دانشجویان بلوچ از محدودیت‌های امنیتی و تهدید ادامه تحصیل خبر می‌دهند
موج تازه‌ای از فشارهای امنیتی علیه دانشجویان بلوچ در دانشگاه‌های تهران آغاز شده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، شماری از دانشجویان مقطع دکتری در دانشگاه‌های مختلف پایتخت، طی روزهای اخیر با محدودیت ممنوع‌الخروجی مواجه شده‌اند. این دانشجویان می‌گویند بدون دریافت حکم رسمی یا اطلاع از مرجع صادرکننده، از حق خروج از کشور محروم شده‌اند.
گزارش‌ها نشان می‌دهد که ممنوع‌الخروجی دانشجویان بلوچستان پس از مراجعه آنان به نهادهای اداری و انجام استعلام مشخص شده است. با این حال، مقام‌های مسئول هیچ توضیح شفافی درباره علت این اقدام ارائه نکرده‌اند. همچنین تاکنون هیچ پرونده قضایی یا ابلاغ رسمی با ذکر شعبه، شماره پرونده یا مستندات قانونی در اختیار این دانشجویان قرار نگرفته است.
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان اعلام کرده که تعدادی از دانشجویان بومی بلوچ شاغل به تحصیل در مقطع دکتری، در هفته‌های اخیر از اعمال این محدودیت‌ها مطلع شده‌اند. به گفته این نهاد، نگرانی از افزایش فشارهای امنیتی و احتمال برخوردهای فراقضایی باعث شده هویت این دانشجویان منتشر نشود.
ممنوع‌الخروجی دانشجویان بلوچ بدون حکم رسمی
دانشجویان در گفت‌وگو با شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان گفته‌اند که تنها پس از استعلام اداری متوجه ممنوع‌الخروجی خود شده‌اند. یکی از این دانشجویان اعلام کرده است: «ابلاغیه‌ای دریافت کردیم و پس از انجام استعلام فهمیدیم اجازه خروج از کشور را نداریم.»
این دانشجویان همچنین نسبت به پیامدهای بعدی این اقدام ابراز نگرانی کرده‌اند. آنان می‌گویند احتمال دارد محدودیت‌های تازه‌ای برای ادامه تحصیل یا فعالیت دانشگاهی آنان اعمال شود. برخی از دانشجویان بلوچ از احتمال احضار، بازجویی یا تعلیق تحصیلی سخن گفته‌اند.
بیشتر بخوانید
بر اساس اطلاعات منتشرشده، در پاسخ به استعلام‌های انجام‌شده فقط نتیجه نهایی یعنی ممنوع‌الخروجی دانشجویان بلوچ اعلام شده است. نهادهای مسئول از ارائه هرگونه توضیح درباره مرجع صادرکننده یا دلایل این تصمیم خودداری کرده‌اند. این ابهام باعث افزایش نگرانی در میان دانشجویان و خانواده‌های آنان شده است.
فعالان حقوق بشر می‌گویند محروم کردن دانشجویان از حقوق اولیه بدون طی روند شفاف قضایی، بخشی از الگوی گسترده سرکوب در دانشگاه‌های ایران است. در سال‌های اخیر، گزارش‌های متعددی درباره فشار بر دانشجویان منتقد، فعالان صنفی و دانشجویان اقلیت‌های قومی منتشر شده است.
افزایش فشار امنیتی بر دانشجویان بلوچ
ممنوع‌الخروجی دانشجویان بلوچ در حالی رخ می‌دهد که طی سال‌های گذشته، بسیاری از دانشجویان با پرونده‌سازی امنیتی روبه‌رو بوده‌اند. احضار به نهادهای امنیتی، اخذ تعهد، محرومیت از خوابگاه، تعلیق از تحصیل و بازداشت موقت از جمله فشارهایی است که بارها علیه این دانشجویان اعمال شده است.
فعالان دانشگاهی می‌گویند برخوردهای امنیتی با دانشجویان اهل بلوچستان در سال‌های اخیر شدت بیشتری گرفته است. این فشارها همزمان با افزایش اعتراض‌های اجتماعی و سیاسی در ایران گسترش یافته است. بسیاری از نهادهای حقوق بشری این اقدامات را نقض آشکار آزادی‌های آکادمیک و حقوق بنیادین شهروندان می‌دانند.
دانشگاه‌ها در دهه‌های گذشته یکی از مهم‌ترین مراکز اعتراض و فعالیت مدنی در ایران بوده‌اند. به همین دلیل، نهادهای امنیتی همواره تلاش کرده‌اند فضای دانشگاهی را تحت کنترل شدید قرار دهند. اکنون ممنوع‌الخروجی دانشجویان بلوچ نیز در ادامه همین سیاست ارزیابی می‌شود.
با وجود افزایش فشارها، بسیاری از دانشجویان و فعالان مدنی تأکید دارند که سیاست سرکوب نتوانسته صدای اعتراض در دانشگاه‌ها را خاموش کند. آنان معتقدند برخوردهای امنیتی تنها شکاف میان حکومت و نسل جوان را عمیق‌تر کرده است.
