خودسوزی و مرگ حمیدرضا (صابر) بهبودی؛ کارگری که قربانی بی‌عدالتی ساختاری شد
۹ آبان ۱۳۹۹، حمیدرضا صابر بهبودی، کارگر روزمزد معدن شن و ماسه شباب رودبار، در اعتراض به اخراج و بی‌پاسخ ماندن درخواست‌هایش برای بازگشت به کار، مقابل دفتر این معدن دست به خودسوزی زد. او سه روز بعد، ۱۲ آبان، بر اثر شدت سوختگی در بیمارستان سوانح و سوختگی ولایت رشت جان باخت.
کارگری که راهی برای اعتراض نداشت
بهبودی ۳۲ ساله، ماه‌ها در معدن شباب به‌صورت روزمزد کار می‌کرد و پس از پایان قرارداد، مدیران شرکت از استخدام مجدد او خودداری کردند. منابع محلی می‌گویند او چهار تا پنج ماه پیش از معدن اخراج شده و بارها برای بازگشت تلاش کرده بود. کارگران روزمزد طبق قانون فعلی کار امکان شکایت برای بازگشت به کار ندارند و وزارت کار نیز در دوران کرونا هیچ حمایت مشخصی برای میلیون‌ها کارگر روزمزد تعریف نکرد.
تلاش‌های بی‌نتیجه و بن‌بست کامل معیشتی
خانواده و نزدیکان حمیدرضا روایت کرده‌اند که او از ۱۳ سالگی برای تأمین مخارج خانواده‌اش کار می‌کرد. مادر بیمار، خواهر دارای معلولیت و دو برادر با مشکلات اعصاب و روان، همه به درآمد او وابسته بودند. طبق این روایت، کارفرما به دلیل سابقه اعتیاد او را اخراج کرده بود اما بهبودی ترک کرده و برای بازگشت به کار بارها به معدن و شورای روستا مراجعه کرده بود؛ بی‌نتیجه.
صبح روز حادثه، کارکنان معدن که به گفته اهالی روی زمین‌های کشاورزی پدر این کارگر بنا شده به او گفته بودند: «هیچ‌وقت دیگر اینجا نیا». دقایقی بعد، مقابل چشمان مردم، بر روی خود بنزین ریخت و خود را آتش زد.
واکنش مقام‌های محلی؛ متهم کردن کارگر به جای پاسخگویی
پس از این حادثه، فرماندار رودبار او را «بی‌نظم» و «دارای سابقه درگیری» معرفی کرد. صداوسیمای گیلان نیز او را «معتاد» خواند. فرمانده انتظامی رودبار مدعی شد مدیریت معدن «چندین‌بار» با او مساعدت کرده بود. این موضع‌گیری‌ها واکنش منفی گسترده‌ای در میان مردم محلی ایجاد کرد.
مرگی که تنها یک تراژدی شخصی نبود
حمیدرضا بهبودی سومین کارگری بود که در فاصله چند ماه آن سال به دلیل فشار معیشتی و ناتوانی در پیگیری حقوق خود اقدام به خودکشی کرده بود. پیش از او، کارگری در مسجدسلیمان به دلیل پرداخت نشدن حقوق حلقه‌آویز شد و کارگری دیگر در هویزه پس از رد درخواست مساعده، جان خود را گرفت. موارد مشابه دیگری نیز از استان بوشهر گزارش شده بود.
بازگشت سایه تراژدی یونس عساکره
خودسوزی این کارگر رودباری یادآور مرگ یونس عساکره، دستفروش خرمشهری است که در سال ۱۳۹۳ در اعتراض به مصادره بساطش توسط شهرداری خود را آتش زد؛ نمادهایی از فروریختن امنیت معیشتی و نبود راه اعتراض برای اقشار بی‌پناه.
پایانی تلخ برای کارگری که فقط می‌خواست کار کند
به گفته نزدیکانش، «خواست عجیب و دور از دسترسی نداشت؛ فقط کار می‌خواست تا خرج خانواده‌اش را بدهد». اما محرومیت از حق کار، نبود حمایت قانونی برای کارگران روزمزد، و برخورد تحقیرآمیز مدیران و مقام‌های محلی، او را به تصمیم نهایی رساند؛ تصمیمی که یک روستا را تکان داد و بار دیگر شکاف عمیق میان وضعیت واقعی کارگران و ادعاهای حکومت را آشکار کرد.
