تابستان ۶۶ بود، گرمایی که انگار از جهنم وام گرفته شده بود. زندان سمنان، دخمهای تنگ و خفقانآور، نفسها را به شماره میانداخت. هواخوری کوچک بند، تنها پناهگاهمان بود؛ جایی که میشد برای لحظهای از دیوارهای بیرحم و خفقان آور آن فاصله گرفت. اکبر ذوالفقاریان، یار و همبندیام، مثل همیشه بعد از نماز مغرب قدمزنان در حیاط کوچک بود. انگار در آن فضای تنگ، دنبال چیزی میگشت؛ شاید یک راز، شاید یک نجوا.
بچهها هر کدام به کاری مشغول بودند. یکی غرق نماز و دیگری غرق کتاب. چند نفری هم دوبهدو قدم میزدند و حرف میزدند. من خودم را به اکبر رساندم. با شیطنت گفتم: «اکبر! امشب چرا بچهها رو اذیت نکردی؟»
لبخند صورت زیبایش مثل همیشه دلگرمکننده بود. «امشب این وظیفه رو سپردم به بهنام!» و با سر به گوشهای اشاره کرد. نگاهم دنبالش رفت. بهنام بیابانکی، مثل همیشه، داشت محمد تشرفی را کلافه میکرد.(۱)
اکبر، با آن سن کمش، طمانینهای داشت که انگار سالها از ما بزرگتر بود. آرامشی که در عمق نگاهش موج میزد، مرا به فکر فرو میبرد: این مجاهد جوان چطور اینقدر پخته است؟
از همین نویسنده
راز تکرار در تاریخ
ناگهان وسط قدم زدن ایستاد. انگار چیزی در ذهنش جرقه زده باشد. چشمانش برق زد و با هیجانی که سعی میکرد مهارش کند، پرسید: «میدونی امروز چه روزیه؟»
ابرویم را بالا انداختم. «نه، مگه قراره روز خاصی باشه؟»
«فکر کن! امروز چه تاریخیه؟»
شانهای بالا انداختم. «خب، ششم شهریور دیگه.»
لبخندش عمیقتر شد، انگار رازی را کشف کرده بود. «نه! امروز شش، شش، شصتوششه. ۶۶/۶/۶»
یک لحظه جا خوردم. این تاریخ عجیب بود، مثل یک معما. سعی کردم به شوخی از کنارش بگذرم.
اما اکبر جدیتر شد. مکثی کرد، نفس عمیقی کشید و گفت: «میخوام ببینم چند تا از این تاریخهای تکرارشونده رو میتونیم ببینیم. مثلاً ۷/۷/۷۷ کجاییم؟ یا ۸/۸/۸۸؟» چشمانش به دوردست خیره شد، انگار در خیالش داشت آینده را میدید. «حس میکنم توی این اعداد یه رازی پنهونه.»
اکبر ذوالفقاریان و بذری که کاشت
حرفش مثل بذری در ذهنم کاشته شد، اما هنوز نمیفهمیدم چه رازی. خندیدم و بحث را عوض کردم. جمعمان بزرگتر شد و صدای خنده و شوخی بچهها فضا را پر کرد. اما آن راز، آن اعداد، در گوشهای از ذهنم ماند.
یک سال گذشت. تابستان ۶۷. قتلعام آغاز شده بود. اکبر ذوالفقاریان، همان پسر آرام و قهرمان، با سینهای ستبر و لبخندی که انگار هیچ ترسی نمیشناخت، به سوی چوبه دار میرفت. وقتی از جلوی سلولم رد میشد،از روزنه کوچک در نگاهش میکردم. با همان سینه ستبر و با یقین به سوی سرنوشت می رفت.
روی دیوار نوشتم شش شش شصت و هفت۶۷/۶/۶
بله یک سال بعد، درست همان روز.
و من راز اکبر را همان لحظه فهمیدم. یا شاید خیال کردم فهمیدهام.
سالها گذشت.
۷۷/۷/۷
۸۸/۸/۸
۹۹/۹/۹
در همهی این تکرارهای تاریخ، بیاختیار به اکبر فکر کردم. انگار هر بار از دل این اعداد صدایی بلند میشد: «من اینجام… فراموش نکن!»
کمکم اعداد تکرار ناشونده قرن ۱۴۰۰ داشت راز اکبر را کم رنگ می کرد که چندی پیش، در فضای مجازی، پستی دیدم: «امروز چهارشنبه، تاریخ تکرارناشدنی ۱۴۰۴/۴/۴ . چهار، چهار، چهار، چهار.» انگار زمان ایستاد. قلبم تپید. دوباره اکبر در ذهنم جان گرفت. ۳۷ سال از آن گفتوگو گذشته بود، اما انگار او هنوز زنده بود، در هر رزم، در هر فدا، در هر جوانهای که از خاک آن قهرمانان روییده بود. جنبش مجاهدین، مثل جنگلی سبز، از خون اکبر و یارانش در تمام این خاک ریشه دوانده بود.
میدانم روزی بر مزار اکبر ذوالفقاریان، در طالبآباد سنگسر، میایستیم. زیر لب راز اعدادش را زمزمه میکنیم و به او میگوییم: «اکبر، رازت را فهمیدیم. تو در هر تاریخ، در هر نبرد، تکرار شدی.»
پانوشت:
(۱)مجاهدین شهید محمدتشرفی همراه با بهنام بیابانکی و تقریبا تمامی زندانیان سیاسی زندان مرکزی سمنان مثل اکبر ذوالفقاریان در تابستان ۶۷ در جریان قتلعام زندانیان اعدام شدند. اکبرذوالفقاریان موقع دستگیری کمتر از ۱۸ سال سن داشت.







