نظام میرمحمدی، وکیل دادگستری، کارشناس مسایل ایران
بعداز ظهر سه‌شنبه ۱۹دسامبر این خبر را عمده خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها منتشر کردند:
«دادگاه استیناف استکهلم حکم حبس ابد حمید نوری را به جرم مشارکت در اعدام زندانیان و نقض فاحش قوانین بین‌المللی (جنایت جنگی) و قتل در ابعاد زیاد در تابستان ۱۹۸۸ تأیید کرد».
حمید نوری کیست؟
حمید نوری ۶۲ساله که زندانیان سیاسی زندان‌های اوین و گوهردشت او را با نام مستعار حمید عباسی می‌شناسند، مشارکت فعال در آزار و اذیت و شکنجه و اعدام جمعی زندانیان سیاسی داشته است. در جریان قتل‌عام زندانیان در تابستان۱۹۸۸ او از دستیاران فعال هیأت مرگ بود. وی زندانیان سیاسی را پس از صدور حکم اعدام توسط این هیئت به راهروی مرگ و از آنجا به سالن اعدام جمعی معروف به حسینیه زندان منتقل می‌کرد.
حمید نوری روز ۱۹نوامبر ۲۰۱۹ در فرودگاه آرلاند استکهلم دستگیر شد و هم‌چنان در زندان است.
محاکمه نوری در دادگاه بدوی و استیناف استکهلم
محاکمه حمید نوری در دادگاه جنایی منطقه‌ای استکهلم از تاریخ ۱۰اوت ۲۰۲۱ شروع شد. دادستان دادگاه منطقه‌ای استکهلم در کیفرخواست خود حمید نوری را به ارتکاب جنایت جنگی و قتل اعضا و هواداران سازمان مجاهدین خلق و گروه‌های مارکسیست و غیرمذهبی متهم کرد.
دادگاه مزبور پس از ۹۲ جلسه و استماع بیش از۱۰۰شاکی و شاهد و بررسی دقیق اسناد و شواهد ارایه شده، و رد دفاعیات غیرموجه حمید نوری و وکلای او در تاریخ ۱۵ژوییه ۲۰۲۲ حکم محکومیت به حبس ابد او را صادر کرد.
حمید نوری به حکم صادره اعتراض کرد. رسیدگی در دادگاه استیناف استکهلم ۲۲جلسه ادامه داشت و نهایتا ساعت ۱۴۰۰روز سه‌شنبه۱۹دسامبر رأی خود مبنی بر درستی حکم صادره در دادگاه بدوی را اعلام کرد.
اهمیت محکومیت حمید نوری به حبس ابد
از نظر حقوقی و قضایی محکومیت یکی از عاملان قتل عام ۱۹۸۸ به حبس ابد از اهمیت تاریخی و استثنایی برخوردار است. چون برای اولین بار است که یکی از جنایتکاران رژیم ولایت فقیه در خارج از مرزهای این رژیم محاکمه شده است. او بدلیل جنایاتی که در ایران مرتکب گردیده در یک دادگاه ذیصلاح و بیطرف محاکمه و محکوم شده است. روند این دادگاه و نتیجه آن پیروزی بزرگی برای جنبش دادخواهی قتل عام ۱۹۸۸ می‌باشد. جنبش دادخواهی برای این قتل عام در تابستان ۲۰۱۶ توسط خانم مریم رجوی اعلام و به آن فراخوان داده شد. علاوه براین، بلحاظ حقوقی این محکومیت و قطعی شدن آن توسط دادگاه استیناف استکهلم امکان قانونی جهت رسیدگی به جنایات حکام مستبد رژیم ولایت فقیه، در خارج از مرزهای ایران را فراهم می سازد.
مجوز جنایات ارتکابی توسط حمید نوری
مبنای قتل عام ۱۹۸۸ که حمید نوری به‌عنوان یکی از عاملان آن به حبس ابد محکوم گردید، حکم دست‌نوشتی است که خمینی برای اعدام مجاهدین صادر کرد. مجاهدینی که در سراسر کشور در زندان و درحال سپری کردن دوران محکومیت خود بودند. مخاطب این حکم هیئتی است به سرپرستی آخوند حسینعلی نیری که به «هیئت مرگ» معروف شده است.
دادستان‌های دادگاه بدوی استکهلم در کیفرخواست خود در مورد اتهامات حمید نوری نوشته بودند:
«خمینی فتوا یا حکمی صادر کرد مبنی بر این‌که کلیه زندانیانی که از مجاهدین هستند یا از آنها هواداری می‌کنند و در اعتقادات خود مؤمن و وفادار هستند باید اعدام شوند. اندکی بعد، اعدام‌های دسته‌جمعی هواداران مجاهدین در زندان‌های ایران شروع شد».
پس از صدور حکم خمینی و تشکیل هیئت مرگ؛ زندانیان در روندی فراقضایی و صرفا با چند پرسش بسیار ابتدایی به اعدام محکوم شدند. آنها بلافاصله بصورت دسته جمعی اعدام و در گورهای جمعی ناشناخته دفن شدند.
هیئت مرگ علاوه بر تهران در همه مراکز استان‌های ایران تشکیل شده بود و به همین سیاق عمل می‌کردند.
در همین زمینه
شکست بزرگ خامنه‌ای؛ حمید نوری به حبس ابد محکوم شد
نقش کنت لوئیس حقوقدان برجسته سوئدی در دادگاه و دفاعیات تاریخی او
آقای کنت لوئیس حقوقدان و وکیل برجسته سوئدی وکالت مجاهدین و بسیاری از شاکیان پرونده مطروحه علیه حمید نوری را بعهده داشت. کنت لوئیس وکالت موکلینش را در دادگاه‌های بدوی و استیناف استکهلم بعهده داشت. او پس از تأیید حکم حبس ابد حمید نوری در جمع بازماندگان قتل عام ۱۹۸۸ و خانواده‌های آنان و دادخواهان در مقابل دادگاه استیناف استکهلم حضور یافت. کنت لوئیس خطاب به حضار گفت:
«امروز شاهد یک پیروزی بزرگ برای مردم ایران و مقاومت آنها هستیم. چون اولین بار است که در غرب به موضوع قتل عام ۳۰هزار انسان که در قتل عام ۱۹۸۸ اعدام شدند در دادگاه‌های سوئد رسیدگی شد.دادگاه سوئد حمید نوری را به‌دلیل مشارکت در این قتل عام به حبس ابد محکوم کرد. باید بگویم که در جریان شهادت‌هایی که در این دادگاه ارائه شد، فقط حمید نوری محاکمه نشد. بلکه مطابق شهادت‌هایی که در دادگاه شنیده شد؛ محاکمه رئیس‌جمهور کنونی رژیم ایران و خامنه‌ای و آخوند نیری و مصطفی پورمحمدی و همه کسانی‌که در این جنایت نقش داشتند را نیز شامل می‌شود. ما منتظر روزی هستیم که بتوانیم آنها را در یک دادگاه بین‌المللی بخاطر جنایاتشان علیه بشریت و جنایات جنگی محاکمه کنیم».
نقش خانواده‌های قربانیان قتل عام ۱۹۸۸ در مقابل دادگاه‌های سوئد
خانواده‌های قربانیان قتل عام ۱۹۸۸ از شروع محاکمه حمید نوری مقابل دادگاه‌های بدوی و استیناف بطور مستمر حضور داشتند. آنها در شهر استکهلم ۱۲۱تظاهرات و تجمع و اقدام اعتراضی و کنفرانس مطبوعاتی برگزار کردند. آنها با شعارها و فریادهای‌شان صدای مظلومیت قتل عام شدگان را علیه حاکمان ایران را به گوش جهانیان رساندند. بسیاری از تجمعات و تظاهرات‌ها در شرایط جوی بسیار نامساعد و بعضا برف و بوران و سرمای ۲۰ درجه زیر صفر برگزار شد تا نهایتا چنین پیروزی محقق شد.
