قیمت روغن سه و نیم برابر شد؛ سنگین‌ترین جهش سبد غذایی خانوار ثبت شد
قیمت روغن خوراکی در یک سال گذشته چنان جهشی کرده که امروز از سنگین‌ترین افزایش‌های سبد غذایی است. این کالا برخلاف بسیاری از اقلام مصرفی، تقریباً از خرید روزمره قابل حذف نیست. بر پایه آمار مرکز آمار ایران، تورم سالانه گروه روغن‌ها و چربی‌ها در شهریور ۱۴۰۵ به ۲۵۷.۵ درصد رسید.
قیمت روغن در آمارهای رسمی؛ جهشی بالاتر از سایر خوراکی‌ها
بر اساس گزارش تورم شهریور ۱۴۰۵، تورم نقطه‌ای روغن‌ها و چربی‌ها ۲۵۷.۵ درصد بوده است. این رقم یعنی نرخ‌ها نسبت به سال قبل حدود ۳.۶ برابر شده‌اند. تورم شیر، پنیر و تخم‌مرغ ۱۶۰.۶ درصد و گوشت قرمز و ماکیان ۱۲۸.۵ درصد ثبت شده است. چند گروه اصلی دیگر نیز بیش از دو برابر گران شده‌اند. با این حال، روغن در میان گروه‌های خوراکیِ یادشده بیشترین فشار قیمتی را تجربه کرده است.
گزارش مرکز آمار برای مرداد ۱۴۰۵ نیز تصویر سنگینی ترسیم می‌کند. متوسط قیمت روغن مایع حدود ۳۴۰ درصد و روغن جامد حدود ۳۸۰ درصد نسبت به مرداد ۱۴۰۴ افزایش یافته است. این ارقام معادل حدود ۳.۴ و ۳.۸ برابر شدن است. دو آمار یادشده معیارهای متفاوتی دارند؛ یکی تورم نقطه‌ای یک گروه و دیگری متوسط قیمت اقلام منتخب است. با این حال، هر دو جهشی حدود سه و نیم برابر یا بیشتر را نشان می‌دهند.
در بازار نیز قیمت روغن سرخ‌کردنی و پخت‌وپز بالاست. در ۱۹ مهر ۱۴۰۵، روغن مایع آفتابگردان فامیلا ۸۱۰ گرمی ۳۳۴ هزار و ۹۸۰ تومان و روغن سرخ‌کردنی اویلا هم‌وزن ۳۶۱ هزار و ۲۷۰ تومان ثبت شده است. دامنه نرخ روغن سرخ‌کردنی ۸۱۰ گرمی ۳۶۲ تا ۵۸۷ هزار تومان بوده است. در ۱۷ مهر ۱۴۰۵ نیز سقف نرخ این محصول نسبت به ابتدای مهر ۱۰۶ هزار تومان بالا رفته است.
کالایی که از خرید روزمره حذف نمی‌شود
بسیاری از اقلام مصرفی در دوران گرانی قابل جایگزینی یا کاهش‌اند. خانوار می‌تواند خرید میوه، گوشت یا خوراکی‌های تزئینی را عقب بیندازد. اما روغن در پخت‌وپز روزانه نقش پایه دارد و جانشین ساده‌ای ندارد. به همین دلیل، حتی با افزایش شدید نرخ، خرید آن تقریباً ناگزیر باقی می‌ماند. هزینه نهایی به تعداد افراد خانوار و الگوی غذایی بستگی دارد، اما تقاضا برای این کالا به‌سختی کاهش می‌یابد. این ویژگی گرانی روغن را از بسیاری از کالاهای دیگر متمایز می‌کند.
بیشتر بخوانید
همتی از افتخارات اقتصادی می‌گوید در حالی که مردم زیر بار گرانی له می‌شوند
قیمت روغن در بازار موج تازه‌ای از افزایش را تجربه نکرده است. با این حال، قیمت یک بطری که چند هفته ثابت مانده، نسبت به سال گذشته فشار بسیار بیشتری بر بودجه خانوار وارد می‌کند. روغن سرخ‌کردنی آفتابگردان فامیلا ۱۳۵۰ میلی‌لیتری ۵۴۹ هزار و ۵۶۰ تومان و روغن نیمه‌جامد لادن ۵ کیلوگرمی ۲ میلیون و ۱۱۲ هزار تومان ثبت شده است. آرامش سفره خانوار شکننده شده است.
در تهران، بالاترین نرخ روغن سرخ‌کردنی ۸۱۰ گرمی در بازار ۵۸۷ هزار تومان گزارش شده است. این رقم بیش از ۲۲۰ هزار تومان بالاتر از نرخ ۳۶۱ هزار و ۲۷۳ تومانی شبکه تثبیت است. فاصله دو رقم نشان می‌دهد مبلغ نهایی پرداختی به محل و شبکه خرید وابسته است.
فشار بر معیشت خانوار؛ از هزینه ماهانه تا انتخاب‌های ناگزیر
برای خانواده‌ای چهار نفره، قیمت روغن به هزینه ثابت ماهانه تبدیل شده است. خرید دو بسته پخت‌وپز و دو بسته سرخ‌کردنی ۱۳۵۰ گرمی ۲ میلیون و ۲۹۵ هزار تومان هزینه دارد. این مبلغ شامل ۱ میلیون و ۸۶ هزار تومان برای روغن پخت‌وپز و ۱ میلیون و ۲۰۹ هزار تومان برای روغن سرخ‌کردنی است. چنین رقمی باید در کنار هزینه غذا، لبنیات و پروتئین از همان بودجه ماهانه تأمین شود.
در ۱۹ مهر ۱۴۰۵، شمار بسته‌های مصرفی در ماه اهمیت زیادی دارد. اگر خانواده‌ای چهار بسته هم‌اندازه بخرد، هزینه ماهانه برابر مجموع قیمت چهار بسته است. انتخاب بسته‌بندی یا برند دیگر نیز می‌تواند تفاوت ملموسی در پایان ماه بسازد. به این ترتیب، خانوارها باید میان اندازه بسته، برند و نوع روغن حساب‌وکتاب دقیق کنند. قیمت روغن، که پیش‌تر خریدی عادی بود، اکنون یکی از ردیف‌های اصلی مدیریت هزینه است.
فشار روغن تنها نیست. در ۱۱ مهر ۱۴۰۵، تورم شیر، پنیر و تخم‌مرغ ۱۶۰.۶ درصد و گوشت و ماکیان ۱۲۸.۵ درصد بوده است. وقتی روغن نمی‌تواند از سبد حذف شود، گرانی هم‌زمان این اقلام حاشیه انتخاب خانوار را تنگ‌تر می‌کند.
منابع
- ۱. قیمت روغن خوراکی امروز ۱۹ مهر ۱۴۰۵ تفاوت بسته‌های کوچک و بزرگ چگونه هزینه خرید ماهانه خانواده را تغییر می‌دهد؟. نبض قیمت، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
- ۲. قیمت روغن خوراکی و لبنیات امروز ۱۹ مهر ۱۴۰۵ تفاوت بسته‌های کوچک و بزرگ چه اثری بر هزینه خرید خانواده‌ها دارد، نبض قیمت، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
- ۳. گرانی ۲۵۷ درصدی روغن و ۱۲۴ درصدی دخانیات؛ کدام کالاها بیشتر گران شدند؟ + اینفوگرافی، توسه برند، ۱۱ مهر ۱۴۰۵
- ۴. قیمت کالاهای اساسی امروز ۱۷ مهر ۱۴۰۵؛ مرغ ۲۵۰ هزار تومان ماند، روغن و لبنیات گران‌تر شدند، وانانیوز، ۱۷ مهر ۱۴۰۵
- ۵. قیمت روغن خوراکی امروز شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵؛ بازار آرام گرفت اما یک خطر تازه در راه است؟ ، وانانیوز، ۱۱ مهر ۱۴۰۵
- ۶. قیمت جدید روغن خوراکی امروز پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵ هزینه روغن مصرف ماهانه خانواده در میانه مهر چقدر شده است، نبض قیمت، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
- ۷. شوک تازه به سفره مردم/ قیمت روغن مایع ۳۴۰ درصد جهش کرد +جدول، بازتاب ۶ شهریور ۱۴۰۵
