تناقض در سخنان قالیباف از ترس حاکمیت نسبت به خیابان پرده برمیدارد
در حالی که قالیباف از سرکردگان بازمانده تلاش میکند خیابان را نماد «قدرت اجتماعی» معرفی کند، شواهد میدانی و روایتهای منتشرشده تصویری متفاوت از واقعیت ارائه میدهد. اظهارات اخیر محمدباقر قالیباف درباره نقش خیابان که در تلگرام منتسب به او روز ۹ فروردین ماه ۱۴۰۵ درج شده و خبرگزاری آناتولی استانبول در تاریخ ۱۰ فروردین ماه ۱۴۰۵ انعکاس داده است، بار دیگر توجهها را به شکاف میان گفتار رسمی و وضعیت واقعی در جامعه جلب کرده است.
قالیباف در پیامی به مناسبت سیامین روز «جنگ» اعلام کرد که «خیابان در این مدت «آیینه قدرت اجتماعی» بوده است». «دشمن از خیابان عصبانی و آشفته است» و از نیروهای خود خواست که خیابان را رها نکنند. این سخنان در حالی بیان میشود که گزارشهای متعدد از سطح شهرها نشان میدهد خیابان به عرصهای پرتنش میان نیروهای حکومتی و جوانان معترض تبدیل شده است.
در همین چارچوب، تأکید قالیباف بر اهمیت خیابان با واقعیتهای میدانی در تضاد قرار دارد. منابع محلی و شاهدان عینی از کاهش حضور نیروهای سرکوب در برخی مناطق خبر میدهند. به گفته این منابع، در ساعات مشخصی از شب، خیابان عملاً در اختیار معترضان قرار میگیرد و نیروهای حکومتی از حضور مستقیم در آن خودداری میکنند.
خیابان و عقبنشینی نیروهای حکومتی بر خلاف ادعای قالیباف
بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانه های مختلف اجتماعی بخصوص شبکههای اجتماعی ایکس و تلگرام، در برخی نقاط شهری، نیروهای وابسته به سپاه و بسیج به جای حضور مستمر در خیابان، به پناه گرفتن در مکانهای بسته روی آوردهاند. این شبکه های اجتماعی تصاویر و عکسهای مختلفی از حضور پاسداران در زیر پلها و یا مناطقی که قابل دید نباشد را منتشر کردهاند. تلگرام ایران آزادی تصاویری از مخفی شدن این نیروها در زیر پلها، پارکینگها و حتی برخی فضاهای خصوصی را منتشر کرده است. این وضعیت نشاندهنده تغییر در الگوی کنترل خیابان است که پیشتر بر حضور فیزیکی و مستقیم استوار بود.
کانونهای شورشی کابوس پاسداران متزلزل
فعالیتهای کانونهای شورشی در اکثر شهرهای ایران گواه این واقعیت است که شبها کنترل خیابانها را به دست گرفته و برعلیه حکومت دیکتاتوری آخوندی شعار نویسی و فعالیتهای دیگر میکنند. حضور این جوانان کابوسی برای پاسداران جنایتکاری است که از ترس قیام بصورت مخفی و علنی تلاش میکنند که حضور خود را نشان دهند.
۳۱مین روز جنگ؛ ترامپ: تنگه هرمز بازگشایی نشود نیروگاه ها و خارک بمباران میشود
قالیباف در بخش دیگری از پیام خود، خیابان را در کنار «موشک» و «تنگه» به عنوان ابزار فشار معرفی کرده است. این همردیف کردن، از نگاه ناظران بخصوص شبکههای اجتماعی مختلف، نشانهای از نگاه امنیتی به خیابان است. در چنین رویکردی، خیابان نه به عنوان یک فضای عمومی، بلکه به عنوان میدان تقابل تعریف میشود.
در همین رابطه رسانه حکومتی تسنیم در تاریخ ۲۹ اسفند ماه ۱۴۰۴ در رابطه با حضور نیروهای سرکوبگر در خیابان مقاله مطولی درج کرده است که قسمتی از آن به قرار زیر است: «حضور و استقرار در خیابان مانع بزرگی برای حضور مخالفان در خیابان ها شده و این خود نه تنها بهانه جویان خارجی را خلع ید میکند بلکه باعث خنثی شدن توطئه های آن مثلث شوم میگردد، لذا مانع هزینه سنگین آشوبهای خیابانی، صدمات معنوی و روانی حاصل از خونریزی خیابانی بر کشور و ملت میگردد، که معمولا اثرات مخرب طولانی مدت و داغدار شدن خانوادهها را به بار میآورد، ازاین رو اهمیت حضور در خیابان به مثابه حضور برای نجات جانهای بیشمار است، نه تنها به عنوان یک وظیفه تاریخی و انسانی باید به آن ارج نهاد بلکه بر آن تا موقع ضرورت که رفع خطر است لازم است استمرار بخشیده شود».
خیابان؛ نماد شکاف میان روایت رسمی و واقعیت
رسانه حکومتی تسنیم در ادامه مقاله خود مبنی بر حضور پاسداران در خیابان مینویسد: «حضور خیابانی به مثابه حمایت و مشروعیت بخشی به فعالیتهای دفاعی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی است، تا خیال آنها در این آشفتگی جهانی از پشت جبهه راحت باشد و به وظایف ذاتی خود بپردازند». این مطلب خود به گویاترین وجه ترس حکومت زهوار دررفته ولایت فقیه را نشان میدهد که چرا از خیابان میترسد؟
اصرار مقامات بر کنترل خیابان در حالی ادامه دارد که نشانههایی از فرسایش این کنترل دیده میشود. گزارشها حاکی از آن است که در برخی مناطق، نیروهای حکومتی تنها در قالب گشتهای سریع و کوتاهمدت در خیابان ظاهر میشوند. این تغییر رفتار، به گفته تحلیلگران، ناشی از نگرانی نسبت به واکنشهای ناگهانی در خیابان است.
در همین حال، استفاده قالیباف از واژههایی مانند «دشمن» برای توصیف وضعیت خیابان، با واکنشهایی در شبکههای اجتماعی مواجه شده است. بسیاری از کاربران این ادبیات را نشانهای از فاصله عمیق میان حاکمیت و جامعه میدانند. به باور این گروه، خیابان به عرصهای تبدیل شده که روایت رسمی دیگر توان کنترل معنایی آن را ندارد.
حضور درخیابان نشانه کاهش انگیزه در بین نیروهای سرکوبگر
همچنین تأکید قالیباف بر تبعیت از ولیفقیه، در کنار صحبت از خیابان، نشان میدهد که حاکمیت تلاش دارد انسجام نیروهای خود را در شرایطی که خیابان به چالش تبدیل شده، حفظ کند. این در حالی است که گزارشها از کاهش انگیزه در میان برخی نیروهای میدانی حکایت دارد.
آنچه از مجموعه این تحولات برمیآید، این است که خیابان دیگر صرفاً یک فضای فیزیکی نیست، بلکه به نماد تقابل میان جامعه و حاکمیت تبدیل شده است. اظهارات قالیباف، بیش از آنکه نشانه اقتدار باشد، بازتاب نگرانی عمیق از وضعیتی است که کنترل آن هر روز دشوارتر میشود. خیابان اکنون به نقطهای رسیده که روایت رسمی را به چالش میکشد و شکافهای موجود را آشکارتر میکند.







