تأسیس سازمان مجاهدین خلق ایران نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران، گفتگو با عباس داوری

عباس داوری : قطعاً هر انسان آگاه و مسئول از دیدن ظلمی که به حد ضدانسانی می‌رسد، خودش را موظف می‌داند که در جهت از بین بردن ظلم اقدام کند چون زندگی حتی مرفه شخصی دیگر برایش معنی ندارد. چنین انسانهایی برانگیخته می‌شوند و حتی به این نتیجه می‌رسد که اگر خود را فدای دیگران نکند، این ظلم باقی خواهدماند. پس در سازمان مجاهدین اولین اصل و ارزش انسانی، خود را برای رهایی و آزادی دیگران فدا کردن است. این ویژگی یکی از والاترین ارزشهای انسانی است و از قضا همین مسئله موضوع آزمایش انسان آگاه است. در آیه ۷۵ سوره نساء می‌خوانیم که می‌گوید ای کسانی که دارای ایمان و آرمان هستید شما را چه می‌شود که در راه خدا و در راه مستضعفان چه زن و چه مرد و چه بچه که زیر فشار شدید هستند و میگویند خدایا حکومت این آبادی ظالم است از جانب خودت برای ما کمک کننده برسان… یا، حضرت علی در انتهای خطبه سوم در نهج البلاغه می‌گوید« اگر خدا از انسان آگاه تعهد نگرفته بود که در برابر چپاولگری ظالم و گرسنگی مظلوم آرام ننشیند، بی تردید حکومت را ول می‌کردم….»

عباس داوری : اولین گام در رابطه با جذب اعضای اولیه به سازمان، صرف نظر از شرایط عینی مبارزه؛ یعنی حاکمیت دیکتاتوری پلیسی وابسته شاه که امکان زندگی برای هر عنصر آگاه و مسئول را سلب کرده بود، بن بست شکنی و نوآوری با چشم انداز پرشکوه در ایدئولوژی بنیانگذاران سازمان مجاهدین و واقع گرایی این سازمان بود. ورود به این سازمان برخلاف احزاب سنتی گذشته مانند حزب توده که مملو از پشت‌هم اندازیهای سیاسی و البته بسیار سهل و آسان بود، بسیار سخت بود و از اول مشخص بود که در این سازمان حلوا پخش نمی‌کنند ورود به این سازمان فقط برای فداکاری در راه رسیدن مردم به حقوق خودش می‌باشد. این سازمان تجارب را در عمل کسب می‌کند و هیچ فرمول از پیش تعیین شده‌ای وجود ندارد باید با تمام وجود تلاش کرد تا راهکارهای نوینی پیدا بکنید و البته این امر با الگو قراردادن آخرین آیه سوره عنکبوت که می‌گوید کسانی که در راه ما جهاد می‌کنند، بی تردید آنها را در راه خودمان هدایت خواهیم کرد. این آیه پایان اولین جزوه سازمان بنام مبارزه چیست است. وقتی فردی وارد سازمان می‌شد، به چشم می‌دید که در این سازمان مسئولش بسیار مایه‌گذارتر از خودش می‌باشد. صفا صمیمیت یگانگی و یکرنگی بین افراد را با تمام وجودش لمس می‌کرد. می‌دید که بالاترین مسئولین این سازمان، حتی در رسیدگی به خانه‌های تیمی چقدر مایه گذار بودند و سخت‌ترین کارهای نظافت خانه‌ها را خودشان انجام می‌دادند چقدر در مناسبات گذشت داشتند و یاد می‌دادند که مشکلات و تضادها را چگونه باید حل کرد که منجر به وحدت و یگانگی بیشتری بین افراد باشد. مهم‌تر از آنها، وقتی یک جوان آگاه و مسلمان می‌دید که چگونه بنیانگذاران سازمان غبار از رخ دین می‌زدایند و آن را به سرچشمه اصلی‌اش وصل می‌کنند و همه چیز را در توحید و یگانگی سمت و سو می‌دهند؛ یگانگی فرد با خودش با جمع و جامعه خودش و یگانگی با هستی. در این صورت دیگر فرد تمامی آمال خود را در این سازمان محقق شده می‌دید. هر آنچه داشت در راستای اهداف سازمان می‌گذشت و از همه چیز خود می‌گذشت.

عباس داوری : بنیانگذار کبیر سازمان این حرف را از قرآن و نهج البلاغه استخراج کرده بود این مهمترین مرزبندی اسلام انقلابی و محمدی با اسلام تحریف شده توسط مرتجعین در دو پهنه اقتصادی و سیاسی می‌باشد. در پهنه اقتصادی، اسلام مرتجعین تاریخ مانند اسلام خمینی سراسر استثمار، رانتخواری، تبهکاری، فساد، چپاول مردم فقیر و رباخواری بسیار کثیف با ارزهای خارجی که زندگی مردم را تباه می‌کنند می‌باشد. به این دلیل ضدیت هیستریک و جنون وار خمینی و خامنه‌ای و آخوندهای جنایتکار با سازمان مجاهدین خلق ایران در همین نقطه است یعنی در نقطه اسثتمار کننده و استثمار شونده می‌باشد. خمینی گفت که اینها یعنی مجاهدین می‌گویند مردم باید باهم علی السواء یعنی مساوی باشند و مثل حیوان باهم بخورند. ملاحظه می‌کنید که به قول قرآن این پایینتر از حیوان از قسط یعنی عدالت فراگیر اسلام چه برداشت ظالمانه‌ای دارد. و اما در پهنه سیاسی: خمینی و خامنه‌ای و همه این آخوندهای مرتجع جنایتکار، معتقدند که مرز بندی بین شیعه خمینی با دیگران است. یعنی کسی که ولایت فقیه خمینی و خامنه‌ای را قبول نمی‌کند ضد آنهاست و باید از بین برود. در حالی که در اسلام انقلابی، وحدت و تضاد نیروها با همدیگر بر اساس اهداف مشترک سیاسی در مقابل تضاد اصلی جامعه می‌باشد. به عنوان مثال کسی که خواهان سرنگونی این رژیم تبهکار و سراسر فساد است، با هر دین و مرامی، سازمان مجاهدین خلق ایران او را متحد خودش می‌داند. اما کسی که باصطلاح مسلمان است ولی با رژیم مرزبندی ندارد در جبهه ما نیست. یعنی وحدت برمبنای شیوه برخورد با تضاد اصلی جامعه می‌باشد.

عباس داوری : پائیز سال ۴۹ من در تبریز بودم. مسئول شاخه تبریز شهید علی میهن‌دوست بود. روزی به من گفت یکی از مسئولین سازمان در فلان شب به اینجا خواهدآمد و با تو کار دارد. شب وقتی در زده شد و من مراجعه کردم، با محمدآقا مواجه شدم. در اولین دیدارم احساس کردم که از تمامی وجود او، درد مردم و مسئولیت در مقابل دردهای مردم می‌بارد احساسم این بود که انگار با وجود چنین فردی، سازمان چه پشتوانه‌ای دارد. مقداری با من صحبت کرد و دیدم چه سئوالات عمیقی می‌کند که من برای پاسخ باید فکر کنم. سپس از نهج البلاغه فیض الاسلام صفحه ۱۰۵۰ را باز کرد که قسمتی از نامه حضرت علی به مردم مصر بود برایم خواند و تفسیر کرد، هر کلمه‌ای که می‌گفت انگار دارم سرشار می‌شوم و فهم و درکم از مبارزه و انسان و جامعه و هستی، عمیق‌تر می‌شود. سپس مرا با خودش به پیش چندنفر برد که خودش از قبل با آنها آشنا بود. به آنها گفت بعد از این به جای من عباس می‌آید و مسئول شماست. من که هیچ تجربه مسئولیت افراد را نداشتم، در دو ساعتی که محمد آقا با آنها بود، انگار یک سال تجربه کسب کردم.
اما در مورد شهید بزرگوارمان سعید محسن، من با او همدادگاه بودم و به این دلیل در یک سلول بودیم. منطق و انسجام فوق العاده در همه بحثهای سعید موج می‌زد. هوش بسیار سرشاری داشت به نحوی که برخی از جزوات مهم را تا ۸۰ درصد را با همان جمله بندیها می‌گفت برخی از سوره‌های قرآن و آیات زیادی از قرآن وهمچنین بسیاری از نهج البلاغه را حفظ بود. حوادث مهم تاریخ معاصر و آمار و ارقامی که در روزنامه‌های معتبر یا در کتابهای مهم خوانده بود، حفظ بود و آنها را در دفاعیه‌اش به کار می‌برد.
یک روز گفت می‌خواهم دفاعیه خودم را برای دادگاه بنویسم. دفاعیه به آن مهمی را یک ضرب نوشت، فقط چند خط خوردگی داشت. ما کاغذهای سیگار را که با خالی کردن توتون آنها از قبل آماده کرده بودیم، برای فرستادن این دفاعیه به خارج از زندان، بطور ریز روی کاغذهای سیگار می‌نوشتیم. چند برگ کاغذ سیگار به خط سردار خیابانی بود و بقیه به خط من بود. او ابتدا با استفاده از آیات قرآن صف بندی صاحبان آرمان و ایمان در مقابل پیروان طاغوت که علیه منافع مردم طغیانگری می‌کنند را ترسیم کرد و در بیداداگاه شاه گفت: «برخلاف سیستمهای شما که فرماندهانتان ثروتها و دستاوردهای ملت را به‌یغما می‌برند»، ما «مدل‌ها و نمونه‌های تاریخیمان علی را می‌بینیم» که «از این‌که در اقصی نقطهٌ حکومتش فردی گرسنه بخوابد، آرام و قرار ندارد یا به‌دلیل تجاوز به‌سرای یک‌زن ذمی که تحت مسئولیت حکومت علی است، آن‌سان دگرگون می‌شود که برای خود مرگ را آرزو می‌کند». دفاعیه بسیار مستدل ایدئولوژیک تاریخ و سیاسی خود را این چنین پایان داد: «فکر علی و سیستم علی یعنی قیام برعلیه ظلم و امحای آن و ایجاد وحدت و برابری برای بشر امروز نه تنها بیگانه نیست بلکه نهایت آمال و آرزوی اوست جهان امروز در اقصی نقاطش تحقق افکار بلند علی را نوید می‌دهد…. ما بر قله تاریخ، اندیشه علی را محقق می‌بینیم»

عباس داوری : با توجه به حاکمیت نظام پلیسی شاه یعنی ساواک و اطلاعات و ضداطلاعات ارتش و شهربانی، مهم‌ترین و اصلی‌ترین موضوعی که هر عضو سازمان باید آن را در تمامی ۲۴ ساعت رعایت می‌کرد، مسئله امنیتی بود. برای این که حتی خانواده یک فرد پی نبرد که عضو سازمان سیاسی هست و چه کتابهایی می‌خواند دوستانش چه کسانی هستند و کجاها رفت و آمد می‌کند بعد از فراغت از دانشگاه یا کار چه کارهای دیگری می‌کند، هر عضو سازمان باید طرحهای آماده‌ای می‌داشت که هم کسی به فعالیت تشکیلاتی شما پی نبرد و در عین حال تمامی کارهایی که در سازمان به عهده داری، آن را انجام بدهید. در چنین شرایطی نه تنها خانواده کمک کار نبود، بلکه به دلیل ترس از ساواک شاه مواظب بود که مبادا فرزندش کار سیاسی بکند چه رسد به این که یک انقلابی باشد. همین موضوع در محیط کار اعم از دانشگاه و یا اداره و بازار و … وجود داشت. به ویژه در محیط روشنفکری مانند دانشگاه ساواک پیوسته تلاش می‌کرد هر حرکتی که به نظرش مشکوک بود یا هر کتاب خواندنی و یا هرگونه دوست‌گیری، افراد را تحت نظر می‌گرفت. پس شما با هرکسی که راه می‌روید یا دمخور هستید، باید یک محمل داشته باشید که اگر مورد سئوال قرار گرفتی بتوانی پاسخ قانع کننده بدهی و از طرف دیگر آماده باشی که کیف، ساک دستی و جیبها و اتاقهای شما را ساواک بگردد. برای این کار هرکسی باید جاسازی قابل اطمینانی می‌داشت که جز خودش و هم‌تیمش کس دیگری آن را نمی‌دانست. همچنین اجاره کردن خانه تیمی و این که چگونه و چه کسی باید اجاره کند و رفت و آمدها به آن خانه طوری باشد که با محمل اجاره کردن تناقضی نداشته باشد و شک برانگیز نباشد. در چنین شرایطی به دلیل رعایت مسائل امنیتی از طرف تک تک اعضا، ساواک در عرض ۶ سال نتوانست از این راهها پی به وجود سازمان ببرد. یعنی مسأله امنیتی اولین و مهمترین مسئولیت هر عضو سازمان بود.

عباس داوری : شهید مهدی رضایی به حق سمبلی برای جوانان زمان شاه شد. او علیرغم این که موقع دستگیری 19 سال بیشتر نداشت، در مقابل شکنجه‌های ساواک شاه بشدت مقاومت کرد و از شرف و کرامت مردم خودش دفاع کرد. او بسیار تأثیر گذار بود حتی برخی از مأموران کمیته مشترک که شاه مورد اعتمادترین افراد را به عنوان مأمور به آنجا فرستاده بود، تحت تأثیر شدید شهید مهدی رضایی بودند. به این دلیل به او گل سرخ انقلاب می‌گفتند که هم بسیار جوان و هم بسیار مقاوم در مقابل دشمن و هم مزین به عالیترین ویژگیهای یک مجاهد خلق بود. گل سرخ انقلاب با توجه به اشرافی که به آیات و نهج البلاغه داشت، با صحبتهای خود که با استفاده از همان آیات بود، برخی از آنها را بسیار تحت تأثیر قرار داده بود. مهدی حامل ارزشهای انسانی مجاهدین خلق ایران بود. او با مایه گذاری و برخوردهایی که از جوهره انسانیت هر مجاهد خلق برمیخزد با اطرافیان خود برخورد می‌کرد و آنها را شیفته اخلاق والای انسانی خود قرار می‌داد. حرفهای بسیار نافذ و مستدل او در بیدادگاه شاه، که از درد مردم می‌گفت و ضرورت قیام پیشتاز برای دفاع از حقوق مردم، حتماً دیده‌اید که چقدر اثر گذاربود. بی‌دلیل نبود که شاعر بزرگ ایران، شادروان احمد شاملو یکی از زیباترین شعرهای خود بنام ابراهیم در آتش را در وصف مهدی سروده است.

عباس داوری : از آنجا که این سازمان از روز بنیانگذاری تا به امروز برای استیفای حقوق مردم، یعنی آزادی و استقلال و عدالت اجتماعی برای مردم با فدا کردن جان و مال اعضای سازمان می‌باشد، وقتی مردم چه در زمان شاه و چه در زمان شیخ می‌بینند که سازمان چیزی برای خودش نمی‌خواهد اما همه چیز را برای خلق خودش می‌خواهد، برای جامعه راه حل نشان می‌دهد. راه حل مقاومت و ایستادگی در مقابل دیکتاتوری است. بنا بر این مردم به چشم راه حل را می‌بینند مردم در انقلاب ضدسلطنتی می‌گفتند تنها ره رهایی راه مجاهدین است. در زمان خمینی هم سازمان گفت تضاد اصلی جامعه حاکمیت ارتجاع انحصار طلب است و شعار استراتژیک برای مردم، آزادی است. وقتی در سخنرانیهای برادر مسعود ۳۰۰ هزار نفر جمع می‌شدند وقتی تیراژ نشریه مجاهد به ۶۰۰ هزار نسخه که در تاریخ ایران بی سابقه رسید، به این معنی است که مردم راه حل مجاهدین را قبول می‌کنند و از آن تأثیر می‌پذیرند چون می‌بینند بهای آن را می‌دهند. به این دلیل مردم از سازمان مجاهدین خلق ایران این همه با جان و مال خودشان دفاع می‌کنند. در قیامهای اخیر یعنی از دیماه 96 تا کنون، مردم نشاندادند که این رژیم را نمی‌خواهند و با تمام وجود شعار می‌دهند مرگ برخامنه‌ای روحانی. مرگ بر اصل ولایت فقیه. در چنین شرایطی معلوم است که صورت مسأله آلترناتیو است. این آلترناتیو چیز جدیدی نیست از سال 1360 یعنی از 37 سال پیش برای جایگزینی این رژیم تشکیل شده که سازمان مجاهدین خلق ایران هم عضو آن است. یعنی کاملاً ربط دارد. شما صحنه ایران و کانونهای شورشی را نگاه کنید، آن‌ها چه چیزی را بازتاب می‌کنند؟ جز سازمان مجاهدین خلق ایران و سمبلهای آن؟