قتل عام زندانیان سیاسی سال ۶۷: گفتگو با سنابرق زاهدی

سنابرق زاهدی: من فکر می‌کنم ما تا چقدر توانستیم افکار عمومی مردم ایران بطور مشخص هواداران مقاومت ایران و مردم ایران را به این جنایاتی که در طول ماههای مرداد و شهریور و مهر اتفاق افتاد آشنا بکنیم و یا آشنا هستند، واقعیت این است یک نبرد بزرگی قبل از بر سر کار آمدن آخوندها در ایران در جریان بود، یک جریان مردمی که دمکراسی و آزادی را می‌خواست در ایران ایجاد بکند و یک جریان ضدتاریخی و ضدمردمی و مرتجع که می‌خواست جنایت را در ایران حاکم بکند، آخوند و پاسدار را حاکم بکند، و به قول معروف تسمه از گرده مردم بکشد، این یک نبرد سهمگین تاریخی بوده و جریان داشته، سر آن جریان تا زمانی که خمینی زنده بود خودش بود و بعد خامنه‌ای بوده و هست، طرف مقابل هم یک جریان جدی که تا الان توانسته در مقابل همه این جنایتها و کشتارها و اعدامها مقاومت بکند بماند، در واقع تابستان ۶۷ یک فراز برجسته این رویارویی تاریخی است. شما میدانید زندانی که اسیر است هیچ امکانی ندارد، از هر امکانی محروم است، از سلاح، از بکارگیری مردم و اهرم اجتماعی و اهرم نظامی محروم است، بنابراین تن خودش و اراده خودش تنها امکانی است که در اختیارش هست، از طرف مقابل هم نظامی هست نظام جنایت که همه چیز را در اختیار دارد، پاسدار، آخوند، سلاح دارد و می‌تواند نیروهای خودش را بسیج کند، همه امکانات دیپلماتیک، نفت، پول دارد، در این نبرد نابرابر و ناعادلانه، این نقطه تعیین تکلیف به یک معنا بود بین مقاومت ایران و مجاهدین خلق ایران و بین خمینی، آخوندها، رفسنجانی و خامنه‌ای و پاسدارها بود.

به هر حال تصمیم گرفت و شخص تصمیم گیرنده همه بودند ولی خمینی اعلام کننده این تصمیم بود بی تردید روزها و شاید ماهها حتی شاید سالها، مشورت‌ها و نشستها گذاشتند، و بحثها کردند تا خمینی آن باصطلاح حکم یا فتوی را صادر کرد اعلام کرد همه مجاهدینی که در زندان هستند باید قتل‌عام بشوند. .  روشن است خمینی تصمیمش را از قبل گرفته بود، خمینی از تیرماه ۵۹ این تصمیم را گرفته بود. از آغاز حاکمیتش یعنی بعد از جریان امجدیه خمینی این تصمیم را گرفته بود و بعد در طول این را اجرا کرده بود. بنابراین نقطه تابستان ۶۷ بلوغ این جنایت بود، پس خمینی بعد از میتینگ امجدیه تصمیمش را گرفت، چون دید مجاهدین و بطور خاص با رهبری برادر مجاهد مسعود رجوی و آن سخنرانی تاریخی که در امجدیه کرد نشان داد این جریان حتی در درون رژیم می‌تواند رژیم را بکند، ۲۰ تن از نمایندگان مجلس اول خمینی جنایتی که در امجدیه علیه مجاهدین صورت گرفت را محکوم کردند.

پس احمد خمینی به سمت مجاهدین آمد، به همین دلیل خمینی احساس خطر کرد و در درون رژیمش این پیام را پیش برد که مجاهدین را باید نابود کرد، این تصمیم را از آن به بعد اجرا کرد. بعد از تظاهرات بزرگ سی خرداد دیگر این تصمیم علنی شده در زندانها قتل عام شروع شد، ده‌ها هزار نفر از سی خرداد ۶۰ تا تابستان ۶۷ در زندانهای خمینی اعدام شدند، هر آن کس را تا آن زمان فکر می‌کرد دستگاه خمینی که باید اعدام بشود را اعدام کردند. بنابراین در دستگاه خمینی کسانی که در زندان‌ها بودند دلیلی، مدرکی و سندی برای اعدام آنها نداشتند، بنابراین کسانی که در سال ۶۷ اعدام کردند صرفاً به این دلیل اعدام کردند که مجاهد باقیمانده بودند، و خمینی این حرف را به تیزترین حرف گفت، در واقع هر آن کس را که فکر می‌کرد باید اعدام کرد تا آن زمان اعدام کرده بود. در این زمینه هیچ چیزی کم نگذاشته، شب‌ها بود ۴۰۰ نفر و شاید ۳۰۰ نفر و صدها نفر فقط در زندان اوین اعدام می‌شدند، این افراد فقط بدلیل وابستگی عقیدتی به مجاهدین اعدام شدند و خود خمینی در حکمش گفته آن کسانی که سر موضع ماندند، یعنی همچنان اعتقاد دارند این راه راه درست است، در این راه پایدار ماندند و به آرمان مجاهدین وفادار ماندند، به آرمان آزادی، دمکراسی، به آرمان مسعود رجوی وفادار ماندند.

در یکی از همین شهادتها که یکی از مجاهدین در اشرف ۳ داد گفت در زندان گوهردشت آخوندی آمده و فریاد زده بود امروز روز تعیین تکلیف بین مسعود رجوی و خمینی است، شما باید یا خمینی را یا مسعود رجوی را انتخاب کنید.

در پیام خانم رجوی بود که یک زندانی در آخر زندان فریاد زد «مرگ بر خمینی و درود بر رجوی»، آن نبردی که از سال ۵۷ بین مجاهدین خلق و با خمینی و پاسدارها و آخوندها جریان داشته تا سال ۶۷ نقطه تعیین تکلیف بوده و خمینی تصمیم نهایی خودش را گرفت، که مجاهدین را نابود کند، این کلمه نابود هم از من نیست، خود خمینی در پاسخ به سؤالات موسوی اردبیلی که سؤال کرده بود و به نقل از احمد خمینی از پدرش که در برخی از این پرونده‌ها چکار کنیم؟ پرونده شهرستانها را چکار کنیم؟ بیاوریم مرکز استان و یا در همان شهرستانها رسیدگی کنیم؟ و آنهای که از قبل پرونده داشتند چکار کنیم؟ آن‌های که بعداً صادر شده چکار کنیم؟ سوالهای باصطلاح تکنیکی و سوالهای نحوء اجرای همان فرمان خمینی بود که سؤال کرد چون موسوی اردبیلی قاضی القضات خمینی بود.

خمینی در پاسخ به این سؤالات گفت دشمنان اسلام را نابود کنید، گفت آن چیزی را که من می‌خواهم همه را اعدام کنید این حرفها چیست، این‌ها را کناری بگذارید، نابود کنید، پس تصمیم خمینی به نابودی مجاهدین خلق بود، اگر بپرسید قتل عام چه بود؟ در یک کلام خمینی تصمیم گرفت و اعلام کرد و همه دستگاهش را بسیج کرد که در خفای کامل بدون اینکه هیچ خبری درز کند، درب تمام زندانها را بستند، تمام روزنامه‌ها را قطع کردند، تمام تلویزیونها را قطع کردند، تا تلفنها را پریزشان را کشیدند، همه ملاقاتها را قطع کردند، خمینی تصمیم گرفته بود همه مجاهدین را نابود کند، چون نابودی در اصطلاح حقوقی همان باصطلاح نسل‌کشی است، اگر بخواهیم نسل‌کشی را تعریف حقوقی بکنیم، نابودی می‌شود، وقتی نظامی و یک نهله فکری یک جریان فکری، یک جریان مذهبی، یک جریان عقیدتی را نابود بکند این در تعریف حقوقی نسل‌کشی می‌شود.

یعنی فراتر از جنایت علیه بشریت، به همین خاطر است بعضی از حقوقدانان در توصیف حقوقی این جنایت میگویند فراتر از جنایت علیه بشریت است و در سطح نسل‌کشی که یکی از بالاترین جنایاتی که در تاریخ صورت گرفته و در تاریخ صورت می‌گیرد، این جنایت ارتقاء پیدا می‌کند، به این ترتیب خمینی تصمیم به نابودی مجاهدین گرفت، فکر می‌کنم خمینی تصمیم گرفت همانطور که پورمحمدی می‌گوید همان زمان که تصمیم گرفت آتش بس را بپذیرد همان زمان تصمیم گرفت مجاهدین را قتل‌عام بکند، در واقع می‌خواست بگوید هیچ راهی ندارد بجزء اینکه این‌ها را کشت.

سنابرق زاهدی: قطعاً اگر دادگاهی باشد و تشکیل بشود اعترافات این جنایتکار یکی از جدیدترین حرفها است تا یکسال پیش تا زمانی که نوار منتظری پخش شد بعد از اعلام کمپین دادخواهی مقاومت ایران و بعد از اعلام خانم مریم رجوی برای کمپین دادخواهی در داخل و خارج ایران این نوار به صحنه آمد از آن زمان مقداری پرده‌ها را کنار زدند. چون پرده‌ها کنار زده شد، قبل از آن همواره تلاش می‌کردند از این موضوع در بروند، در سال ۷۶ زمانی که روزنامه آریا فقط یک جمله در مورد قتل عام نوشت که خاتمی فرمان امام را اجرا کرده، خاتمی شخصاً دستور داد این روزنامه را ببندند و برای همیشه بستند.

منظورم این است تا آن زمان رژیم تلاش می‌کرد از این جنایت فاصله بگیرد، و نگذارد اخبار این رو بشود، از زمانی اینکار بی فایده بود به همین خاطر آخوند جنایتکار امام جمعه خامنه‌ای احمد خاتمی در نماز جمعه گفت: به آنانی که اینکار را کردند باید مدال داد، در دستگاه خامنه‌ای و ولایت فقیه درست می‌گفت باید به جنایتکاران مدال داد.  کما اینکه پورمحمدی یا رئیسی بود که گفت من افتخار می‌کنم فرمان امام را اجرا کردم، بعد خامنه‌ای گامی به پیش گذاشت و رئیسی را که عامل اصلی دست‌اندرکاران قتل‌عام است و عضو کمیته مرگ تهران بوده، بعنوان کاندید ریاست جمهوری مطرح کرد البته این ولوله‌ای در رژیم ایجاد کرد، و در واقع مقاومت این را دامن زد و نتوانست به این هدف برسد.

بعد این را رئیس قوه قضاییه گذاشت در واقع روند این دو سه سال اخیر به این سمت بوده که خامنه‌ای و همه دستگاه آخوندی به این سمت بوده که وابستگی خودشان به این داستان را بیشتر اعلام بکنند، چون جای برای پوشاندن و فرار از این نمانده است، اما در بین همه حرفها حرف دیروز پورمحمدی این یک گام به جلو است در واقع اعلام می‌کند ما اینکار را کردیم باز هم می‌کنیم، یعنی جنایت علیه بشریت یا نسل‌کشی را مرتکب شدیم باز هم مرتکب می‌شویم، به دنیا و بین‌الملل و مبانی حقوق بشر بی توجه هستیم، بنابراین من فکر می‌کنم این حرف بسیار مهمی است و قاعدتاً باید همه ارگانهای بین‌المللی به آن بپردازند، و حتماً خواهند پرداخت.

سنابرق زاهدی: واقعیت همه شواهد و دلائل و همه زندانیانی که آن زمان در زندان بودند با فاکتها و نمونه‌های متعدد بسیار زیادی حکایت می‌کنند که بسیار قبل از این حتی بیش از یکسال پیش از آتش بس قبل از فروغ جاویدان، رژیم در تدارک قتل عام بوده و من گفتم خمینی از قبل تصمیم تاریخیش این بوده مجاهدین را نابود کند چون به این نقطه رسید که با این‌ها نمی‌تواند برود.

بنابراین تصمیمش را گرفته بود منتهی این تصمیم به تدریج اجرا شد، یک فتوی در سال ۵۹ از آخوندی بنام علامه که قاضی شرع شهر بم بود حسب مهر و امضاء خودش گفته به فرمان امام خمینی مجاهدین حرمت مالی ندارند حرمت جانی هم ندارند، حرمت جانی ندارند یعنی مهدورالدم هستند، یعنی همه باید اعدام بشوند، این حرف مربوط به ۵۹ یعنی قبل از سی خرداد است، و می‌گوید به فرمان امام خمینی و ما که فرمان خمینی را ندیدیم، ولی قطعاً امام خمینی جنایتکار و ملعون حتماً این فتوی را به آدمهای خاص خودش داده بوده، که باید بعد از سرنگونی رژیم این اسناد در بیاید.

به هر حال حرفم این است تصمیم به نابودی مجاهدین از قبلها گرفته شده، بطور خاص در مورد قتل‌عام همه دلائل و همه شواهدی که از خود زندانیان حکایت می‌شود، نشان می‌دهد زندانیان را دسته بندی کردند، به زندانیان سرخ و سفید و زرد تقسیم شدند، که تصمیم داشتند سرخ‌ها را عدام بکنند، لاجوردی بارها این را به زندانیان گفته بوده، برای شما برنامه هست، و آدمهای دیگر در زندانهای دیگر این حرف را زده بودند و بقیه مزدوران و شکنجه گران هم این را گفته بودند و همه دلائل و شواهد نشاندهنده این است هیچ ارتباطی با عملیات فروغ جاویدان ندارد.

بعد مگر امکانپذیر است عملیات فروغ جاویدان همین روزها در جریان بوده و همین روزها خمینی تصمیم می‌گیرد همه زندانیان را بکشد؟ این حرف بلحاظ منطقی هم معقول نیست، پس تصمیمی بوده که قبلاً گرفته بوده و شاید بشود گفت لحظه انتخاب این صدور حکم همزمان با این است ولی تصمیمش قطعاً و قطعاً قبلاً گرفته شده بو.

عفو بین‌الملل در گزارشی که ۵ یا ۶ ماه پیش برای اولین بار گزارش مفصل در ۲۰۰ صفحه با تمام شواهد و قرائن منتشر کرد، در این گزارش با جزئیات به این جنایت پرداخته و نتیجه گیری کرده هیچ رابطه بین قتل‌عام و عملیات فروغ جاویدان نیست چون رژیم و هم از طریق مزدورانش (زیر نقاب حقوق بشر در خارج کشور فعالیت می‌کنند) تلاش می‌کردند، جا بیندازند گویی قتل‌عام زندانیان سیاسی واکنش آخوندها و خمینی به عملیات فروغ جاویدان بوده، به همین خاطر عفو بین‌الملل واردش شده و با جزئیات بررسی کرده و نتیجه‌گیری کرده ربطی بین عملیات فروغ جاویدان و قتل عام وجود ندارد، یعنی خلاصه واکنش رژیم به فروغ جاویدان نبوده است.

سنابرق زاهدی: کلاً چون خمینی گفته بود این در خفای کامل و سکوت کامل صورت بگیرد یعنی اطلاعاتش بسیار دیر و ناکافی و ناکارآمد بسیار به تدریج رو آمده و علنی و مطرح شده، میدانید در بسیاری از زندانها و نزدیک به سی زندان حتی یک دانه زندانی را زنده نگذاشتند، به همین دلیل کسی باقی نمانده که بگوید چه اتفاقی افتاده است، بی تردید روزی که رژیم سرنگون بشودابعاد این جنایت رو می‌شود.

منتظری نقش جدی در افشای ابعاد این جنایت داشت، ولی متاسفانه منتظری هم همه حرفش را در این زمنیه نزد، یادتان باشد آقای مسعود رجوی در جریان قیام سال ۸۸ گفت خوب است منتظری به صحنه بیاید و بقیه اسراری را که خمینی جنایتکار داشته را رو کند.

متاسفانه به این ندا و به این درخواست و این خواست پاسخ مثبت نداد و منتظری هم مرد، به هر حال من می‌خواهم به یک نکته اشاره کنم، سازمان عفوبین‌المللی بنیادش بر علیه اعدام است، برای مبارزه با اعدام در جهان درست شده است، همچنان که میدانید اکثر کشورهای جهان اعدام را لغو کردند، و عفو بین الملل مروج این تئوری است که هیچکس را نباید کشت، بخاطر هیچ جنایتی نباید انسان را اعدام کرد، به همین دلیل پیگیر جدی قتل‌عام بوده راجع‌به این موضوع خیلی می‌شود حرف زد اما می‌خواهم راجع‌به این موضوع که چه جاهای قتل‌عام صورت گرفته بگویم.

میدانید که اطلاعاتش خیلی دیر آشکار شد و رو آمد، واقعیت این است که مقاومت ایران بیشترین اطلاعات در باره این موضوع داشته و اعلام کرده و پیشرو بوده که من در یک مصاحبه کاملی با جزئیات این را گفتم چه اطلاعات دقیقی در همان روزهای قتل‌عام در تلگرامهای که مسئول شورای ملی مقاومت خطاب به دبیرکل سازمان ملل زد اینها را اعلام کرد، اما عفو بین‌الملل تلاش داشت اطلاعات را بدست بیاورد، واقعیت این است نتوانسته بدست بیاورد، عفو بین‌الملل ابتدا چند صد نفر که مقاومت ایران لیستشان را اعلام کرد بعنوان شهدای قتل‌عام اعلام کرد، بعد گفت ۱۲۰۰ نفر، بعد گفت ۲۰۰۰ نفر، بعد که میگویم نه در زمان کوتاه بلکه در زمانهای بلند بعد از چند ماه طول کشید در دهمین سال قتل‌عام ۵۰۰۰ نفر اعلام کرد، منظورم این است عفو بین‌الملل که پیگیر یک دانه اعدام در هر کجای جهان که اتفاق بیفتد هست، در این جنایت بزرگ در این قتل عام عظیم نتوانست اطلاعات بدست بیاورد، بنابراین اطلاعات این قتل عام از طریق ارگانهای بین‌المللی دیر رو آمد، تا آنجا که آخرین اطلاعاتی که خودمان داریم و اعلام کردیم در ۱۱۰ نقطه در ایران این جنایت صورت گرفته است، ۱۱۰ نقطه در زندانها و شهرهای مختلف صورت گرفته است، البته تهران مرکز این جنایت بوده من نمی‌دانم چند هزار نفر در تهران اعدام شدند میدانم زمانی در زندان اوین ۱۵ هزار نفر زندانی سیاسی وجود داشت.

چقدر اعدام و یا آزاد شدند مطمئناً تعدادی که باقی ماندند بسیار اندک بودند، چند صدنفر بیشتر از قتل عام باقی نماندند، یک لیستی ناقص از تعدادی که زنده ماندند تهیه کردند و آن لیست ۷۶۰ نفر را در زندان اوین لیست کرده است، ولی طبیعی است این لیست ناقصی است، فکر می‌کنم فقط مردان مجاهد در آن لیست آمدند و زنان مجاهد طبعاً همه اعدام شدند، و در آن لیست نیست، منظورم این است اطلاعات این موضوع بسیار دیر به صحنه سیاست وارد شد و هر چقدر مقاومت توانست با امکاناتی اطلاعاتی که داشت بیاورد، آورد. البته همانطور که گفتم منتظری در سال ۶۸ بعد از مرگ خمینی این را رو کرد و متن حکم را منتظری اعلام کرد و در کتابش آورد اما ما در شهریور سال ۶۷ یعنی درست در اوج قتل‌عام در تلگرافی که آقای رجوی به پرزدکوئیار دبیرکل سازمان ملل بود، زد گفت: خمینی فتوی مکتوب صادر کرده و با دستخط خودش خواسته همه مجاهدین اعدام بشوند. منظورم این است ما این فتوی اطلاع داشتیم کاغذش را نداشتیم، در مورد آمار قتل عام شده‌ها ما خودمان زمان زیادی طول کشید تا به آمار نهایی قتل عام دست پیدا کردیم. به یک بررسی بسیار دقیق و تعداد هر زندانی که در زندان بودند تعدادی که آزاد شدند، تعدادی که در زندان باقی مانده بودند.

در حقیقت ما یک ارزیابی دقیقی بدست آوردیم عدد ۳۰ هزار نفر را به عنوان قتل عام شده سال ۶۷ اعلام کردیم، همه شواهد ودلائلی که بعد از اعلام ما وجود داشته این حقیقت را تأیید می‌کند. مثلاً شما خواندید یک نفر گفته ۸۰۰ نفر اعدام شدند، این جمله که می‌گوید هم در تلگراف آقای رجوی به دبیرکل هست و هم در گزارش سازمان ملل در باره اعدام در سراسر جهان که در سال ۶۸ اعلام شد و منتشر شد این جمله آمده و عین جمله گفته شده «در سه روز ۱۵ و ۱۶ و ۱۷ اوت سال ۸۸ که اواخر مرداد سال ۶۷ است، ۸۶۰ جسد فقط از زندان اوین به بهشت زهرا برده شده است».

یعنی ابعاد را از همین سه روز در یک زندان اوین به یک قبرستان ۸۶۰ جسد منتقل شده است، حالا فکر کنید مجموع اجسادی که از اوین به بهشت زهرا چقدر بوده، تازه میدانید گورستان اصلی قتل عام بهشت زهرا نیست خاوران است، بنابراین برای اینکه بفهمیم چقدر کشتند این یک فاکت است، از این فاکتها زیاد است در بسیاری از زندانها یک نفر زنده نمانده است، بسیاری از آدمهای رژیم گفتند سی هزار نفر اعدام شدند، بیش از سی هزار نفر گفتند، رضا ملک که الان در زندان است و معاون وزارت اطلاعات بوده گفت ۳۳ هزار و ۷۰۰ نفر بوده، خطاب به بان کی مون نامه نوشت، و پیام داد و بر روی این تاکید کرد، بعد با جزئیات گفت سی هزار مجاهدین بودند و سه هزار و ۷۰۰ نفر از بقیه سازمانها و گروه‌ها بودند.

من دقت این عدد را نمی‌دانم ولی این عددی بوده که معاون وزارت اطلاعات داده ولی به هر حال خیلی روشن است تمام آمار و ارقام و تمام باصطلاح شواهد و قرائن و تمام عددهای که آدم نگاه می‌کند، ابعاد را بالا می‌برد، اگر اشتباه نکنم مهدی خزئلی پسر خزئلی از قول علی ربیعی که او هم بعداً معاون وزارت اطلاعات شد نمی‌دانم آن زمان چکاره بود و فکر می‌کنم آن موقع هم معاون وزارت اطلاعات بود معاون ری شهری بود اگر اشتباه نکنم، و خودش از آن جنایتکارهای حرفه‌ای است، یعنی کسی که جنایتکارهای رژیم از آنان فرار می‌کنند، الان سخنگوی دولت روحانی است.

او خودش گفته بود ۲۰ هزار نفر اعدام شدند، ارقامی که ما گفتیم با احتیاط همراه است، ارگان‌های بین‌المللی به این سادگی نمی‌توانند به آمار درستی دست پیدا کنند، عفو ۵ هزار نفر اعلام کرد در حالیکه الان ما بیش از ۶ هزار اسم داریم، شما میدانید در واقع برای بدست آوردن تک به تک این اسمها و بدست آوردن تک به تک این علائم و گورهای دستجمعی که بدست .

هیچ جنبشی در سراسر جهان وجود ندارد که توانسته باشد در این ابعاد بتواند اطلاعات جمع‌آوری کرده باشد (این را از دوستان فلسطینی هم شنیدم)، لیست شهدای ما یک دائره‌المعارف شهداء است، در هیچ جنبشی وجود ندارد، یعنی اگر انتظار این وجود دارد ما بتوانیم سی هزار اسم اعلام کنیم، اصلاً واقعی نیست، بنابراین اعلام تک به تک این اسامی نشاندهنده این است که توانستیم، همین روزها هم اسامی می‌آید، من خودم دوستی دارم که در سوئد هست، این بعد از سالیان سال برای من عکس دو برادرش را فرستاد، اسامی‌شان را گفت که برادران من هوادار مجاهدین بودند در جنگلهای شمال اعدام شدند و آنجا دفن شدند ما از اینها خبر نداشتیم، یعنی ابعاد اعدامهای که آخوندها کردند آنقدر زیاد است و آنقدر وحشیانه است تا زمانی که رژیم بر سر کار است، به آن دست پیدا کردن کار بسیار سختی است و ضمناً رژیم بداند کسی بدنبال این چیزها است اعدام می‌کند.