سهمیه آرد روستایی؛ هشدار احمد مرادی درباره قطع آرد خانوار با خرید چهار قرص نان
سهمیه آرد روستایی به یکی از دغدغه‌های اصلی خانوارهای هرمزگانی تبدیل شده است. احمد مرادی، نماینده هرمزگان در مجلس، هشدار داده که خرید اندک نان از نانوایی شهری ممکن است آرد خانوار روستایی را قطع کند.
هشدار در صحن علنی مجلس
احمد مرادی در جلسه یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ مجلس به این موضوع اعتراف کرد. او گفت اگر یک فرد روستایی به هر دلیل «چهار عدد نان خریداری کند، سهمیه آرد او قطع می‌شود». رسانه‌های حکومتی نیز نوشته‌اند سازوکار کنونی سامانه‌های توزیع نان چنین پیامدی دارد.
هم‌زمان، یکی از اهالی روستای ابواسحاق در چهارمحال و بختیاری از قطع آرد پدرش خبر داد. به نوشته او، علت، خرید نان از نانوایی بوده است. او تأکید کرد روستاییان امتیاز ویژه نمی‌خواهند و فقط نمی‌خواهند در شرایط اضطراری از نان ساده‌ترین قوت لایموت، محروم شوند.
نگرانی روستاییان رفت‌وآمدکننده
بسیاری از روستاییان برای کار، درمان یا خرید روزانه به شهر می‌روند. خرید چند قرص نان در این مسیر طبیعی است. کمبود سهمیه آرد روستاییان در خراسان جنوبی مراجعه آنان به نانوایی‌های شهری را افزایش داده است. نانوایان می‌گویند سهمیه شهری متناسب با این تقاضا تغییر نکرده است. رسانه‌های حکومتی این مسئله را سراسری می‌دانند.
بیشتر بخوانید
۹.۸ میلیون ایرانی دارای معلولیت؛ فقط ۱.۶ میلیون نفر تحت پوشش بهزیستی!
در هرمزگان نیز نشانه‌هایی از مشکل تأمین آرد گزارش شده است. امام جمعه بشاگرد در خطبه‌های اول آبان ۱۴۰۵ از اختلال سامانه خرید آرد روستایی خبر داد. به گفته او، علت، ثبت آمار جمعیتی بوده است. اطلاعات بیشتری درباره دامنه این اختلال منتشر نشده است.
نخعی، نماینده نهبندان و سربیشه، نیز به کاهش آرد روستاییان اعتراض کرد. به گفته او، سهمیه هر نفر از ۱۰ کیلوگرم به ۸ کیلوگرم رسید. سپس به‌بهانه خرید محدود نان از نانوایی شهری، سهمیه کل خانوار قطع شد. او از «تصمیمات خلق‌الساعه درباره سهمیه آرد روستاییان و عشایر» سخن گفته است. به باور او، این تصمیم‌ها بدون اطلاع‌رسانی قبلی و در شرایط سخت اقتصادی اجرا شده است.
سهمیه آرد، مازاد سرانه و واردات
احد آزادی‌خواه، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، در ۱۳ آبان ۱۴۰۵ تأمین آرد کشور را بدون مشکل دانست. به گفته او، ۸.۵ میلیون تن گندم از کشاورزان داخلی خریداری شده است. مابقی نیاز نیز از خارج تأمین شده است. او کاهش سهمیه آرد نانوایان را فاقد توجیه قانونی و مدیریتی خواند. او افزود قیمت آرد صنعتی آزاد شده، اما نان مردم نباید چنین مسیری را طی کند.
این اظهارات پرسش اصلی را برجسته می‌کند. اگر تأمین آرد مشکلی ندارد، چرا خانوار روستایی با خرید چهار قرص نان محروم می‌شود؟ واردات آرد توسط افراد وابسته به ارگان‌های حکومتی نیز نتوانسته است کمبود آرد را برطرف کند. اختلاف میان اظهارات مسئولان درباره فراوانی آرد و تجربه روستاییان، ابهام درباره سازوکار تخصیص را بیشتر کرده است.
با وجود مازاد سرانه و سهمیه آرد روستایی، اما روستاییان و حتی خانوارهای شهری با مشکل تهیه نان و آرد مواجهند. این موضوع، بحث را از کمبود فیزیکی آرد به سوء‌مدیریت و بی‌کفایتی یا قاچاق آرد توسط کارگزاران حکومتی می‌کشاند.
ریشه‌های مدیریتی ماجرا
خواجه‌زفره، عضو کمیته استاندارد آرد و نان کشور، طرح هوشمندسازی را مشکل‌ساز می‌داند. او می‌گوید این طرح از سال ۱۴۰۱ اجرا شده است. به باور او، تخلف نانوایان موضوعی فرعی است و مشکل اصلی خود طرح است. به گفته او، نگاه سامانه از بالا به پایین است. او همچنین می‌گوید اتحادیه‌های کشور این طرح را نمی‌پذیرند.
بر پایه این گزارش‌ها، سامانه‌ها خرید نان را نشانه بی‌نیازی به سهمیه آرد خانگی تلقی می‌کنند. این سنجه، فاصله تا نانوایی، بیماری و کار روزانه را نمی‌بیند. اختلال ثبت جمعیتی و سهمیه ثابت نانوایی‌های شهری نیز شکاف را عمیق‌تر می‌کند. آمارها نیز نشان می‌دهد سهمیه شهری با رفت‌وآمد روستاییان همخوان نشده است.
پاسخ‌گویی درباره مبنای محاسبه سهمیه، موضوع تکرارشونده در سوالات مردم است. به عبارت دیگر هزینه سوء مدیریت و بی‌کفایتی در اداره امور با وجود مازاد سرانه آرد، مشکلات را بر دوش خانوار روستایی گذاشته است. در این میان، سامانه‌ها طراحی شده نه‌تنها مشکلی از شهروندان حل نکرده‌اند، بلکه خود به عاملی برای ایجاد مشکل و محدودیت در دسترسی مردم به آرد تبدیل شده‌اند.
منابع
- ۱. سهمیه آرد روستاییان با خرید ۴ نان قطع می‌شود، زومان، ۱۰ آبان ۱۴۰۵
- ۲. میزان سهمیه بنزین پاسخگوی نیاز ساکنان استان‌های دور از مرکز نیست، مجله خبری نگارمگ، ۱۰ آبان ۱۴۰۵
- ۳. محدودیت سهمیه سوخت در برخی استان‌ها نیازمند بازنگری است، آراخبر، ۱۰ آبان ۱۴۰۵
- ۴. قطع سهمیه آرد خانواده، به دلیل خرید چند قرص نان!، جماران ۱۲ آبان ۱۴۰۵
- ۵. کمبود سهمیه آرد روستائیان و عشایر و صف‌های طولانی نانوایی‌ها، تابناک، ۹ آبان ۱۴۰۵
