۲۷ مرداد سالروز درگذشت کمال الملک
کمال الملک پدر نقاشی ایران و از جمله پیشگامان نقاشی مدرن، در ۲۷ مرداد سال ۱۳۱۹ در ۹۳ سالگی در منزل نوهٔ دختری‌اش درگذشت.
نقاش صاحب نام عصر جدید در ایران، محمد غفاری مشهور به کمال‌الملک است که در روستای کله در ۴۵ کیلومتری کاشان در سال ۱۲۲۶متولد شد.
پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی در زادگاهش، پدرش کمال الملک را به همراه برادر بزرگترش به تهران و مدرسه دارالفنون فرستاد تا در رشته نقاشی تحصیل خود را ادامه دهد.
سفر کمال الملک به اروپا و یادگیری نقاشی در محضر اساتیدی بزرگ
وی در زمان مظفرالدین شاه به اروپا سفر کرد و ضمن فراگیری و مطالعه در امر نقاشی و بررسی کارهای بزرگانی چون داوینچی و رامبراند موفق شد، هنر مدرن اروپا را به کشور وارد کند و اینگونه در زمره آغازگران هنر مدرن نقاشی در ایران قرار گرفت.
تاثیر گذاری کمال الملک بر هنر ایران
وی یکی از مهم‌ترین و جریان سازترین شخصیت‌های تاریخ هنر معاصر ایران به شمار می‌آید. در ارتباط با جریان ساز بودن و تاثیراتی که وی بر هنر نقاشی کشورمان گذاشته است، همین بس که اگر کمال‌الملک به اروپا نمی‌رفت و دریچه هنر را روی ایرانیان باز نمی‌کرد، هرگز این هنر از جایگاه خوبی برخوردار نمی‌شد. هرچند افراد دیگری هم در این مسیر بوده‌اند، اما کمال‌الملک بیشترین سهم را در این زمینه داشته است.
اندیشه‌های کمال الملک
او هنر را بزرگ‌ترین سیاست با سرچشمه‌ای الهی می‌دانست. بنابراین در فراز و نشیب تشویق‌ها و مشکلاتی که برایش به‌وجود آمد، هرگز هنر را فراموش نکرد و چیزی را که برای شاگردان خود به عنوان ودیعه به یادگار گذاشت، این بود که در کمال خضوع و اخلاق‌مداری زندگی کنند، به افراد جامعه احترام بگذارند و هنر را همراه با اخلاق اسلامی به شاگردان خود آموزش دهند و هنر و اخلاق را با هم به‌کار گیرند.
او نقاش بسیار والایی بود و در عین حال با برنامه‌ریزی خوبی که داشت، هنرمندان بسیاری را تربیت کرد؛ علی‌محمد حیدریان، حسین شیخ و محمد اولیاء از شاگردان برجسته کمال‌الملک بودند.
همچنین در هنرستان و دانشسرای کمال‌الملک شاگردان بسیاری در زمینه ترویج و گسترش هنر ایرانی تربیت شدند.
منظرهٔ روستای پولکجورکمال الملک در دوران قاجار
کمال‌الملک که در دوره قاجار و ناصرالدین شاه می‌زیسته است، در آن دوره آثار فاخری را از خود باقی گذاشت.
او همچنین توانست هنر ایرانی و آکادمیک را ترویج دهد که بیشتر عامه‌پسند و برای همه قابل فهم باشد و به عنوان ستاره بزرگ هنر نقاشی در ایران شناخته شود.
در هنر اروپا، احساس عشق و اخلاق دیده نمی‌شود و آن چیزی که وجود دارد، تکنیک و تفکر است اما در مقابل، فلسفه زیبایی و احساس مهربانی را می‌توان در آثار ایرانی دید.
ویژگی کار هنرمند ایرانی، این است که اگر ۲ کار به یک شکل به اروپایی‌ها و ایرانی‌ها داده شود تا اثر را کپی کنند، مشخص می‌شود که کدام اثر را ایرانی‌ها و کدام را اروپایی‌ها کپی کرده‌اند.
این هنرمند برجسته، که مکتب مخصوص خود و اصول فنی اروپا را سبک کار خود قرار داده بود، تحول شگفت‌انگیزی را به‌وجود آورد. کمال‌الملک در کارهای اروپایی، حس و حال ایرانی را خلق کرد.
بیشتر بخوانید
قمرالملوک وزیری، مادر آواز ایران
کمال الملک و بازگشت به ایران
کمال الملک پدر نقاشی مدرن ایران پس از بازگشت به ایران، مدرسه «صنایع مستظرفه» را در تهران تاسیس کرد و مدیریت آن را عهده دار شد.
در سال۱۳۰۷ به حسین آباد نیشابور رفت و دوازده سال آخر عمر خود را در این روستا در انزوا گذراند و در سال ۱۳۱۹ خورشیدی، در سن ۹۵ سالگی درگذشت.
آرامگاه کمال الملک در جوار آرامگاه عطار نیشابوری و در میان باغی در حومه شهر نیشابور واقع است و در سمت غرب آرامگاه خیام و به فاصله دو کیلومتری از آن واقع است. طراح این بنای یادبود هوشنگ سیحون است.
