گزارش سایت جاست سکیوریتی در تاریخ ۲۳دسامبر ۲۰۲۴ از برنامه هسته‌ای ایران به قلم کلسی داونپورت، مدیر سیاست عدم اشاعه در انجمن کنترل تسلیحات، تحلیلی جامع از شرایط پیچیده سیاست‌گذاری آمریکا در قبال ایران، با تمرکز بر برنامه اتمی این کشور ارائه می‌دهد. این گزارش به چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی دولت دونالد ترامپ پس از بازگشت به قدرت می‌پردازد.
چالش‌های برنامه هسته‌ای پیش‌روی دولت ترامپ
تغییر در سیاست هسته‌ای ایران: مقامات ایرانی پس از سال‌ها انکار، اکنون به‌صورت علنی از ارزش بازدارندگی هسته‌ای سخن می‌گویند. این تغییر استراتژیک، به همراه پیشرفت‌های فنی، ایران را به آستانه دستیابی به سلاح هسته‌ای رسانده است.
پیچیدگی فنی برنامه هسته‌ای ایران: برنامه هسته‌ای ایران نسبت به زمان توافق ۲۰۱۵ به مراتب پیچیده‌تر شده و نظارت بر فعالیت‌های این کشور نیز دشوارتر شده است.
واقعیت‌های جدید برنامه هسته‌ای در ایران
دانش هسته‌ای غیرقابل بازگشت: توسعه‌های اخیر، ایران را در موقعیتی قرار داده که مسیرهای جدیدی برای تسلیحاتی‌کردن برنامه هسته‌ای در اختیار داشته باشد.
ضعف در نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی: شکاف‌های نظارتی موجود، احتمال هدایت مواد هسته‌ای به برنامه‌های مخفی را افزایش داده است.
تغییر در دکترین هسته‌ای ایران: علی‌رغم سابقه رد تسلیحات هسته‌ای توسط ایران، بحث‌های جدید پیرامون تغییر احتمالی این سیاست و بازنگری در فتوای ممنوعیت سلاح‌های هسته‌ای به چشم می‌خورد.
درهمین زمینه
ترامپ: اسراییل باید به تاسیسات هسته‌ای رژیم ایران حمله کند!
مسیر دولت ترامپ برای مذاکره
ضرورت توافق محدود: با توجه به ضرب‌الاجل اکتبر ۲۰۲۵و احتمال پایان مکانیسم ماشه، دولت ترامپ باید تمرکز خود را بر دستیابی به توافقی محدود معطوف کند که:
حساس‌ترین فعالیت‌های ایران در حوزه اشاعه هسته‌ای را مهار کند. نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را تقویت نماید.
نظارت سرزده: بازگرداندن دسترسی به تأسیسات هسته‌ای ایران، حتی آن‌هایی که حاوی مواد هسته‌ای نیستند، از اولویت‌های کلیدی خواهد بود.
رویکرد منطقه‌ای و امنیتی
هرچند توافق محدود می‌تواند تهدیدهای فوری را کاهش دهد، ایران هم‌چنان ارزش بازدارندگی برنامه هسته‌ای خود را حفظ می‌کند. شرایط وخیم منطقه‌ای، از جمله تهدید اسرائیل و تضعیف محور باصطلاح مقاومت، دستیابی به یک توافق جامع را چالش‌برانگیز می‌کند.
