ضربه شهریور۵۰ ، آغازی نو در تاریخ مقاومت ایران : گفتگو با محمد حیاتی

محمد حیاتی: در سال ۵۰ شاه خیلی مغرور می‌خواست جشن ۲۵۰۰ ساله رابگیرد به اسم جشن شاهنشاهی، حواسش جمع بود، میخواست ضربه نخورد و از شرق و غرب عالم دعوت کرده بود که در این جشن شرکت کنند و شرکت هم کردند، حواسش بود ضربه نخورد بخصوص که تضاد سیاهکل را در سال قبل داشت، در بهمن ماه چون از سازمان چریکهای فدایی خلق ضربه را خورده بود.

بنابراین در این شرائط در تعقیب و مراقبتهای که کرد به سازمان ضربه را زد، که در آنجا بیش از ۹۰ درصد از کادرهای سازمان از بنیانگذاران ضربه خوردند،  این علت ضربه بطور خلاصه بود.

موضوع از این قرار بود  شهید منصور بازرگان که در سال ۴۱ در رابطه با نهضت آزادی به زندان افتاده بود با یک زندانی به اسم شاهمراد دلفانی آشنا شده بود وقتی شهید منصور با او ارتباط برقرار می‌کند چون او در کنار مرز است ممکن است ما یک موقعی به او نیازمند باشیم، تا اینکه وقتی سازمان نیاز پیدا کرد، بعد از ۶ سال آموزش و مطالعه تصمیم گرفته بود مبارزه را شروع کند، نیاز به سلاح داشت، به خیلی‌ها مراجعه می‌کرد و یکی از این افراد این نفر بود، این فرد خیانت کرده و ساواکی شده بود و نمی‌گفت، و عادی سازی می‌کرد، مثلا وقتی صحبت می‌کردیم خودش را خیلی ضدرژیم و ساواک و حزب توده نشان می‌داد چون می‌دانست مجاهدین و یا نیروهای انقلابی با حزب توده خوب نیستند، به این ترتیب در این آشنایی بود که شهید منصور با او صحبت کرد و مسئله را مطرح کرد و او عادی‌سازی می‌کرد می‌گفت مگر می‌شود و کار سختی است،  حالا ساواکی بود و می‌خواست اطلاعات بیشتری بگیرد، بعد قرار گذاشتند و او به تهران آمد و بچه ها به کرمانشاه رفتند از جمله ناصر صادق همراه شهید منصور بازرگان با او رابطه برقرار کردند، و او تا توانست و تمامی تجاربی که ساواک داشت آنها را جذب کرد، در حالیکه سلاح هم نداد، ولی راه را باز کرد تا هر چه بیشتر با اینها آشنا بشود، ساواک از همین طریق خانه‌ها و پایگاه‌ها را شناسایی کرد و عجله داشتند و اگر داستان جشن‌ها نبود دیرتر ضربه را می‌زد،  بخاطر اینکه در جریان جشن ضربه‌ای نخورد در اول شهریور سال ۵۰ عصر همان روز به همان چند پایگاه جمعی و چند خانه فردی حمله کرد و در اول شهریور ۳۰ تا ۳۵ نفر را دستگیر کرد، که مرکزیت و بنیانگذاران سازمان بجزء محمدآقا و علی اصغر بدیع‌زداگان بقیه را دستگیر کرد، وقتی یک هفته گذشته بود ما خبر داشتیم برادران ما مرکزیت و سعید محسن زیر ضرب شکنجه درب و داغان شدند، و همه میگفتند الان بهترین موقع است و ما باید کار ی بکنیم، شاه هم جشن‌های ۲۵۰۰ ساله دارد و ما خواهرزاده او را شناسایی می‌کنیم و گروگان می‌گیریم تا زندانیان ما را آزاد کند، فعالیتها شروع شد و دفتری که تجارت‌خانه او بود را پیدا کردند،  ماشین کرایه کردند و قرار شد به فرودگاه ببرند، محل ورود هم از درب فرعی باشد و کدام هواپیما و کدام ساعت، بعد سوار هواپیما شده با گروگان به کشوری مثل الجزائر بروند، آنجا زندانیان را تحویل بگیرند و گروگان راتحویل بدهند، اما متاسفانه چون عملیات حیلی بزرگی بود، گروگانگیری و آن هم رژیمی که تمام تلاشش این بود ضربه نخورد، این عملیات موفق نشد، آن روز دستگیر نشدیم ولی از ردهای که پیدا شد به دستگیری علی اصغر بدیع‌زادگان رسیدند، بعد از دستگیری به زیر شکنجه بردند، اتاق برقی و آنقدر او را سوزاندند، می‌دانستند او اولین یار محمدآقا است اما لب تر نکرد، حتی آنها را می‌فریفت اما اطلاعاتی نمی‌داد، آنقدر او را سوزاندند که به نخاعش رسید، به استخوانها رسید تا جایی که محلی برای ضربه زدن و شکنجه شدن وجود نداشت، او را تحویل ساواک دادند، او توسط شهربانی دستگیر شده بود، ساواک هم کاری نمی‌توانست بکند او را بیمارستان بردند و جراحی کردند و از قسمت پایش برداشتند و تا آخر عمر که او را در زندان اوین دیدم هیچگاه نتوانست قد راست بکند، زجر می‌کشید و تحمل می‌کرد.

مدتی بعد در اوائل مهرماه بود که شاه خیلی مغرور تمام روسا دولتها و رئيس جمهورها را دعوت کرده بود، ملت از جشن ۲۵۰۰ ساله به شدت متنفر بودند، برادران گفتند یک کار دیگری می‌توانیم بکنیم، ما اطلاعات یک شرکت برق را در دست داریم جاهای را شناسایی کردیم می‌خواهیم دکل برق را  منفجر کنیم که اگر اینکار را بکنیم تا ۳۶ ساعت تمام تهران برق نخواهد داشت، و کاسه کوزه جشن توی سرش بخورد، که بدنبال این رفتند، اما متاسفانه اینجا بدلائلی شکست خورد بعد هم بدلیل اینکه از قبل بر روی این دکل عملیاتی انجام شده بود و رژیم حساس شده بود و اینها که رفته بودند جلوی ماشینشان را می‌گیرند و ماشین را بازرسی می‌کنند و به مواردی که در ماشین بود می‌رسند و دستگیر می‌شوند، بعد از این دستگیری بود که باز ردهای از خانه‌های که اینها در آن بودند وماشین ردهای پیدا کردند و توانستند به خانه‌ای که محمدآقا در آن بود برسند، این خانه در تهران دروازه‌دولاب موتور آب، خانه شخصی بنام حاج عطاء محمودیان بود، یکی از مردان بسیار شریفی بود در زمان شاه دستگیر شد ولی یک سال بعد آزاد شد، ولی به دست دژخیمان خمینی شهید شد، خانه او خانه محمدآقا بود، در بازار در تیمچه آنجا را در اختیار محمدآفا گذاشته بود و محمدآقا آنجا را انبار سلاح کرده بود.

رژیم که فهمید دیوانه شده بود، سازمان ۶ سال بود که تشگیل شده بود ولی ساواک از آن اطلاعی نداشت، رژيم از این به خودش می‌لرزید،  این ضربه را زده بود دیگر در پوست خودش نمی‌گنجید، بعد از دکل به خانه حاج عطاء رسیدند و اول ماه رمضان بود من در اتاق با محمدآقا بودم،  سحری را خوردیم و نماز را خواندیم تا خواستیم بخوابیم محکم به درب کو.بیدند، محمدآقا اصلا واقعا رشادت و شجاعت، صلابت، برگشت به من گفت اینها آمدند بگیرند، آمدند داخل اتاق و دستش را بستند، وقتی فهمیدند که این محمدآقا و بنیانگذار سازمان است، و همه بسیج بدنبال او بودند، بلافاصله به شاه انتقال دادند شاه به تمام دست‌اندرکاران یک ماه پاداش داد، این ضربه به این ترتیب به محمدآقا رسید، آنها فکر می‌کردند با این ضربه کار تمام شد، و ظاهرا تمام شده بود.

محمد حیاتی: ضربه برای سازمان را به حساب نمی‌آورند بلکه ضربه را به پیروزی تبدیل می‌کردند، در همان روز اولی که محمدآقا دستگیر شد من شاهد بودم، بازجو همه مرکزیت را جمع کرد و گفت ببینید شما دو ماه پیش در خانه گلشن بودید الان اینجا هستید، محمدآقا گفت بله بله اشکالات ما خیلی زیاد بود میخواست او را خام کند در حالیکه طرح فرار رضا رضایی در  دستش بود، ضربات تاثیری نداشت و ساواک را خام می‌کردند و رضا رضایی فرارش انجام شد، و برغم همه تلاشهای ساواک سازمان توانست رضا را فراری بدهد و این بزرگترین ضربه به ساواک بود، روحیه در زندان بالا بود، رضا رضایی کسی بود که تمام اطلاعات زندان را بیرون برد اصلا سازماندهی کرده بودند سلولش را در جای قرار داده بودند که هر کسی رد می‌شد به او اطلاعاتی میداد، رضا کلکسیون و بانک اطلاعات زندان را داشت فرار کرد، این باعث شد تمامی تجارب به بیرون منتقل شد و همه سرفراز و وضع داخل زندان و بیرون هم آنطوری شد، محمدآقا و بچه های مرکزیت اجازه نمی‌دادند بچه‌ها ذره‌ای خم به ابرو بیاورند، سازمان در زندان و در بیرون روحیه بسیار عالی پیدا کرد،

محمد حیاتی: سازمان از روز اول یک هدف داشت، آزادی به شرط‌ها!! بالاترین قیمت بدون چشمداشت!!! نمونه بگویم، من روز اول با او دستگیر شدم ما را به زندان اوین بردند از هم جدا کردند و یک ساعت بعد بازجو دست مرا گرفت و به زیر زمین پیش محمدآقا برد، محمدآقا بر روی تخت شکنجه بود، گفتم سلام به من گفت ( بازجو بیرون رفت تا حرفی را که محمدآقا می‌زند را من باور کنم و فکر نکنم ساواک این حرف را می‌زند)، به ساواک گفته بود من به او توصیه می‌کنم که همه حرفهایش را بزند، به من گفت ببین هیچ چیزی را لو نده، اگر هم لو رفت به عهده نگیر!! من باید اعدام بشوم، چون من بنیانگذار بودم و همه چیز بر روی من بود، شما هیچ چیزی را بعهده نگیرید زودتر آزاد شوید و بروید کار را ادامه بدهید، اولین بار در تاریخ رهبر یک سازمان خودش جلودار اعدام بود، تمام چیزها را به خودش می‌خرد، و همچنین برادر مسعود، شهید بنیانگذار محمد حنیف‌نژاد گفته بود هیچ‌ کس هیچ چیزی را بعهده نگیرد، به همین دلیل بسیاری از کسانی که با برادر مسعود بودند روز اول |آزاد شدند، چیزی را بعهده نگرفتند، همه را بعهده خودش گرفت، سازمان میدید وقتی بالاترین و رهبرانش و مرکزیت اینطوری فداکاری می‌کنند دیگر شکنجه برایشان مسئله‌ای نبود، استقبال می‌کردند و این را تبدیل به عزم، جزم بیشتر و تصمیم قاطعی بیشتر می‌کردند.

محمد حیاتی: یک تاثیری در زندان داشت با آمدن مجاهدین به زندان فضاء عوض شد، بالاترین رهبران آن زمان دستها بالا و تسلیم بودند، از زمانی که مجاهدین وارد زندان شدند زندان دانشگاه شد، بطوری که رئيس قزل‌قلعه ساقی گفت: این چه زندانی است دانشگاه است، هر فردی که سواد هم نداشته باشد وارد بشود پروفسور خارج می‌شود، زندان دگرگون شده بود، اما در بیرون سازمان۶ سال کار می‌کرد اما کسی نمی‌شناخت، از سال ۴۲ که قیام مردم ایران را سرکوب کرده بودند جو خفقان و یاس در جامعه حاکم بود، بعد  از سال ۵۰ و شهادتها و دادگاه‌ها که مسئولین ما و مرکزیت و برادر مسعود داشتند، اصلا جو کامل عوض شد.

زنان تظاهرات می‌کردند، دانشجویان تظاهرات می‌کردند، بطوریکه دانشجویان در تظاهراتها شرکت میکردند و دستگیر می‌شدند و در دادگاه ۳ ماه می‌گرفتند ناراحت بودند، به آنان می‌گفتیم در دادگاه تجدید نظر که می‌روید شعار بدهید تا ۳ سال بگیرید، تمام اقشار حتی روحانیتی که بدنبال مردم بود وقتی دید همه به طرف سازمان هستند،  همین رفسنجانی و منتظری برای خمینی نامه نوشتند تکان بخور که الان دور در دست مجاهدین است، تکان نخوری کاری نخواهی کرد.

محمد حیاتی: شاه خودش را ابرقدرت نشان میداد، میگفت من ۲۵۰۰ سال شاهنشاهی دارم و متکی به امریکا هستم، در سال ۵۷ کارتر گفت ایران جزیره ثبات، مگر کسی فکر می‌کرد شاه سرنگون می‌شود، نه ما و نه خود شاه و نه امریکا هیچکدام فکر نمیکردیم،  ولی فضای جامعه طوری متحول شد یعنی امید به سرنگونی ایجاد شد، بطوریکه در سال ۵۰ شاه فکر می‌کرد همه چیزها تمام شده، تا اردیبهشت ۵۷ هم فکر می‌کرد جزیره ثبات و ژآندارم خلیج‌فارس است، شش یا هفت ماه بعد سرنگون شد، بخاطر تاثیر انقلاب و مبارزه و روحیه‌ای که مجاهدین ترزیق کردند، مردم قیام کردند، توده‌های میلیونی راه افتاد، منجر به سرنگونی شاه شد.

محمد حیاتی: سازمان در این ۵۴ سال هر ضربه‌ای را خورد به پیروزی تبدیلش کرد، به قول برادر مسعود شرعظیم را به خیرکثیر تبدیل کرد، این قانون و فرمول حرکت ما بود، شاه آن ضربه را زد از توی آن سرنگونی خودش در آمد.

خمینی سازمان را قتل‌عام کرد از توی آن ارتش آزادیبخش در آمد، که یکسال بعد زهر آتش‌بس را به حلقوم خمینی ریخت، در اشرف و لیبرتی مجاهدین را قتل‌عام کرد از توی آن اشرف۳ را در آورد، همه دنیا می‌بینند، تبدیل این ضربات بخاطر همان ایمان و اعتقاد راسخی که وجود دارد باید قیمتی که بدهد، امروز ما اشرف۳ را داریم، امروز ما هستیم که از لیست تروریستی جامعه جهانی در آمدیم، رژیم را در لیست وارد کردیم، امروز بهترین نمونه و مثال وضعیت ظریف است، وضعیت رژیم است، خودشان استخوانهای همدیگر را در داخل می‌جوند، این ناشی از وجود مقاومت و رهبری است و مردم بفهمند که کوتاه نمی‌آیند و قیمت میدهد، منسجم است، تمام ضربات از بینش نبرده هیچی، بالا بلندترش هم برده، به  عکس رژیم می‌گوید مجاهدین در داخل خانه‌های ما وارد شدند، هیچ ضربه‌ای در دنیا نخوردیم الا اینکه  باعث وبانی آن مجاهدین  باشند، این موقعیت مجاهدین و این موقعیت رژ‌یم است، اجازه بدهید به جوانان و کانونهای شورشی بگویم اگر این مقاومت وجود دارد اگر این رهبری است اگر این تجربه ۵۴ ساله است، باید امید را در میان اقشار مردم ببرید، و آتش‌فشان خشم مردمی که وجود دارد، گرسنگی‌ها و بیکاری‌ها را تبدیل به آتش‌فشانی که سرنگونی را حتما محقق کند.

محمد حیاتی: درجمع‌بندی اگر سازمان مجاهدین را با تمام آلترناتیوهای قلابی مقایسه کنید، چرا آنها نیستند، چرا از بین رفتند، اهل قیمت نبودند، مبارزه قیمت می‌خواهد، مجاهدین ۱۲۰هزار شهید و این همه زندانی تا دینش ایستادند، عاشورای مجاهدین و اشرف و موسی، یک رهبری میخواهد پاکباز باشد، تشکیلات میخواهد و میخواهم بگویم مجاهدین تجلی و خواسته‌های بیش از ۱۰۰ سال مبارزه برای آزادی از صدر مشروطه تا الان هستند. آن چه ستارخان و باقرخان می‌خواستند، آن چه میزرا کوچک‌خان می‌خواست، مصدق و دکتر فاطمی می‌خواستند و موسی و اشرف، امروز به یمن همین فداکاریها، و وجود چنین رهبری و سازمانی تجربه بسیار عالی برای مردم است. هر کس میتواند بگوید چرا آنها از بین رفتند چون قلابی‌ها بودند و نمی‌خواستند قیمت را بدهند، پس متکی به این می‌توانیم آینده را بسازیم، مجاهدین هیچ چیزی نمی‌خواهند، برادر مسعود گفت ما هیچی نمی‌خواهیم حتی در انتخابات هم شرکت نمی‌کنم به همین دلیل ایستادیم ماندیم و خواهیم ماند و انشاءالله سرنگونی را با کانونهای شورشی و مردم ایران محقق خواهیم کرد.