عراقچی در گفتوگو با اماسانبیسی چه چیزی را پنهان میکند؟
لافهای عراقچی در گفت و گو با تلویزیون ام اس ان بی سی توجه بسیاری را به خود جلب کرد. عباس عراقچی در نخستین روز اسفند ۱۴۰۴ در گفتوگو با شبکه اماسانبیسی تلاش کرد چهرهای مسلط از دیپلماسی حکومت ارائه دهد. این مصاحبه اما بیش از هر چیز صحنه بروز لاف زدنهای عراقچی بود. او کوشید واقعیتهای میدانی را با واژههای نرم پنهان کند. سخنانش درباره مذاکره، جنگ و برنامه هستهای با تناقضهای جدی همراه بود.
حرفهای عراقچی درباره مذاکره و «اصول راهنما»
عراقچی مدعی شد که دو طرف بر سر «اصول راهنما» به تفاهم رسیدهاند. او گفت پیشنویس توافق احتمالی در دست تهیه است. این بخش از سخنانش تلاش داشت فضای پیشرفت را القا کند. با این حال، او از ارائه جزئیات روشن خودداری کرد. لافهای عراقچی در این بخش بر پایه امیدسازی بدون سند شکل گرفت.
نیویورک تایمز؛ خامنه ای در غیاب خود کارها را به لاریجانی سپرد
او تأکید کرد که تنها راه، دیپلماسی است. در عین حال گفت برای جنگ نیز آمادهاند. این دوگانهگویی محور اصلی حرفهای عراقچی بود. او کوشید هم پیام صلح بدهد و هم تهدید کند. چنین رویکردی نشان داد که دستگاه دیپلماسی حکومت در وضعیت تدافعی قرار دارد.
برنامه هستهای و انکار درخواست توقف دائمی
مجری به صراحت از درخواست توقف دائمی غنیسازی پرسید. عراقچی این گزارشها را «گمانهزنی» خواند. او گفت: «هیچ پیشنهادی برای تعلیق ارائه نشده است». همچنین مدعی شد طرف آمریکایی خواستار غنیسازی صفر نشده است. این پاسخها نمونهای آشکار از لافهای عراقچی در برابر پرسش مستقیم بود.
او گفت درباره صلحآمیز بودن برنامه هستهای گفتوگو میکنند. عراقچی از تماس مستقیم با رافائل گروسی سخن گفت. همچنین نام استیو ویتکاف و جرد کوشنر را مطرح کرد. او افزود هر زمان لازم باشد دوباره مذاکره میکنند.
در ادامه به سخنان دونالد ترامپ اشاره کرد. عراقچی گفت توافق عادلانه در دسترس است. این ارجاع تلاشی برای نشان دادن همسویی بود. اما لافهای عراقچی نتوانست تناقضهای پیشین را پنهان کند.
دو هفته تا توافق یا سایه حمله؟
مجری درباره زمانبندی احتمالی حمله پرسید. او از گزارشهای رسانههای غربی سخن گفت. عراقچی وجود هرگونه اولتیماتوم را رد کرد. او بار دیگر بر «توافق سریع» تأکید داشت. این تأکید مکرر نشان از نگرانی جدی داشت.
عراقچی گفت ایران تحت تحریم است و لغو سریع آن به سود کشور است. او افزود هیچ دلیلی برای خریدن وقت ندارند. در همین حال، از مخالفان جنگ خواست اجازه دهند دیپلماتها کار خود را انجام دهند. این جملات بخشی دیگر از لافهای عراقچی بود که تلاش داشت ترس از درگیری را بپوشاند.
روایت قیام دیماه و وارونهنمایی واقعیت
در بخش دیگری از مصاحبه، موضوع اعتراضات سراسری مطرح شد. عراقچی ادعا کرد اعتراضات اولیه مسالمتآمیز بود. او گفت دولت حتی وارد گفتوگو شد. سپس مدعی شد در روزهای پایانی «عملیات تروریستی سازمانیافته» رخ داد.
این روایت با گزارشهای مستقل همخوانی ندارد. در جریان دیماه خونین ۱۴۰۴ صدها جوان جان باختند. نهادهای حقوق بشری نقش سپاه پاسداران خامنه ای را برجسته کردند. در پی این رویدادها، اتحادیه اروپا و شورای اروپا نیز علاوه برتحریمهای لیست گذاری سپاه پاسداران را به عنوان نهاد تروریستی تصویب کردند. با این حال، عراقچی آمار کشتهشدگان را به «عناصر مسلح» نسبت داد. این بخش نیز در چارچوب همان لافهای عراقچی قرار گرفت.
قطع اینترنت در آن روزها بیپاسخ ماند. عراقچی توضیح نداد چرا ارتباط مردم با جهان قطع شد. او تنها بر روایت رسمی تأکید کرد. چنین رویکردی شکاف میان حکومت و جامعه را عمیقتر نشان داد.
پیام به واشنگتن؛ تکرار ادبیات قدیمی
در پایان، مجری از پیام او به رئیسجمهور آمریکا پرسید. عراقچی گفت آمریکا همه ابزارها را امتحان کرده است. او از جنگ و تحریم نام برد. سپس تأکید کرد که هیچکدام نتیجه نداده است.
این پیام در ظاهر قاطع بود. اما تکرار مداوم ضرورت مذاکره، لحن دیگری را نشان میداد. لافهای عراقچی در این گفتوگو بیش از آنکه قدرت را نمایش دهد، از بحران حکایت داشت.
مصاحبه اخیر نشان داد که دستگاه دیپلماسی حکومت در برابر فشارهای داخلی و خارجی در تنگنا قرار دارد. لافهای عراقچی نتوانست واقعیت بحران مشروعیت و انزوای بینالمللی را پنهان کند. تجربه چهار دهه گذشته نشان داده است که این ساختار اصلاحپذیر نیست. تا زمانی که محور ولایت فقیه پابرجا است، چرخه سرکوب و بحران ادامه خواهد داشت.







