آخرین تلاش‌ها برای آتش‌بس ۴۵ روزه؛ فرصت محدود برای مهار جنگ

خبرگزاری رسمی ایرنا، روز دوشنبه گزارش داد که ایران در قالب یک پاسخ ده‌بندی، موضع خود را درباره طرح آتش‌بس از طریق پاکستان به ایالات متحده منتقل کرده است. به این ترتیب رژیم ایران به طرح آمریکا پاسخ منفی داد.

بر اساس این گزارش، تهران با آتش‌بس موقت مخالفت کرده و به‌جای آن، بر ضرورت پایان کامل و دائمی جنگ تأکید دارد. در این پاسخ، مجموعه‌ای از مطالبات مطرح شده که از جمله آن‌ها می‌توان به توقف درگیری‌ها در سطح منطقه، تعیین سازوکار عبور و مرور امن در تنگه هرمز، بازسازی خسارات و همچنین لغو تحریم‌ها اشاره کرد.

در همین حال، برخی رسانه‌های غربی از جمله آکسیوس این موضع را «حداکثری» توصیف کرده و احتمال پذیرش آن از سوی دولت آمریکا را پایین ارزیابی کرده‌اند. با این وجود، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حاشیه مراسم عید پاک در واشینگتن، این پیشنهاد را «ناکافی اما گامی قابل توجه» خواند؛ اظهارنظری که به‌نظر می‌رسد به همین بسته پیشنهادی ایران اشاره داشته باشد.

انفجارهای گسترده در ماهشهر و آسیب دیدن نیروگاه بوشهر

حمله گسترده به پتروشیمی عسلویه

اسرائیل تأیید کرد که امروز تأسیسات پتروشیمی در منطقه پارس جنوبی عسلویه را هدف حمله قرار داده است.

اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسراییل، حمله هوایی به تأسیسات پتروشیمی ایران در عسلویه را «یک ضربه اقتصادی شدید به ارزش دهها میلیارد دلار» توصیف کرد. وی در بیانیه‌یی اعلام کرد ارتش اسراییل بزرگ‌ترین تأسیسات پتروشیمی ایران در عسلویه را که به‌گفته او مسئول تولید حدود ۵۰ درصد محصولات پتروشیمی کشور است، هدف حمله قرار داده است.

به گفته وزیر دفاع اسراییل، دو تأسیسات اصلی که حدود ۸۵ درصد صادرات محصولات پتروشیمی ایران در آنها انجام می‌شود، در پی این حملات از کار افتاده‌اند. او هم‌چنین مدعی شد صنعت پتروشیمی نقش اصلی در تأمین مالی فعالیت‌های سپاه پاسداران و تقویت توان نظامی ایران دارد.

در همین حال، خبرگزاری فارس گزارش داد صدای چند انفجار در محدوده پتروشیمی پارس جنوبی در عسلویه شنیده شده است. رسانه‌های داخلی نیز اعلام کردند پتروشیمی‌های مبین انرژی و دماوند انرژی در عسلویه هدف حمله قرار گرفته‌اند.

ما را در ایکس ایران آزادی دنبال کنید

ما را در تلگرام ایران آزادی دنبال کنید

بامداد روز دوشنبه ۱۷فروردین، مقر نمایندگی حزب کومه‌له زحمتکشان کردستان در شهر سلیمانیه واقع در اقلیم کردستان عراق هدف یک حمله پهپادی قرار گرفت؛ حمله‌ای که به گفته منابع محلی، با استفاده از دو پهپاد و در فاصله زمانی کوتاه انجام شده است.

بر اساس گزارش‌ها، این حمله حوالی ساعت ۱۲:۳۰ شب به وقت محلی رخ داد و دو انفجار با فاصله‌ای کمتر از ۲۰ دقیقه، منطقه را لرزاند. منابع محلی همچنین اعلام کرده‌اند که در این عملیات از پهپادهای نوع «شاهد ۱۳۶» استفاده شده است؛ پهپادهایی که پیش‌تر نیز در حملات مشابه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

اگرچه تا لحظه تنظیم این گزارش، تلفات جانی از این حمله گزارش نشده، اما منابع وابسته به کومه‌له تأکید کرده‌اند که این مقر از پیش تخلیه شده بود. با این حال، شدت انفجارها موجب وارد آمدن خسارات قابل توجه به ساختمان و همچنین منازل و خودروهای ساکنان اطراف شده است.

پنجمین روز جنگ؛ حملات سپاه به کردستان و غرق شدن ناوچه دنا

در واکنش به این رویداد، سازمان مجاهدین خلق ایران این حمله را به‌شدت محکوم کرده و آن را بخشی از سیاست‌های تهاجمی و سرکوبگرانه رژیم ایرانعلیه مخالفان دانسته است. این سازمان همچنین خواستار رسیدگی فوری جامعه جهانی و طرح این موضوع در شورای امنیت سازمان ملل متحد شده است.

در ادامه این بیانیه، به تداوم حملات مشابه علیه دیگر احزاب و گروه‌های کرد ایرانی در اقلیم کردستان اشاره شده است؛ از جمله حزب دموکرات کردستان ایران، خبات، پاک، پژاک، اتحادیه انقلابیون کردستان و سازمان یاری کُرد. به گفته این منابع، چنین اقداماتی نیازمند واکنش جدی و اتخاذ تدابیر بازدارنده از سوی نهادهای بین‌المللی است.

هم‌زمان، گزارش‌های تازه حاکی از آن است که در بعدازظهر روز دوشنبه، یک مقر دیگر متعلق به «پارت آزادی کردستان» (پاک) نیز هدف حمله پهپادی قرار گرفته است؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره گسترش دامنه این حملات و افزایش تنش‌ها در منطقه را بیش از پیش افزایش داده است.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که اقلیم کردستان عراق طی سال‌های اخیر بارها شاهد حملات مشابهی بوده و تکرار چنین اقداماتی، امنیت منطقه و ساکنان غیرنظامی را با تهدیدهای جدی مواجه کرده است.

سپاه پاسداران روز دوشنبه ۱۷ فروردین اعلام کرد که « پاسدار سید مجید خادمی»، رئیس سازمان اطلاعات این نهاد نظامی، در جریان حملات بامدادی آمریکا و اسرائیل کشته شده است.

در بیانیه سپاه، از خادمی به‌عنوان یکی از چهره‌های باسابقه در ساختار امنیتی رژیم  یاد شده که به‌گفته این نهاد، نزدیک به نیم قرن در حوزه‌های اطلاعاتی و امنیتی فعالیت داشته و در این مسیر نقش‌آفرین بوده است.

اندکی پس از انتشار این خبر، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرد که از جزئیات این عملیات در جریان یک نشست ارزیابی با رئیس ستاد ارتش این کشور، سپهبد ایال زمیر، مطلع شده است. او با لحنی تهدیدآمیز تأکید کرد که «رهبران ایران تحت تعقیب هستند» و این روند ادامه خواهد داشت.

مجید خادمی تابستان سال گذشته و پس از کشته شدن محمد کاظمی در جریان حملات اسرائیل طی جنگ ۱۲ روزه، به ریاست سازمان اطلاعات سپاه منصوب شده بود. او پیش از آن، ریاست سازمان حفاظت اطلاعات وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح را بر عهده داشت.

همچنین وزارت خزانه‌داری آمریکا در بهمن‌ماه گذشته نام او را در فهرست تحریم‌ها قرار داده و سازمان اطلاعات سپاه را یکی از ارکان اصلی در اعمال فشارهای امنیتی، بازداشت‌ها و سرکوب اعتراضات در ایران معرفی کرده بود.

سازمان اطلاعات سپاه پاسداران از جمله نهادهای کلیدی در ساختار امنیتی رژیم ایران  محسوب می‌شود که وظایفی همچون مقابله با جاسوسی در درون سپاه، جلوگیری از نفوذ جریان‌های مخالف، حفاظت از اطلاعات محرمانه و نظارت امنیتی-سیاسی بر نیروهای این نهاد را بر عهده دارد.

در سی و هشتمین  روز جنگ ، وب‌سایت خبری «اکسیوس» به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که ایالات متحده، رژیم ایران و مجموعه‌ای از میانجی‌های منطقه‌ای در حال بررسی طرحی برای برقراری یک آتش‌بس ۴۵ روزه هستند؛ طرحی که در صورت تحقق، می‌تواند مسیر پایان دائمی جنگ را هموار کند.

به گفته چهار منبع آگاه آمریکایی، اسرائیلی و منطقه‌ای، شانس دستیابی به توافقی فوری در ۴۸ ساعت آینده چندان بالا نیست، اما این تلاش‌ها به‌عنوان «آخرین فرصت برای جلوگیری از تشدید شدید درگیری‌ها» توصیف شده است.

این مذاکرات از مسیرهای مختلفی دنبال می‌شود؛ از جمله میانجی‌گری کشورهایی مانند پاکستان، مصر و ترکیه، و همچنین تبادل پیام‌های مستقیم میان استیو ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ، و عباس عراقچی، وزیر خارجه رژیم ایران. پیش‌تر نیز عراقچی اعلام کرده بود که تماس‌ها در قالب پیام‌های غیرمستقیم و بدون مذاکره رو در رو ادامه دارد.

بر اساس این گزارش، دولت آمریکا در روزهای اخیر چندین پیشنهاد به تهران ارائه داده، اما هنوز با پاسخ مثبت مواجه نشده است. هم‌زمان، میانجی‌ها در حال بررسی چارچوبی دو مرحله‌ای برای توافق هستند؛ مرحله نخست شامل برقراری یک آتش‌بس موقت ۴۵ روزه است تا در این بازه، مذاکرات برای پایان دائمی جنگ دنبال شود. در صورت نیاز، امکان تمدید این آتش‌بس نیز وجود خواهد داشت.

مرحله دوم این طرح به دستیابی به توافقی جامع برای پایان کامل جنگ اختصاص دارد. در این میان، دو موضوع کلیدی-بازگشایی کامل تنگه هرمز و تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم با غنای بالا-به‌عنوان اصلی‌ترین محورهای چانه‌زنی مطرح هستند. منابع آگاه می‌گویند این مسائل تنها در قالب یک توافق نهایی قابل حل خواهند بود.

سی و چهارمین روز جنگ؛ هشدار ترامپ: ضربات سخت‌تری برای رژیم ایران در راه است

در عین حال، میانجی‌ها به‌دنبال طراحی اقدامات اعتمادساز هستند؛ اقداماتی که رژیم ایران بتواند در حوزه‌هایی مانند تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای انجام دهد، بدون آن‌که در همان مرحله نخست، تمامی اهرم‌های خود را از دست بدهد. از سوی دیگر، بحث ارائه تضمین‌هایی از سوی آمریکا نیز مطرح است تا اطمینان داده شود که آتش‌بس صرفاً موقتی نبوده و به ازسرگیری جنگ منجر نخواهد شد.

منابع مطلع تأکید کرده‌اند که مقام‌های رژیم نگران تکرار سناریوهایی مشابه غزه یا لبنان هستند؛ وضعیتی که در آن آتش‌بس‌ها شکننده بوده و هر لحظه امکان ازسرگیری حملات وجود دارد.

در همین حال، دونالد ترامپ با تعیین ضرب‌الاجلی تا سه‌شنبه، از تهران خواسته است یا به توافق برسد یا مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز را باز نگه دارد. او هشدار داده در غیر این صورت، زیرساخت‌های کلیدی ایران هدف حمله قرار خواهند گرفت.

با وجود ادامه این رایزنی‌های فشرده، فضای منطقه همچنان به‌شدت ملتهب است؛ به‌ویژه پس از حملات سنگین دیشب اسرائیل و ایالات متحده به تهران که بار دیگر نشان داد فرصت برای رسیدن به یک توافق، محدود و سرنوشت‌ساز است.