حملات اخیر حوثی‌ها (انصارالله یمن) به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ و حمایت علنی خامنه‌ای از این اقدامات، بار دیگر نقش ایران در استفاده از نیروهای نیابتی برای پیشبرد اهداف منطقه‌ای را برجسته کرده است.
حمایت خامنه‌ای از حوثی‌ها، تشویق به تداوم جنگ‌افروزی
در تاریخ ۲۳تیرماه ۱۴۰۴ (۱۳ژوئیه ۲۰۲۵)، صفحه فارسی منتسب به خامنه ای در پلتفرم ایکس پستی منتشر کرد که در آن از حملات حوثی‌ها به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ ستایش شده است. خامنه‌ای در پیام خود می‌نویسد: «کاری که ملت یمن و دولت انصارالله در پشتیبانی از مردم غزه انجام دادند، انصافاً در خور تحسین است… امیدواریم ان‌شاءالله این مجاهدت‌ها و مقاومت‌ها ادامه پیدا کند…».
این پیام نه‌تنها حمایت صریح ایران از اقدامات این گروه را نشان می‌دهد، بلکه تلاشی است برای معرفی این گروه شبه‌نظامی به‌عنوان نماینده «ملت یمن». با این حال، تمایز میان دولت قانونی یمن و نیابتی‌های حکومتی، که از حمایت تسلیحاتی و سیاسی حکومت ایران برخوردارند، برای جامعه جهانی و مردم منطقه کاملاً آشکار است.
حملات حوثی‌ها، تهدیدی برای امنیت دریانوردی و تجارت جهانی
بر اساس گزارش فاکس نیوز در تاریخ ۲۱تیرماه ۱۴۰۴(۱۱ژوئیه ۲۰۲۵)، حوثی‌ها یک کشتی باری با پرچم لیبریا را در دریای سرخ هدف قرار داده و غرق کردند که منجر به کشته شدن دست‌کم چهار نفر و نجات تنها شش نفر از ۲۵خدمه شد. این حمله بخشی از موج حملاتی بود که طی ۴۸ساعت، دو کشتی تجاری را هدف قرار داد. گروه نیابتی یمنی با استفاده از تسلیحات دریافتی از حکومت ایران شامل موشک‌های بالستیک، پهپادها و نارنجک‌های موشکی، تنگه باب‌المندب، یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های تجاری جهان، را به منطقه‌ای ناامن تبدیل کرده‌اند.
هال کمپفر در گفت‌وگو با فاکس نیوز توضیح داد که «آتش‌بس موقت بین حوثی‌ها و نیروهای بین‌المللی، از جمله آمریکا، همیشه شکننده بوده است».
استراتژی بحران‌زای حکومت ایران، حوثی‌ها به‌عنوان اهرم منطقه‌ای
پس از پایان جنگ ۱۲روزه و بمباران برخی سایت‌های اتمی ایران توسط آمریکا، شبه نظامیان طرفدار حکومت ایران حملات خود را از سر گرفتند. کمبود ناوهای جنگی بین‌المللی در منطقه، به‌دلیل تمرکز آن‌ها در نزدیکی تنگه هرمز برای مقابله با تهدیدات ایران، به آن‌ها آزادی عمل بیشتری داده است.
حکومت ایران از استراتژی ایجاد بحران برای پیشبرد اهداف سیاسی و منطقه‌ای خود استفاده می‌کند. حمایت از نیابتی‌ها بخشی از این سیاست است که به ایران امکان می‌دهد بدون درگیری مستقیم، دشمنان خود را درگیر جنگ‌های حاشیه‌ای کند. کمپفر در مصاحبه خود تأکید کرد که «حوثی‌ها، به‌دلیل موقعیت جغرافیایی یمن و عدم توانایی دولت‌های منطقه‌ای برای مقابله مستقیم، به نیرویی غیرقابل پیش‌بینی و قدرتمند تبدیل شده‌اند». کمپفر حتی احتمال داد که «شبه نظامیان یمنی در حال حاضر قوی‌ترین نیروی نیابتی ایران باشند، به‌ویژه پس از تضعیف حزب‌الله توسط حملات اسرائیل و فشارهای سیاسی در لبنان».
پیام خامنه‌ای به این گروه نشانه‌ای از تلاش ایران برای استفاده از این گروه به‌عنوان اهرمی در مذاکرات آینده با قدرت‌های غربی، به‌ویژه آمریکا، است. ایران با تأمین تسلیحات پیشرفته، مانند موشک‌ها و پهپادها، حوثی‌ها را به ابزاری برای حفظ آتش جنگ در منطقه تبدیل کرده است. این اقدامات نه‌تنها به بی‌ثباتی منطقه‌ای دامن می‌زند، بلکه به رژیم اجازه می‌دهد از تنش‌های خارجی برای توجیه سرکوب داخلی استفاده کند.
در همین زمینه
نقش سپاه پاسداران در جنگ افروزی ولایت فقیه در منطقه
پیامدهای منطقه‌ای و جهانی
حملات حوثی‌ها به کشتی‌های تجاری هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه را افزایش داده و زنجیره تأمین جهانی را تهدید می‌کند. دبیرکل سازمان ملل این حملات را محکوم کرده و خواستار کاهش تنش و یافتن راه‌حلی صلح‌آمیز برای مناقشه یمن شده است. با این حال، تا زمانی که ایران به حمایت تسلیحاتی و سیاسی از این گروه مزدور ادامه دهد، دستیابی به صلح پایدار دشوار خواهد بود.
در داخل ایران، حکومت ولایت فقیه از بحران‌های خارجی برای توجیه سرکوب مخالفان و منحرف کردن توجهات از مشکلات داخلی بهره می‌برد. این سیاست بحران‌زا نه‌تنها منطقه را بی‌ثبات کرده، بلکه اقتصاد جهانی را نیز تحت فشار قرار داده است.
نتیجه‌گیری و راهکارها
حمایت علنی خامنه‌ای از حملات حوثی‌ها و استفاده از این گروه به‌عنوان نیروی نیابتی، بخشی از استراتژی گسترده‌تر حکومت ایران برای حفظ بحران در منطقه است. این سیاست به حکومت ایران امکان می‌دهد ضمن منحرف کردن توجهات از مشکلات داخلی، موقعیت خود را در مذاکرات بین‌المللی تقویت کند. با این حال، تا زمانی که ریشه این بحران‌ها، یعنی حکومت ولایت فقیه در تهران، به حیات خود ادامه دهد، گروه‌های نیابتی مانند حوثی‌ها به‌عنوان بازوهای اجرایی این حکومت عمل خواهند کرد.
برای پایان دادن به این چرخه بحران، جامعه جهانی باید فشارهای سیاسی و اقتصادی بر ایران را افزایش دهد و همزمان راه‌حل‌هایی برای تقویت دولت قانونی یمن و قطع حمایت تسلیحاتی ایران از حوثی‌ها پیدا کند. البته بدون قطع ریشه این بحران‌ها، یعنی تغییر این حاکمیت جنگ افروز ولایت فقیه از طریق مردم و مقاومت سازمان یافته مردم ایران منطقه همچنان در معرض جنگ‌افروزی و بی‌ثباتی باقی خواهد ماند.
