد؟
کریم باستانی یا همان کریم یخ فروش تاریخچه ای و ریشه در بستنی دارد که البته تاکنون در هیچ رسانه و یا گزارشی به آن اشاره نشده است.
پاسخ به این سوال در کتاب مردم دوران مشروطه در کتابخانه ملی ایران داده شده است.
در کتاب مردم دوران مشروطه آمده که فردی به نام کریم باستانی با اسم مستعار کریم یخ فروش پسر جوان ایرانی بوده که در شهر ری در بازار آن روزگار (خیابان جمهوری کنونی) دکان یخ‌فروشی داشت. یکی از مشتریان دائمی این کریم یخ فروش کارمندان سفارت بریتانیا بودند که در همان حوالی سفارتشان دائر بود.
بین کارمندان سفارت با او که الان مشتری ثابت وی بودند روابط حسنه‌ای برقرار شد. کارمندان سفارت برای کریم یخ فروش که اصلا زبان انگلیسی بلد نبود نام کریم یخی یا به زبان انگلیسی آیس کریم را انتخاب کرده بودند. [تحریف کتاب های درسی یا فرهنگ زدایی؟]
کریم باستانی و ساختن یخ در بهشت
در میانه دوران مشروطیت کریم برای جلب بیشتر مشتری شروع به ساخت و پخش یخ در بهشت نمود. در همین دوران بود که برای اولین بار با قاطی کردن شیر و یخ و مقداری زرده تخم مرغ و گلاب و شیره ملایر اولین بستنی تاریخ بشر را ساخت.
تولید این فرآورده مورد استقبال اهالی بازار و همسر سفیر انگلیس واقع شد. بدنبال آن مغازه‌ای از سوی سفیر انگلیس در همان حوالی به کریم اهدا شد که بر روی سر دری آن به زبان انگلیسی اسم فامیل کریم باستانی [bastani] نوشته شد. که ایرانیان آن را به اشتباه بستنی می خواندند.
برای بازگشایی این مغازه مراسمی هم گرفته شد و در مراسم افتتاح این مغازه سفیر انگلیس به زبان انگلیسی گفت؛ [we name it after you]
میرزا حسن خان مستوفی یا همان مستوفی الممالک دوران مشروطیت در کتاب خاطراتش آورده؛ این پدر سگ (کریم باستانی) لیسیدنی ساخته از سرداب های یزد سردتر، از لب یار شیرین تر، از پنبه خراسان نرم تر.
سالیان بعد کریم با یکی از کارمندان سفارت به نام الیزابت بسکین رابینز ازدواج نمود و به انگلستان و سپس به آمریکا مهاجرت می‌کند.
البته برخی این روایت را نادرست خواندند و نوشتند که این داستان و روایت ریشه در واقعیت ندارد. زیرا که؛
اولا؛ سال ها پیش از میلاد مسیح امپراطوری یونان و روم بستنی را به شکل مخلوط یخ و برف و شربت، و شیره انگور و برف را به عنوان دسر مصرف می کردند.
ثانیا؛ بستنی امروزی در سفر سوم ناصرالدین شاه به اروپا از فرانسه وارد ایران شده است. اولین سازه بستنی نیز توسط «ممد ریش و اکبر مشتی ملایری» ساخته شده و مستندی از اینکه کریم یخی نامی وجود خارجی داشته باشد یافت نشده است.
