ایران چگونه سال ۱۴۰۰ را سپری کرد؟
ایران ۱۴۰۰ در حالی آغاز شده بود که هنوز اثرات قیام حیرت انگیز مردم سیستان و بلوچستان در اسفند۹۹ اثراتش را بر جامعه ایران باقی گذاشته بود. قیامی که اگر چه با زور شلیک و آتشباری موقتا خاموش شد، اما منتظر فوران دوباره در گوشه ای دیگر و زمانی دیگر بود. در چنین وضعیتی سال ۱۴۰۰ در ایران آغاز شد:
تحریم گسترده انتخابات ۱۴۰۰
خامنه ای در آغاز سال ۱۴۰۰ با یک چالش مهم مواجه بود و آن برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بود. در حالی که همه نگاه‌های حکومتگران معطوف به این بود که چگونه این انتخابات را از سر بگذرانند، به یک باره انتشار فایل صوتی ظریف فضای سیاسی درون حکومت را دگرگون ساخت. [مهمترین رویدادهای ایران در سال۲۰۲۱ – تحریم انتخابات + ویدئو]
افراد مختلف از جناح‌های مختلف به انتشار این فایل صوتی متهم شدند. گروهی نزدیکان علی لاریجانی را به انتشار آن متهم می‌کردند و بعضی نهادهای امنیتی را. حسن روحانی، رئیس جمهوری وقت ایران، نیز هدف انتشار این فایل صوتی را ضربه زدن به مذاکرات برجام در وین و اختلاف‌افکنی در داخل دانست!
در نهایت خبرگزاریهای حکومتی از برکناری ۱۵ تا ۲۰ مقام دولتی در این رابطه خبر دادند و حسن روحانی، علی ربیعی را به جای حسام‌الدین آشنا به عنوان رئیس مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری منصوب کرد.
خامنه‌ای، هم در نهایت، اظهارات محمد جواد ظریف را «مایه تعجب و تاسف» و تکرار حرف‌های خصمانه دشمنان و آمریکا خواند.
با سوختن ظریف راه برای رئیسی کاندیدای شکست خورده دوره قبلی باز شد و سپس با رد صلاحیت علی لاریجانی صف بندی درونی حکومت تیزتر شد و خامنه ای دایره خودی را بازهم تنگتر کرد. این کش و قوس انتخابات در درون حکومت در حالی بود که مردم اصلا رغبتی به این انتخابات نشان ندادند و از قول منابع اپوزیسیون و نیز خبرگزاریهای مستقل بین‌المللی میزان مشارکت در انتخابات بسیاری پایین بود.
انتخابات سرد و یخ زده بنا به تحقیقات اپوزیسیون تنها ۱۰ درصد از وجدان شرایط در آن مشارکت کرده بودند درحالی که این امار از نظر حکومت ۴۸ درصد بود. جالبتر اینکه بنا به آمار رسمی آرای باطله ریخته شده به صندوقها به ۱۳درصد آراء بود که خود امر قابل توجهی بود.
رد صلاحیت علی لاریجانی تبعات سیاسی زیادی برای خامنه ای داشت و منجر به استعفای برادران لاریجانی از نهادهای تحت امر ولایت فقیه شد!
کرونا مرگبارترین پدیده تاریخ ایران
در سال ۱۴۰۰ بیماری مرگبار کرونا یکی از میهمانان ناخوانده خانه‌های ایرانیان بود. در سایه سیاست جنایتکارانه خامنه ای که از کرونا به عنوان سلاحی علیه مردم و تاخیر انداختن قیام و خیزش استفاده کرد، امواج پی در پی کرونا در ایران بیداد می‌کرد. در برخی از این موج‌های کرونایی بخصوص در تابستان ۱۴۰۰ میزان مرگ و میر در روز بنا به آمار حکومتی به ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر و براساس آمار اپوزیسیون تا دو هزار نفر می‌رسید. [مهمترین رویدادهای ایران در سال ۲۰۲۱ – کرونا + ویدئو]
خامنه ای و باندهای همسوی با او از یک طرف برای به جیب زدن سودهای کلان با به راه انداخت شوی واکسن داخلی مانع از ورود واکسن خارجی شدند و از سوی دیگر با میدان دادن به کرونا مردم را زمین گیر می‌کردند تا امکان شکل‌گیری قیام سراسری را ولو به طور موقت از بین ببرند. امری که منجر به مرگ نزدیک به ۵۲۰هزار تن از هموطنان شد.
مذاکرات اتمی و چالشها
با روی کار آمدن ابراهیم رئیسی مذاکرات اتمی مدتی در محاق رفت و مقامات حکومتی تا مدتی تمایلی برای ادامه مذاکراتی که گفته می شد تا مراحل پایانی خود رفته است، نشان نمی‌داد. اما با فشارهایی که از سمت غرب وارد شد و با ورود روسیه به عنوان یک طرف فعال در مذاکرات دولت رئیسی پای مذاکرات آمد. ریاست این دور از مذاکرات به عهده علی باقری معاون وزیر خارجه گذاشته شد.
مذاکرات اتمی طی سال ۱۴۰۰ افت و خیزهایی زیادی داشت. بارها طرفین ادعا کردند که به مراحل پایانی مذاکرات رسیدند اما در عمل تاکنون چیزی تغییر نکرده است. [آمریکا: توافق اتمی نه قریب الوقوع و نه قطعی است]
از طرف دیگر در تیم مذاکره کننده ایالات متحده نیز اختلاف نظرهای جدی در مورد میزان امتیازاتی که برای کشاندن حکومت ایران به محدودیت‌های اتمی لازم است بروز کرده است. وقوع جنگ در اوکراین اکنون معادله هسته‌ای را پیچیده‌تر کرده است و برغم همه وعده وعیدها هنوز روشن نیست آیا سرانجام در مذاکرات وین توافقی حاصل خواهد شد یا نه.
تجمعات سراسری معلمان
یکی از اتفاقات بی‌سابقه دیگر سال ۱۴۰۰ برگزاری شش تجمع سراسری معلمان در فاصله سه ماه بود. ۳۰ و ۱۱ بهمن، ۱۱ و ۲۲ آذر و ۲ و ۲۳ دی شش تجمع سراسری معلمان برگزار شد و آنان همچنین در روزهای ۹ و ۱۰ بهمن و ۲۰ و ۲۱ آذر نیز دست به تحصن زده بودند. [اعتصاب و تحصن سراسری معلمان کشور + عکس و ویدئو]
این تجمعات معلمان که به صورت سراسری برگزار می‌شد در برخی روزها تا نزدیک به ۲۰۰ شهر ایران را بر می‌گرفت.
قیام تشنگان خوزستان
از عصر روز پنجشنبه ۲۴تیر مردم به‌جان آمده در شهرها و مناطق مختلف خوزستان از جمله اهواز، خرمشهر، بستان، حمیدیه، شادگان، سوسنگرد و ماهشهر در اعتراض به بی‌آبی به خیابان‌ها ریخته و به تظاهرات پرداختند. در برخی از شهرها مانند خرمشهر و سوسنگرد نیروهای انتظامی دست به تیراندازی زدند. [شهر الیگودرز؛ اولین حامی قیام خوزستان]
مردم برخی از شهرها مانند بستان شهر آزادگان شعار «هیهات منا الذله» سر دادند. خامنه ای هنوز از ضربه ناشی از اتحاد و همبستگی ملیت‌های ایرانی در تحریم سراسری انتخابات ۱۴۰۰ رهایی نیافته بود که قیام خوزستان رخ داد. حکومت در ابتدا این قیام را جدی نگرفت و با این توهم که با دامن زدن به اختلافات قومی و ملیتی قیام خوزستان را منزوی و سرکوب می‌کند، چندان اهمیتی به آن نداد. [قیام خوزستان در هفتمین روز]
گسترش اعتراضات خوزستان به دیگر استانها از جمله لرستان، کهکیلویه و بویر احمد، بوشهر، تهران و آذربایجان خامنه ای را به هراس انداخت. قیام تبریز ضربه نهایی را به این خط وارد کرد. در جریان این قیام که بیش از دو هفته ادامه داشت ۱۲ تن از جوانان خوزستانی با شلیک پاسداران کشته شدند.
خیزش‌های اصفهان
از ۱۸ آبان ماه انبوهی از کشاورزان معترض در بستر خشک زاینده‌رود تحصن کردند و شمار زیادی از مردم هم به آنان پیوستند. تخمین زده شد که در این تجمع بیش از صدهزار نفر از مردم شرکت کرده بودند. روز ۴ آذر معترضان اعلام کردند که نیروهای امنیتی با آتش زدن چادرهایشان در بستر خشک زاینده‌رود، آنها را متفرق کرده‌اند. [آخرین فیلم‌ها از حمله یکان ویژه به محل تحصن کشاورزان اصفهان و آتش زدن چادرها + ویدئو]
درگیرها به داخل شهر کشیده شد و در جریان تیراندازی مأموران دهها نفر با شلیک تفنگ‌های شات گان به ناحیه چشمشان، مجروح و نابینا شدند. پس از آن نیز مأموران به کشاورزان اجازه تجمع ندادند و حتی در واکنش به فراخوان برای نماز باران نیز فضای امنیتی بر این شهر حاکم شد و نیروهای امنیتی با مردم برخورد کردند.
حذف ارز ترجیحی
در عرصه اقتصادی هم بحران تا آنجا پیش رفت که رژیم ارز ترجیحی را برای سال۱۴۰۱ حذف کرد؛ اقدامی که گرانی‌های افسارگسیخته و رو به‌افزایش کنونی را ۷ تا ۸برابر می‌کند.
از سوی دیگر در حالی که خودشان خط فقر را دست‌کم ۱۲میلیون تومان اعلام کرده‌اند، اما حداقل حقوق کارگران را برای سال۱۴۰۱ تنها حدود ۴میلیون تومان، یعنی ۳بار زیر خط فقر، معین کردند. [مروری کوتاه به وضعیت اقتصاد ایران درسال ۱۴۰۰]
این‌گونه خامنه‌ای مجبور شد به دست خود بنزین بر آتش همان جامعه انفجاری بریزد.
دادگاه های بین المللی
دادگاههای بین‌المللی نیز صحنه پیشروی اپوزیسیون ایران و کلان ضربات پیاپی به دیکتاتوری مذهبی بود. از دادگاه آنتورپ بلژیک و محکومیت دیپلمات-حکومتی و ۳همدست او؛ تا دادگاه حمید نوری در سوئد که صحنه افشای قتل عام ۶۷ و ابعاد افشا نشده جنایات خمینی و پادوهایش بود.
برگزاری دو دور دادگاه آنتورب که با ارائه اسناد انکار ناپذیر از مشارکت اسدالله اسدی و همدستان او در توطئه بمب گذاری در محل گردهمایی بزرگ اپوزیسیون ایران پرده برداشت. جنایتکارانی که هر کدام شان به ۱۵ تا ۲۰ سال زندان محکوم شدند. [اسدالله اسدی؛ آخرین جلسه دادگاه استیناف و ابعاد جدیدی از جنایت طراحی شده]
دادگاه حمید نوری که هفتاد و پنج جلسه محاکمه این جنایکار انجام شد. همه بازماندگان و شاهدان و شاکیان مدارک غیر قابل انکاری از جنایات ۶۷ و نقش حمید نوری در آن ارائه کردند. این دادگاه هنوز ادامه دارد. [شهادت جفری رابرتسون وکیل معروف بین المللی در دادگاه حمید نوری]
دادگاه مردمی بین المللی
دادگاه بین المللی مردمی آبان ۹۸ در دو دوره آبان و دی ماه برگزار شد. این دادگاه که با حضور و شهادت دهها شاهد جنایت برگزار شد. ۱۶۰ تن از جنایتکاران دستگاه حکومت ایران از جمله شخص خامنه ای را تحت تعقیب قرار داد. [دادگاه مردمی آبان؛ رسیدگی به جنایات حکومت در سال ۹۸ + ویدئو]
دادستانی دادگاه بین المللی مردمی آبان با انتشار اسامی ۱۶۰ متهم از مقامات انتظامی و حکومتی ایران به جرم نقض حقوق بشر و ارتکاب جنایت علیه بشریت از همه کسانی که مدرک و یا سندی دال بر مشارکت این ۱۶۰ متهم در دست دارند، خواست که این اسناد را به این دادگاه ارسال کنند.
در فراخوان دادستان آمده که از تمامی اعضای نیروهای مسلح، قوه قضاییه و بیت رهبری که دارای مدارکی دال بر مشارکت این افراد در سرکوب خونین اعتراضات آبان ۹۸ هستند می‌خواهیم آن را از طریق واتساپ دادگاه بین المللی مردمی آبان ارسال کنند.
بنابه گفته دست‌اندرکاران این دادگاه از زمان شروع دور دوم رسیدگی دادگاه بین المللی مردمی آبان تاکنون بیش از ۴۰ شاهد از این طریق با دادستانی تماس گرفته و خواستار ارائه شهادت‌های خود شدند. در میان این تعداد تنی چند از مقامات و مأموران سپاه پاسداران و نیروی انتظامی و بسیج نیز می‌باشد.
