دولت از جبران فشار تورمی گفت، اما کالابرگ پیش از تحقق وعده‌ها متوقف شد
در حالی که دولت پزشکیان در ماه‌های گذشته، کوپُن یا کالابرگ را به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایت معیشتی معرفی کرده بود، اکنون اظهارات تازه مقام‌های دولتی درباره توقف افزایش این کمک‌ها، بار دیگر بحث وعده‌های اقتصادی و سرنوشت طرح کالابرگ را به صدر اخبار بازگردانده است. این موضوع در شرایطی مطرح می‌شود که نرخ تورم و هزینه‌های زندگی با سرعتی بی‌سابقه افزایش یافته و بسیاری از خانوارها با کاهش قدرت خرید مواجه هستند.
بر اساس گزارش منتشرشده در رسانه حکومتی خبرآنلاین در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۴۰۵، اظهارات فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، درباره افزایش نیافتن کوپُن‌های هزینه سبد معیشت واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشته است. این واکنش‌ها از آنجا ناشی می‌شود که دولت در جریان شوک ارزی دی‌ماه وعده داده بود پرداخت آثار ناشی از افزایش قیمت‌ها را جبران کند و علاوه بر آن، هر سه ماه متناسب با نرخ تورم افزایش یابد.
با این حال، طبق گزارش منتشرشده، دولت نه‌تنها افزایش وعده داده‌شده را اجرا نکرد، بلکه اکنون از عدم افزایش آن سخن می‌گوید. به این ترتیب، یکی از مهم‌ترین وعده‌های حمایتی دولت کمتر از شش ماه پس از آغاز اجرا با ابهام جدی روبه‌رو شده است.
کالابرگ در سایه تورم بی‌سابقه
بحث توقف افزایش کالابرگ در شرایطی مطرح شده که آمارهای رسمی از رشد شدید تورم حکایت دارند. بر اساس داده‌های منتشرشده، بانک مرکزی نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه را بیش از ۷۷ درصد اعلام کرده است. همزمان مرکز آمار ایران این شاخص را بیش از ۸۳ درصد برآورد کرده است.
در این میان، گروه خوراکی‌ها بیشترین فشار را بر زندگی خانوارها وارد کرده‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهد تورم مواد غذایی به حدود ۱۳۰ درصد رسیده است. این رقم به معنای افزایش سنگین هزینه‌های روزمره برای میلیون‌ها خانوار است؛ خانوارهایی که قرار بود کوپُن بخشی از فشار ناشی از گرانی را برای آن‌ها جبران کند.
بیشتر بخوانید
ایلان ماسک با جهش خیره‌کننده سهام اسپیس‌ایکس، نخستین تریلیونر جهان شد
علی قنبری، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس، در گفت‌وگو با خبرآنلاین تأکید کرده است که «دولت همزمان با دو بحران روبه‌رو است؛ از یک سو با کمبود منابع مالی مواجه است و از سوی دیگر، وضعیت اقتصادی اقشار کم‌درآمد روزبه‌روز دشوارتر می‌شود».
به گفته او، افزایش مستمر کوپُن بدون تأمین منابع پایدار می‌تواند خود به عامل تشدید تورم تبدیل شود. قنبری معتقد است حمایت‌های دولتی زمانی اثربخش خواهند بود که به افزایش بیشتر تورم منجر نشوند؛ در غیر این صورت، همان سیاست حمایتی می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و فشار بیشتری بر زندگی مردم وارد کند.
انتقادها به شیوه اجرای کالابرگ
منتقدان می‌گویند دولت به جای تمرکز بر خانوارهای نیازمند، منابع محدود خود را میان تمامی اقشار جامعه توزیع کرده است.
قنبری گفته است «دولت از همان ابتدا در اجرای توزیع کوپُن برای همه شهروندان دچار اشتباه شد. به باور او، منابع محدود حمایتی باید به صورت هدفمند در اختیار اقشار محروم و کم‌درآمد قرار گیرد».
این اقتصاددان تأکید کرده است «اختصاص منابع بیشتر به سه دهک پایین درآمدی می‌تواند تأثیر قابل توجه‌تری بر کاهش فقر و نابرابری داشته باشد».
موضوع کالابرگ اکنون به یکی از نمادهای فاصله میان وعده‌های اقتصادی و واقعیت‌های معیشتی تبدیل شده است. طرحی که قرار بود بخشی از فشار ناشی از تورم را جبران کند، در کمتر از شش ماه با محدودیت منابع و انتقادهای گسترده مواجه شد.
ماجرای کالابرگ بار دیگر شکاف میان وعده‌های اقتصادی دولت و وضعیت واقعی زندگی مردم را آشکار کرده است. در شرایطی که تورم، به‌ویژه در بخش خوراکی‌ها، رکوردهای تازه‌ای ثبت می‌کند، توقف افزایش کالابرگ پرسش‌های جدی درباره توانایی حکومت در تأمین حداقل حمایت‌های معیشتی ایجاد کرده است. بسیاری از منتقدان معتقدند این روند نشان می‌دهد بحران اقتصادی و کمبود منابع، حتی اجرای ابتدایی‌ترین وعده‌های حمایتی را نیز با چالش روبه‌رو کرده است.
