حکومت بر قبرستانها. وقتی خمینی به ایران پا می گذاشت اول به بهشت زهرا رفت. همانجا جهت‌گیری حکومتش را برای مردم ایران ترسیم کرد. او ظاهرا در آن سخنرانی این جمله را بر زبان راند:« شاه مملکت ما را خراب کرد و قبرستان‌های ما را آباد کرد».
شاید ذهن زود باور گمان می‌کرد که پس خمینی می خواهد مملکت را آباد کند و قبرستانها را از رونق بیندازد. اما فرزانه‌یی همیشه میگفت: زبان دیوان وارونه است. بله خمینی یک دیو بود در تاریخ این میهن. او وارونه سخن میگفت. حالا بعد از ۴۲ سال، معنی سخن خمینی خوب فهمیده می‌شود. خمینی و جانشین‌اش ایران را ویران کردند. ایران را به گورستانی تلخ و کاهنده برای مردم ایران تبدیل کردند. در کنار آن قبرستانها و گورستانها عرصه ترکتازی و حکومت آنهاست.
شاید باورش برای مردمی خارج از ایران سخت باشد. این حکومت حتا در قبرستانها هم مردگان را راحت نمی‌گذارد. حتا قبرستان را هم ملک شخصی انسان فوت شده یا اعدام شده نمی داند. او بر قبرستانها هم باید حکم براند. معنی ولایت مطلقه فقیه است.
داستان مادران و مزارها
قبرستان به قبرستان، بر سر هر قبر بی‌نام و نشانی می‌نشینند. با این امیدواری که شاید فرزندشان زیر آن خاک خوابیده باشد. با بوته‌ای گل یا تکه‌ای سنگ نشانی می‌گذارند و با تخریب هر نشان، نشان دیگری می‌نشانند. با شکستن هر سنگ قبر، سنگ دیگری می‌سازند تا جایی که خودِ سنگ‌های شکسته می‌شود «نام و نشان».
این حکایت پدران و مادرانی است که فرزندان‌شان توسط دیکتاتوری اعدام و کشته شده‌اند و حق سوگواری هم از آنان سلب شده است.
سرآغاز این رسم ۴۲ ساله با شکستن سنگ‌قبرهای قطعه‌های ۳۳ و ۴۱ بهشت زهرا تنها چند ماه بعد از پیروزی انقلاب ۵۷ بود. قطعه ۳۳ متعلق به اعضای اعدام‌شده سازمان مجاهدین خلق و فداییان خلق در دوران پهلوی همچون بیژن جزنی و محمد حنیف‌نژاد بود. در قطعه ۴۱ تعدادی از اعدام‌شده‌های پس از انقلاب ۵۷ دفن شده‌اند. این قطعه در سال‌های بعد هم بارها مورد تعرض قرار گرفت و کمتر قبری دارد که نام و نشان درست داشته باشد. هرچند بازماندگان و خانواده‌های اعدام‌شدگان با تکه‌سنگی یا آهن و سیمانی نام و نشان گذاشته‌اند.
قطعه‌های متروکه وحکومت برقبرستان‌ها
خبرگزاری مهر در سال ۱۳۹۵ در گزارشی از قطعه ۴۱ بهشت زهرا با عنوان قطعه‌‌ای «متروک» نام برده که «اکثر سنگ‌قبرها کاملاً خرد شده‌اند و به‌سختی می‌شود نوشته‌های رویشان را خواند. بعضی به‌جای سنگ، روی مزار، یک درِ کوچک آهنی گذاشته‌اند. قبر دیگر هیچ نشانهای ندارد، جز سنگ‌های کوچکی که دورتادور سنگ‌قبر فرضی چیده شده. بعضی دیگر هم مزار سیمانی درست کرده‌اند. بین قطعه‌سنگ‌های هیچ قبر شکسته‌ای، تصویری از متوفی نیست و فقط اسم و فامیل نوشته شده که آن هم با سنگ‌ها درهم‌شکسته. در فضای سنگین این قطعه، همه محتاطانه سعی کرده‌اند کمترین کلمات را روی سنگ‌قبر بنویسند».
خاوران
خاوران در شرق تهران نماد عریان و بی‌پرده مصادره جنازه‌ها و تخریب قبرهاست. قبرهای دسته‌جمعی و قبرستانی که به عنوان نمادی از اعدام‌شدگان دهه ۶۰ شناخته می‌شود. تعدادی از بهائیان هم در آن‌جا دفن شده‌اند. مسئولان امنیتی حکومت همچنان از حضور خانواده‌های اعدام شدگان در گورستان جلوگیری می‌کنند.
منصوره بهکیش که از میان شش اعدام‌شده خانواده‌‌اش در دهه ۶۰ جنازه پنج خواهر و برادرش به خانواده او هرگز تحویل داده نشد می‌گوید: «تصور ما این است که زهرا و محمود و علی در خاوران هستند. برای محسن که سال ۶۴ اعدام کردند یک شماره به ما در بهشت زهرا دادند. منتها پیکرش را تحویل ندادند. ما هیچ اطلاعی نداریم. نه سنگ قبری داشتیم نه نشانهای. اوایل به صورت فردی یک شماره می‌دادند و روی دیوار خاوران با دست با ماژیک می‌نوشتند. به خانواده‌ها می‌گفتند که مثلا چهار قدم جلو برو و این‌قدر با فاصله محل دفن عزیزت است. بعضی خانواده‌ها به صورت شبانه یا مخفیانه آن محل را می‌کاویدند. پیکر عزیزان‌شان را پیدا کردند، خیلی‌ها هم پیدا نکردند.»
سنگ قبرهای شکسته
او همچنین از «تخریب نشانه‌ها» می‌گوید: «پیکرها را تحویل نمی‌دادند یا اگر می‌دادند، (قبرها را) می‌شکستند. این چیزی است که از همان ابتدای به قدرت رسیدن‌شان بود. نشانه ندادند. نام خیلی از بچه‌ها در سامانه فوت‌شدگان بهشت زهرا یا شهرستان‌ها نیست. حداقل من خودم می‌دانم تنها کسی که اسمش در سامانه بهشت زهراست برادرم محسن است که آن هم اوایل بود. بعد حذف شد. مادرم که سال ۹۴ فوت کرد، ما توانستیم مادرم را در همان قبر بگذاریم و اسم برادر من دو مرتبه ثبت شد. ولی اسم هیچ کدام دیگرشان نیست.»
منصوره بهکیش می‌گوید: «در تمام این سال‌ها خاوران را بارها تخریب کردند. تک‌تک گل‌ها را له می‌کردند، خانواده‌ها را بازداشت می‌کردند، می‌زدند و شکنجه می‌کردند. انواع و اقسام بلاها را بر سر خانواده‌ها آوردند، ولی خانواده‌های خاوران با مقاومتی ستودنی در طی این سال‌ها ایستادند و همچنان ایستاده‌اند. دی ماه ۸۷ دو مرتبه خاوران را بولدوزر انداختند. ….»
جنازه‌های مصادره شده
رسم حکومتی مصادره جنازه‌ها و شکستن سنگ‌قبرها در خاوران و دهه ۶۰ باقی نماند. بسیاری از خانواده‌هایی که فرزندان‌شان توسط آخوندها اعدام یا در اعتراضات خیابانی کشته شدند، تحت فشارهای امنیتی مجبور شدند آنها را شبانه و بدون مراسم‌های معمول به خاک بسپارند. بسیاری از خانواده‌ها هم همچنان چشم‌به‌راه نشانهای از محل دفن فرزندان‌شان هستند.
رامین حسین پناهی و زانیار و لقمان مرادی شهریور ۱۳۹۷ در زندان رجایی‌شهر اعدام شدند . یکی از اعضای خانواده آنها می‌گوید «دو سال و چند ماه می‌گذرد اما ما هیچ اطلاعی از این‌که کجا دفن‌شان کردند نداریم. جنازه‌ها را تحویل ندادند. این زجری است که ما می‌کشیم. دو سال است که مادرم مثل مرغ پرکنده است و در این دو سال به تمام گورستان‌های ایران سر زده. هر کسی گفته بهشت زهرا یا بی‌بی سکینه و هر گورستان دیگری در مرکز و کرج و جاهای دیگر، سرزده، هر گور ناشناسی را یاد کرده که نکند در این گور پسرش خوابیده باشد. این زجری است که این رژیم بعد از اعدام رامین به پدر و مادر و اطرافیان داده است.»
فرزاد کمانگر، شیرین علم هولی، حبیب گلپری‌پور، زانیار و لقمان مرادی از جمله زندانیان سیاسی کرد هستند که طی سال‌های گذشته اعدام شدند .جنازه‌هایشان به خانواده‌هایشان تحویل داده نشد.
مزارهای بی نام
سنگ قبر بسیاری از شهدای اعتراضات مردمی که در شهرهای مختلف ایران بر اثر شلیک مستقیم گلوله نیروهای نظامی و امنیتی کشته شدند هم از تعرض مصون نمانده است.
سنگ قبر پویا بختیاری، از کشته‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸، را شکستند. روی سنگ قبر کیانوش آسا، از کشته‌شدگان اعتراضات سال ۸۸، اسید پاشیدند و نهال کاشته‌شده بر مزار او را کندند. به سنگ قبر ندا آقاسلطان، دیگر کشته شده اعتراضات ۸۸، هم شلیک کردند و آن را شکستند و مادر او اعلام کرد که سنگ قبر را عوض نمی‌کند تا «در تاریخ بماند به یادگار که ضحاک از قبر و یاد ندا هم وحشت داشت.»
شکستگی سنگ قبر نشان افتخار
خانواده مصطفی کریم‌بیگی، از کشته‌شدگان عاشورای ۱۳۸۸، هم سنگ قبر شکسته او را عوض نکردند. مریم کریم‌بیگی، خواهر او، در توئیتر نوشت که «عزیزان ما سنگ قبر نیازی ندارند، من گور شکسته برادرم را به هزاران هزار آرامگاه با گنبد طلایی‌اش ترجیح می‌دهم. آن‌جا یک کوه شرافت و شجاعت خوابیده، چیزی که در زنده‌های آنها هم پیدا نمی‌شود چه برسد به مُرده‌هایشان».
تنها مخالفان و منتقدان حکومت و معترضان نیستند که به سنگ‌قبرهایشان تعرض می‌شود. به سنگ قبر جان‌باختگان هواپیمای اوکراینی هم که بر اثر شلیک موشک سپاه سقوط کرد رحم نکردند. بابک غفوری‌آذر، از نزدیکان سیاوش غفوری آذر و سارا ممانی، اعلام کرد که سنگ مزار سیاوش و سارا را شکسته‌اند و تصویر آنها را از روی سنگ‌مزارشان کنده و برده‌اند.
شکستن سنگ قبر نوید افکاری تازه ترین نمونه این رفتار است. ورزشکار قهرمانی که برغم همه اعتراضات در ۲۲ شهریور ۹۹ اعدام شد….
این داستانی است به قدمت ۴۲ سال. داستان حکومتی است که تلاش دارد بر قبرستان هم حکومت کند….حکومت بر قبرستانها
